Η κατάσταση των δήμων και των περιφερειών στην Ευρωπαϊκή Ένωση

«Στην παρούσα ετήσια έκθεση καταδεικνύονται οι τρωτότητες και οι απειλές για τους πολίτες και τις περιοχές μας, αλλά αναγνωρίζονται επίσης η φιλοδοξία, η ηγεσία, η δημιουργικότητα και η ικανότητα καινοτομίας. Καταδεικνύεται πώς η πολιτική συνοχής μάς βοηθά να διατηρήσουμε την Ευρώπη ισχυρή εκ των έσω. Αυτή η πολιτική αντιπροσωπεύει το πιο απτό, αποκεντρωμένο και μακροπρόθεσμο σταθεροποιητικό εργαλείο που διαθέτει η Ευρώπη, το οποίο μας ενώνει μέσω αξιών και κοινών επενδύσεων στο συλλογικό μας μέλλον. Πρόκειται για τη στρατηγική ανθεκτικότητας της Ευρώπης. Ο προτεινόμενος νέος προϋπολογισμός απειλεί να την εθνικοποιήσει, να την αποχρηματοδοτήσει και να την αποσυνδέσει από τις Βρυξέλλες, εξαναγκάζοντας τις περιφέρειες και τους γεωργούς να ανταγωνίζονται σε ανελέητα «παιχνίδια επιβίωσης» για την εξασφάλιση πόρων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο κινητοποιούμαστε όλοι μας για το μέλλον της συνοχής».

Kata TÜTTŐ, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Στις 13 Οκτωβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών δημοσίευσε την έκτη ετήσια έκθεσή της για την κατάσταση των δήμων και των περιφερειών στην ΕΕ. Η εν λόγω έκθεση παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα των πλέον επειγουσών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα εδάφη της Ευρώπης, παράλληλα με τοπικές λύσεις που τροφοδοτούν τις αποφάσεις πολιτικής για το μέλλον της Ένωσης.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, Kata TÜTTŐ, εκφώνησε την ομιλία με θέμα «Η κατάσταση των δήμων και των περιφερειών» κατά την έναρξη της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας των Δήμων και των Περιφερειών, με βάση τα πορίσματα της ετήσιας έκθεσης.

Σύμφωνα με τις νέες πολιτικές προτεραιότητες της ΕτΠ για την περίοδο 2025-2030, η ετήσια έκθεση για το 2025 προβαίνει σε απολογισμό του τρόπου με τον οποίο οι δήμοι και οι περιφέρειες αντιλαμβάνονται και αντιμετωπίζουν την κλιματική και την ενεργειακή κρίση, τη δημογραφική μετάβαση, τις επενδυτικές ανάγκες, τη μελλοντική ανταγωνιστικότητά τους και την ετοιμότητά τους για μελλοντικές κρίσεις. Υπογραμμίζει επίσης τον καίριο ρόλο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην υλοποίηση των μακροπρόθεσμων μετασχηματισμών της Ευρώπης και στην οικοδόμηση μιας πιο συνεκτικής, ανθεκτικής και εγγύτερης προς τους πολίτες Ένωσης.

© Ευρωπαϊκή Ένωση / Octavian Carare

Μεταξύ των αναδυόμενων προκλήσεων, η στέγαση ξεχωρίζει φέτος ως αυξανόμενη ανησυχία τόσο των πολιτών όσο και των δήμων και των περιφερειών τους. Όπως καταδεικνύει η ετήσια έκθεση, η πρόκληση της στέγασης είναι διαρθρωτική και επηρεάζει την εδαφική συνοχή, την οικονομική ανταγωνιστικότητα και την ευημερία εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών.

Επιπλέον, φέτος, η δημοσίευση της ετήσιας έκθεσης συμπίπτει χρονικά με τη συζήτηση σχετικά με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2028-2034. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕτΠ είναι έτοιμη να υποστηρίξει έναν προϋπολογισμό που θα ενδυναμώνει τους δήμους και τις περιφέρειες, θα ενισχύει την εδαφική αλληλεγγύη και θα διασφαλίζει ότι κανένας τόπος και κανένα άτομο δεν θα μείνει στο περιθώριο. Ταυτόχρονα, η ΕτΠ επισημαίνει επίσης τον κίνδυνο επανεθνικοποίησης και συγκεντρωτικών τάσεων στη λήψη αποφάσεων για τις πολιτικές της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τη χρηματοδότηση της συνοχής, και ζητεί να οικοδομηθεί μια Ένωση από τη βάση προς την κορυφή, όπου οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης δεν θα είναι απλώς φορείς υλοποίησης αλλά και συνδημιουργοί του μέλλοντος της Ευρώπης.

Πρόσβαση στα 9 κυριότερα σημεία της ετήσιας έκθεσης της ΕΕ για την κατάσταση των δήμων και των περιφερειών το 2025 Επισημαίνεται ότι η ψηφιακή ιστορία είναι διαθέσιμη μόνο στα αγγλικά. 

Η έρευνα του Έκτακτου Ευρωβαρόμετρου, η οποία ανατέθηκε προς εκπόνηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών στην Ipsos, συγκεντρώνει πληροφορίες από περισσότερους από 3 300 περιφερειακούς και τοπικούς πολιτικούς της ΕΕ που εκπροσωπούν ένα εξαιρετικά ποικιλόμορφο σύνολο εκλογικών περιφερειών σε διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης. 

Η έρευνα προσφέρει μια πλατφόρμα σε τοπικούς ηγέτες —πολλοί από τους οποίους δεν είναι μέλη της ΕτΠ— για να εκφράσουν τις απόψεις και να μοιραστούν τις γνώσεις τους σχετικά με τη χρηματοδότηση της ΕΕ, τις προτεραιότητες για την αντιμετώπιση της οικονομικής και κοινωνικής αστάθειας και τις δράσεις που αναλαμβάνουν οι τοπικές αρχές για την αντιμετώπιση κρίσεων και της κλιματικής αλλαγής. 

Οι αναγνώστες θα βρουν μια οπτική σύνοψη των αποτελεσμάτων σε επίπεδο ΕΕ, διαθέσιμη στα αγγλικά, καθώς και ενημερωτικά δελτία ανά χώρα για τη σύγκριση των εθνικών δεδομένων με τον μέσο όρο της ΕΕ, τα οποία είναι διαθέσιμα σε όλες τις επίσημες γλώσσες.