Οι φιναλίστ του πέμπτου βραβείου Adamowicz

Η κριτική επιτροπή του βραβείου δημάρχου Paweł Adamowicz για την ελευθερία, την αλληλεγγύη και την ισότητα, που ιδρύθηκε από την ΕτΠ σε συνεργασία με τον δήμο του Γκντανσκ και το Διεθνές Δίκτυο Πόλεων Προσφύγων (ICORN), συνεδρίασε στις 8 Δεκεμβρίου 2025 για να αποφασίσει σχετικά με τον νικητή της πέμπτης έκδοσης του βραβείου.

Ο κατάλογος των επικρατέστερων υποψηφίων, με αλφαβητική σειρά, περιλαμβάνει:

• Mary Crilly,ιδρύτρια και διευθύντρια του Κέντρου Σεξουαλικής Βίας, στο Κορκ της Ιρλανδίας·
• Alexei Gorinov,Ρώσος υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πολιτικός της αντιπολίτευσης, πρώην μέλος του δημοτικού συμβουλίου της περιφέρειας Krasnoselsky στη Μόσχα και μέλος του κινήματος Solidarnost·
• Ekrem İmamoğlu,εκλεγμένος δήμαρχος Κωνσταντινούπολης και πρόεδρος της Ένωσης Δήμων της Τουρκίας·
• Pinar Selek,Τούρκος κοινωνιολόγος και ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα·
• Tiro Association for Arts, πρωτοποριακό πολιτιστικό ίδρυμα στον Λίβανο.

Ο νικητής θα ανακοινωθεί κατά τη διάρκεια της τελετής ανακήρυξης στο Γκντανσκ της Πολωνίας, στις 13 Ιανουαρίου 2026, στο πλαίσιο των εορτασμών για τον δήμαρχο Paweł Adamowicz, ο οποίος δολοφονήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2019.

Σύντομες περιλήψεις των υποψηφιοτήτων των επικρατέστερων υποψηφίων:

Mary Crilly,ιδρύτρια και διευθύντρια του Κέντρου Σεξουαλικής Βίας, στο Κορκ της Ιρλανδίας. Όταν ίδρυσε το Κέντρο Κρίσεων Βιασμών του Κορκ το 1983, ο συντηρητισμός της εποχής ήταν τέτοιος που το γραφείο του δέχτηκε επιδρομή από το Ειδικό Κλάδο της Γκάρντα. Έδειξε εξαιρετική ανθεκτικότητα απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις και για περισσότερα από 40 χρόνια συνέχισε να βοηθά τα θύματα σεξουαλικής βίας. Η ακούραστη εκστρατεία της για αλλαγή πολιτικής και νομοθεσίας στους τομείς της σεξουαλικής βίας, της εμπορίας ανθρώπων, της ενδοοικογενειακής βίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σε συνεργασία, μεταξύ άλλων, με το Cork Against Human Trafficking, έχει οδηγήσει σε κοινωνικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται πλέον η σεξουαλική βία στην Ιρλανδία. Τον Ιούνιο του 2022 της απονεμήθηκε το βραβείο «Freedom of the City» από το δημοτικό συμβούλιο του Κορκ.

Alexei Gorinov, Ρώσος υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πολιτικόςτης αντιπολίτευσης, πρώην μέλος του δημοτικού συμβουλίου της περιφέρειας Krasnoselsky στη Μόσχα και μέλος τουκινήματος Solidarnost. Για πολλά χρόνια, υπερασπιζόταν ανθρώπους που αντιμετώπιζαν παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Ρωσία· σήμερα, ο ίδιος είναι πολιτικός κρατούμενος, ο οποίος διώκεται για τη δημόσια καταδίκη του πολέμουκατά της Ουκρανίας και την έκφραση αλληλεγγύης προς τα θύματά του. Ο Gorinov πάσχει από χρόνια αναπνευστική ασθένεια και έχει χάσει ένα μέρος του αριστερού πνεύμονα μετά από χειρουργική επέμβαση. Κρατείται σε εξευτελιστικές συνθήκες φυλάκισης, που ισοδυναμούν με απάνθρωπη μεταχείριση.

