Finalisten van de vijfde Adamowicz Award op de shortlist

De jury van de Burgemeester Paweł Adamowicz-prijs voor vrijheid, solidariteit en gelijkheid, opgericht door het CvdR in samenwerking met de stad Gdańsk en het International Cities of Refuge Network (ICORN), is op 8 december 2025 bijeengekomen om een besluit te nemen over de winnaar van de vijfde editie van de prijs.

De shortlist, in alfabetische volgorde, omvat:

• Mary Crilly,oprichter en directeur van het Sexual Violence Centre in Cork, Ierland;
• Alexei Gorinov,een Russische mensenrechtenverdediger, oppositiepoliticus, voormalig lid van de gemeenteraad van het district Krasnoselsky in Moskou, en lid van de Solidarnost-beweging;
• Ekrem İmamoğlu,verkozen tot burgemeester van Istanbul en voorzitter van de Unie van gemeenten van Turkije;
• Pinar Selek,een Turkse socioloog en mensenrechtenactivist;
• Tiro Association for Arts, een baanbrekende culturele instelling in Libanon.

De laureaat zal worden bekendgemaakt tijdens de proclamatieceremonie in Gdańsk, Polen, op 13 januari 2026, als onderdeel van de herdenkingen van burgemeester Paweł Adamowicz, die op 13 januari 2019 werd vermoord.

Korte samenvattingen van de voordrachten van de kandidaten op de shortlist:

Mary Crilly,oprichter en directeur van het Sexual Violence Centre in Cork, Ierland. Toen ze in 1983 het Cork Rape Crisis Centre oprichtte, was het conservatisme van die tijd zodanig dat haar kantoor werd overvallen door de Garda Special  Branch. Ze toonde buitengewone veerkracht bij het aangaan van deze uitdagingen en bleef meer dan 40 jaar slachtoffers van seksueel geweld helpen. Haar onvermoeibare campagne voor beleids- en wetswijzigingen op het gebied van seksueel geweld, sekshandel, huiselijk geweld en mensenrechten, onder meer in samenwerking met Cork Against Human Trafficking, heeft geleid tot maatschappelijke veranderingen in de manier waarop seksueel geweld nu in Ierland wordt aangepakt. In juni 2022 werd haar door de gemeenteraad van Cork de vrijheid van de stad toegekend.

Alexei Gorinov, een Russische mensenrechtenverdediger, oppositiepoliticus, voormalig lid van de gemeenteraad van het district Krasnoselsky in Moskou en lid van de Solidarnost-beweging. Jarenlang verdedigde hij mensen die te maken hadden met mensenrechtenschendingen in Rusland; vandaag is hij zelf een politieke gevangene, die wordt vervolgd voor zijn publieke veroordeling van de oorlog tegen Oekraïne en zijn uiting van solidariteit met de slachtoffers ervan. Gorinov lijdt aan een chronische ademhalingsziekte en heeft na een operatie een deel van zijn linkerlong verloren. Hij wordt vastgehouden in vernederende gevangenisomstandigheden, wat neerkomt op onmenselijke behandeling.

Ekrem İmamoğlu, verkozen tot burgemeester van Istanbul en voorzitter van de Unie van gemeenten van Turkije, die op 19 maart 2025 werd gearresteerd en uit zijn ambt werd ontheven met meer dan 100 gemeentelijke ambtenaren op grond van politiek gemotiveerde aanklachten. Zijn leiderschap wordt gekenmerkt door het bereiken van politieke, etnische en religieuze scheidslijnen om eenheid en waardigheid te bevorderen. Hij heeft Istanbul getransformeerd tot een model van burgergericht bestuur. Zijn administratie introduceerde transparante budgettering, digitale participatie-instrumenten, gendergelijkheidsprogramma's en klimaatvriendelijk beleid. Deze inspanningen hebben de lokale democratie geherdefinieerd als een praktijk van solidariteit en rechtvaardigheid. Ekrem İmamoğlu is een symbool geworden van moed, integriteit en democratische vernieuwing in Turkije en daarbuiten.

Pinar Selek,een Turkse socioloog en mensenrechtenactivist. Al 36 jaar verdedigt ze vrouwen, LGBTQ+-personen, vluchtelingen en etnische minderheden (met name Armeense en Koerdische). Ze bracht systemische onrechtvaardigheden aan het licht, wat leidde tot politieke repressie en herhaalde juridische vervolging. Ondanks vervolging, gevangenschap en ballingschap blijft ze pleiten voor geweldloosheid, democratische waarden en sociale rechtvaardigheid. Haar activisme omvat het organiseren van grootschalige media- en artistieke campagnes voor vrede, met een sterk feministisch en antimilitaristisch perspectief. Nu gevestigd in Frankrijk, blijft ze een krachtige stem voor vrijheid en inclusie. 

Tiro Association for Arts is een baanbrekende culturele instelling in Libanon, opgericht in 2014. Gevestigd met het doel van decentralecultuuren ervoor te zorgen dat kunst beschikbaar is voor iedereen, met name in kansarme en gemarginaliseerde gemeenschappen, waaronder jongeren, vluchtelingen en personen met een handicap. Tiro heeft gesloten theaters in Tyre en Tripoli gerestaureerd en omgevormd tot openbare culturele locaties die bekend staan als de Libanese Nationale Theaters. Deze gebieden zijn nu centra van discussie, creatief leren en vrijheid van meningsuiting. Tiro Association pleit actief voor empowerment van vrouwen via de kunsten. De kunst- en vredesbus brengt kunst naar geïsoleerde dorpen, vluchtelingenkampen en conflictgebieden. 

Achtergrondinformatie: 

De jury van de vijfde editie bestond uit:

• Magali Altounian (FR/renew E), voorzitter van de commissie CIVEX, Europees Comité van de Regio’s
• Aleksandra Dulkiewicz (PL/EVP), burgemeester van de stad Gdańsk en lid van het CvdR
• Annika Strömberg, voorzitter van ICORN (International Cities of Refuge Network)
• Magdalena Adamowicz, EP-lid, weduwe van Paweł Adamowicz
• Jelena Drenjanin (SE/EVP), voorzitter van het bestuurscomité, Congres van lokale en regionale overheden, Raad van Europa en lid van het CvdR
• Javier Zarzalejos (ES/EVP), voorzitter van de Commissie LIBE, Europees Parlement
• Vitaliy Klitschko, burgemeester van Kiev, laureaat van de vorige editie

Het evaluatiecomité van de vijfde editie, dat de kandidaten op de shortlist zette, bestond uit vertegenwoordigers van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR), de stad Gdansk, het International cities of refuge network (ICORN), Eurocities, Verenigde steden en lokale overheden (UCLG), het Global Parliament of Mayors (GPM), de Association of Local Democracy agencies (ALDA) en de Assembly of European Regions (AER).