Steden en regio’s hebben behoefte aan flexibiliteit en een betere coördinatie rond Green Deal-initiatieven

Er bestaat momenteel een breed scala aan EU-initiatieven die steden en regio’s kansen bieden om de groene transitie te versnellen en de uitvoering van de Europese Green Deal te vergemakkelijken. In een nieuw advies dat tijdens de zitting van het Europees Comité van de Regio’s op 6 juli werd goedgekeurd, wordt erop gewezen dat de impact van de initiatieven in de praktijk kan worden vergroot door de synergieën en coördinatie tussen de initiatieven te verbeteren, door ze in nationale kaders te verankeren en de lokale en regionale overheden gerichter te ondersteunen.

De belangrijkste aanbevelingen van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) zijn: het bevorderen van sterkere synergieën, het bundelen van inspanningen en het voorkomen van overlappingen tussen de verschillende Green Deal-initiatieven. Er moet daarbij een meer gebruikersgerichte, flexibele en op behoeften gerichte aanpak worden gevolgd, de rapportagevereisten moeten worden beperkt en er moet rekening worden gehouden met de verschillende behoeften en nationale contexten van lokale en regionale overheden.

Nu de noodzaak om de energie- en klimaattransitie te versnellen nog nooit zo groot is geweest, wijst rapporteur Andries Gryffroy(BE/EA),lid van het Vlaams Parlement, erop dat een eenvoudiger kader nodig is, omdat de wildgroei aan nieuwe initiatieven en verbintenissen, met vaak overlappingen tot gevolg, het voor veel regio's en steden moeilijker maakt om de bestaande mogelijkheden te benutten. In het advies wordt voorgesteld om minder aandacht te besteden aan de planning en meer aan de uitvoering van projecten, aan tastbare resultaten en het uitwerken van pragmatische oplossingen in het veld, en aan het overwinnen van obstakels waarmee lokale en regionale overheden worden geconfronteerd, zoals een gebrek aan personele en financiële middelen.

Lokale en regionale leiders verzoeken de Europese Commissie het Burgemeestersconvenant voor klimaat en energie op te schalen door sterkere synergieën met andere initiatieven te benutten, de EU-missie inzake klimaatneutrale en slimme steden verder te ondersteunen en de multilevel governance te versterken, voortbouwend op het initiatief Green Deal Going Local van het CvdR. Het nieuwe Burgemeestersconvenant zou kunnen fungeren als een overkoepelend initiatief waarbij lokale en regionale overheden de vrijheid krijgen om flexibel de thema’s te kiezen (klimaatmitigatie en -adaptatie, energiearmoede, duurzame mobiliteit, luchtkwaliteit, waterbeheer, biodiversiteit enz.) waarop zij zich willen concentreren, afhankelijk van hun verschillende uitgangsposities en behoeften.

“Elke regio en stad heeft een specifiek DNA. Daarom is een “one size fits all”-aanpak niet aangewezen. Netwerken en door de EU gefinancierde ondersteunende initiatieven moeten flexibel genoeg zijn om zich aan specifieke kenmerken aan te passen en de steun af te stemmen op de lokale en regionale behoeften, met de nadruk op het scheppen van gunstige randvoorwaarden om de uitvoering te versnellen. Het Vlaams lokaal energie- en klimaatpact is een voorbeeld waarbij 294 lokale overheden voortbouwen op het Burgemeestersconvenant. De Vlaamse overheid zorgt voor een faciliterend kader via financiële steun, gestroomlijnde monitoring, een instrument voor wijkrenovatie, beleidsdialoog over verbeteringen van de wetgeving en technische bijstand voor lokale capaciteitsopbouw van energiegemeenschappen” legt rapporteur Gryffroy uit.

Regio’s en steden benadrukken dat de oproep tot politieke verbintenissen beter moet worden gekoppeld aan uitvoeringsmechanismen, directe financiering en toegang tot faciliteiten die sectorspecifieke technische en financiële bijstand bieden. Zij pleiten voor de oprichting van één platform dat als enig aanspreekpunt fungeert en de inspanningen van lokale en regionale overheden ondersteunt die bij de uitvoering van de Green Deal het voortouw willen nemen. De Europese Commissie moet ook helpen om de inspanningen en bijdragen van lokale en regionale overheden grondig te integreren aan de hand van een rapportage- en monitoringsysteem dat compatibel is met de nationale energie- en klimaatplannen en duidelijke indicatoren bevat voor lokale en regionale overheden zonder dat de rapportagelast toeneemt.

Tot slot wordt er in het CvdR-advies op gewezen dat transparante, open source-verslaglegging van de resultaten en de impact ervan noodzakelijk is om de betrokkenheid van de burger te stimuleren. Initiatieven zoals het klimaatpact van de EU bieden burgers, met name jongeren, kansen om aan lokale en regionale projecten mee te werken en “groene” vaardigheden te ontwikkelen.Daartoe verzoekt het CvdR de Europese Commissie synergieën tot stand te brengen met Erasmus+, het Europees Solidariteitskorpsen de programma’s van het Europees Sociaal Fonds, en voorstellen te doen in het kader van het Europees Jaar van de Vaardigheden 2023.

Contactpersoon:

Lauri Ouvinen

Tel.: +32 473536887

lauri.ouvinen@cor.europa.eu