Ekrem İmamoğlu, εκλεγμένος δήμαρχος Κωνσταντινούπολης και πρόεδρος της Ένωσης Δήμων της Τουρκίας, ο οποίος συνελήφθη και απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του στις 19 Μαρτίου 2025 με περισσότερους από 100 δημοτικούς υπαλλήλους με πολιτικά υποκινούμενες κατηγορίες. Η ηγεσία του χαρακτηρίζεται από την προσέγγιση πολιτικών, εθνοτικών και θρησκευτικών διαιρέσεων για την προώθηση της ενότητας και της αξιοπρέπειας. Έχει μετατρέψει την Κωνσταντινούπολη σε μοντέλο διακυβέρνησης με επίκεντρο τον πολίτη. Η κυβέρνησή του εισήγαγε διαφανή προϋπολογισμό, ψηφιακά εργαλεία συμμετοχής, προγράμματα ισότητας των φύλων και φιλικές προς το κλίμα πολιτικές. Οι προσπάθειες αυτές επαναπροσδιόρισαν την τοπική δημοκρατία ως πρακτική αλληλεγγύης και δικαιοσύνης. Ο Ekrem İmamoğlu έχει γίνει σύμβολο θάρρους, ακεραιότητας και δημοκρατικής ανανέωσης στην Τουρκία και πέραν αυτής.

Pinar Selek,Τούρκοςκοινωνιολόγος και ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Για 36 χρόνια υπερασπίζεται γυναίκες, ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, πρόσφυγες και εθνοτικές μειονότητες (π.χ. Αρμένιους και Κούρδους). Αποκάλυψε συστημικές αδικίες, που οδήγησαν σε πολιτική καταστολή και επανειλημμένες νομικές διώξεις. Παρά τις διώξεις, τη φυλάκιση και την εξορία, εξακολουθεί να υποστηρίζει τη μη βία, τις δημοκρατικές αξίες και την κοινωνική δικαιοσύνη. Ο ακτιβισμός της περιλαμβάνει τη διοργάνωση μεγάλης κλίμακας μέσων ενημέρωσης και καλλιτεχνικών εκστρατειών για την ειρήνη, με ισχυρή φεμινιστική και αντιμιλιταριστική προοπτική. Τώρα με έδρα τη Γαλλία, παραμένει μια ισχυρή φωνή για την ελευθερία και την ένταξη. 

Η Tiro Association for Arts είναι ένα πρωτοποριακό πολιτιστικό ίδρυμα στο Λίβανο, που ιδρύθηκε το 2014. Ιδρύθηκε με στόχο την αποκέντρωση τουπολιτισμούκαι τη διασφάλιση ότι η τέχνη είναι διαθέσιμη σε όλους, ιδιαίτερα σε μη προνομιούχες και περιθωριοποιημένες κοινότητες, συμπεριλαμβανομένων των νέων, των προσφύγων και των ατόμων με αναπηρία. Το Τίρο έχει αποκαταστήσει τα κλειστά θέατρα στην Τύρο και την Τρίπολη, μετατρέποντάς τα σε δημόσιους πολιτιστικούς χώρους γνωστούς ως Λιβανέζικα Εθνικά Θέατρα. Αυτοί οι τομείς είναι τώρα κέντρα συζήτησης, δημιουργικής μάθησης και ελευθερίας του λόγου. Η Ένωση Τίρο υποστηρίζει ενεργά τη χειραφέτηση των γυναικών μέσω των τεχνών. Το Λεωφορείο Τέχνης και Ειρήνης φέρνει την τέχνη σε απομονωμένα χωριά, στρατόπεδα προσφύγων και περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις. 

Γενικές πληροφορίες: 

Η κριτική επιτροπή της πέμπτης έκδοσης αποτελείται από:

• Magali Altounian (FR/renew E), πρόεδρος της επιτροπής CIVEX, Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών
• Aleksandra Dulkiewicz (PL/EPP), δήμαρχος Γκντανσκ και μέλος της ΕτΠ
• Annika Strömberg, πρόεδρος του ICORN (Διεθνές Δίκτυο Πόλεων Προσφύγων)
• Magdalena Adamowicz, ευρωβουλευτής, χήρα του Paweł Adamowicz
• Jelena Drenjanin (SE/EPP), πρόεδρος της Επιτροπής Διακυβέρνησης, Κογκρέσο των τοπικών και περιφερειακών αρχών, Συμβούλιο της Ευρώπης και μέλος της ΕτΠ
• Javier Zarzalejos (ES/EPP), πρόεδρος της επιτροπής LIBE, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
• Vitaliy Klitschko, δήμαρχος Κιέβου, νικητής της προηγούμενης διοργάνωσης

Η επιτροπή αξιολόγησης της πέμπτης έκδοσης, στην οποία περιλαμβάνονται οι επικρατέστεροι υποψήφιοι, απαρτιζόταν από εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ), της πόλης του Γκντανσκ, του διεθνούς δικτύου πόλεων-καταφυγίων (ICORN), του δικτύου Eurocities, της ομάδας «Ενωμένες πόλεις και τοπικές κυβερνήσεις» (UCLG), του Παγκόσμιου Κοινοβουλίου των Δημάρχων (GPM), της Ένωσης Οργανισμών Τοπικής Δημοκρατίας (ALDA) και της Συνέλευσης των Περιφερειών της Ευρώπης (AER).