Zonder op maat gesneden regionale strategieën kan Europa zijn mondiale concurrentievermogen niet versterken, aldus lokale leiders

Om wereldwijd als economische macht te blijven meetellen en haar eigen concurrentievermogen te versterken heeft de EU een uniform industriebeleid nodig, maar ook investeringen die nauwkeurig zijn afgestemd op lokale behoeften en mogelijkheden. Dit is de kernboodschap van het advies van Martijn van Gruijthuijsen, dat tijdens de zitting van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) op 21 november is goedgekeurd. 

Terwijl de Verenigde Staten en China al hebben ingezet op krachtige industriestrategieën, is het nog altijd wachten op een industriebeleid van de EU waarmee zij mondiale uitdagingen het hoofd kan bieden, aldus CvdR-leden in het advies Net als de voormalige Italiaanse premiers Mario Draghi en Enrico Letta hebben gedaan in hun verslagen over respectievelijk de eengemaakte markt en de toekomst van het concurrentievermogen van de EU, benadrukten de CvdR-leden dat het toekomstige EU-beleid moet worden gestoeld op de kernwaarden welvaart, democratie, gelijkheid en duurzaamheid. Door deze waarden in een gemeenschappelijke EU-strategie te verankeren kan Europa zijn veerkracht vergroten en ervoor zorgen dat alle regio’s profiteren van groei en eenheid. Zonder een gezamenlijke inspanning van de EU, zo onderstrepen zij, dreigt het hele blok nog verder achterop te raken.

De CvdR-leden wezen erop dat Europa, wil het deze uitdagingen het hoofd kunnen bieden, moet uitgroeien tot wereldleider op het gebied van cruciale technologieën en industrieën. Zij waren het eens met de visie van Draghi om de rol van de EU in strategische technologieën te versterken en capaciteit op het gebied van defensie en veerkracht op te bouwen. In het advies roepen lokale en regionale leiders de EU op om ervoor te zorgen dat de Europese technologie veilig en concurrerend blijft en dringen zij aan op een betere bescherming tegen oneerlijke praktijken van buiten de Unie.

Regio’s en steden zijn van cruciaal belang voor de verwezenlijking van de doelstellingen van Europa, en volgens de CvdR-leden is er flexibel en lokaal aanpasbaar beleid nodig. Zij pleitten voor een hernieuwde focus op transformatieve innovatie met een technologisch neutrale aanpak, zodat regio’s in hun eigen tempo geavanceerde praktijken kunnen gaan toepassen. Deze aanpak zal regio’s ondersteunen die met innovatie vooroplopen en tegelijkertijd structurele hulp bieden aan regio’s die meer tijd nodig hebben, terwijl regionale specialisatie wordt bevorderd. Lokale leiders drongen ook aan op minder administratieve lasten voor bedrijven en op systematische beoordelingen van de EU-regelgeving bij het begin van elk mandaat van de Commissie, in overeenstemming met de aanbevelingen uit het Draghi-verslag.

Lokale en regionale overheden pleitten voor meer investeringen in onderzoek en ontwikkeling en “actieve subsidiariteit” om ervoor te zorgen dat het EU-beleid aansluit bij de lokale omstandigheden. Zij benadrukten dat een meer geïntegreerde eengemaakte markt, die toegankelijk is voor bedrijven van elke omvang, van cruciaal belang is voor duurzame economische groei in de EU. In het licht van de verslagen van Letta en Draghi dringt het CvdR er bij de EU op aan om de interne markt toegankelijker te maken voor kmo’s, en niet alleen voor grote ondernemingen, door handelsbelemmeringen aan te pakken en barrières voor de toegang van start-ups en scale-ups weg te nemen. Een uniforme aanpak waarbij de sterke punten van elke lidstaat worden benut zal het mondiale concurrentievermogen van Europa een impuls geven en een veerkrachtige, welvarende economie tot stand brengen.

Citaat: 

Rapporteur Martijn VAN GRUIJTHUIJSEN (NL/Renew), gedeputeerde voor de provincie Noord-Brabant: "Europa's concurrentievermogen staat of valt met zijn vermogen om te innoveren, voorop te lopen in kritieke technologieën, denkkracht te delen en ervoor te zorgen dat alle regio's kunnen floreren. Dit is niet alleen een kans, maar ook een noodzaak. Het is nu tijd om in actie te komen. Op die manier kan Europa zijn positie als wereldleider in de 21e eeuw veiligstellen.”

Meer informatie:

Sinds zijn oprichting meer dan 30 jaar geleden is de eengemaakte markt altijd van cruciaal belang geweest voor de integratie en economische ontwikkeling van de EU. Als zodanig is het een van de grootste wapenfeiten van de EU. De eengemaakte markt is nu de grootste gecombineerde markt ter wereld. Door beperkingen voor het grensoverschrijdend verkeer van goederen en diensten weg te nemen heeft de eengemaakte markt voor meer welvaart en economische groei in de lidstaten gezorgd en naar schatting 8-9 % bijgedragen aan het bbp van de EU.

In april 2024 publiceerde Enrico Letta, voormalig premier van Italië, zijn verslag over de toekomst van de eengemaakte markt, waarin hij erop wijst dat de nog resterende ongerechtvaardigde belemmeringen voor grensoverschrijdende economische activiteiten moeten worden aangepakt, interregionale samenwerking, ook tussen de lidstaten, moet worden bevorderd en kmo’s moeten worden geholpen om op de eengemaakte markt te opereren.

In september 2024 publiceerde Mario Draghi, voormalig premier van Italië, zijn verslag over de toekomst van het Europese concurrentievermogen, waarin hij oproept tot een “radicale verandering” om de EU voor te bereiden op de groene, digitale en veiligheidsuitdagingen van een “nieuwe wereld” en stelt dat naar versterking van het externe concurrentievermogen van de EU moet worden gestreefd. De bevindingen in het verslag dienen als input voor het werk van de Commissie aan een nieuwe deal voor het Europees concurrentievermogen en voor de ontwikkeling van de nieuwe “Clean Industrial Deal” voor concurrerende industrieën en hoogwaardige banen, die in de eerste 100 dagen van het nieuwe mandaat van de Commissie zal worden gepresenteerd.