EU-regio’s dringen aan op een sterker EU-vangnet voor werknemers die worden getroffen door crises en herstructureringen in bedrijven

Aangezien het banenverlies in heel Europa blijft toenemen als gevolg van globalisering, herstructureringen en snelle economische verschuivingen, zijn regio’s — die bijzonder kwetsbaar zijn — ook het best geplaatst om te reageren. Aangezien duizenden werknemers in de hele EU dreigen te worden ontslagen, heeft het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) tijdens de zitting van 3 juli een advies goedgekeurd waarin wordt opgeroepen tot dringende verbeteringen van het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers (EFG). Om ervoor te zorgen dat het fonds de uitdagingen van vandaag het hoofd kan bieden, dringen de lokale en regionale leiders erop aan het fonds toegankelijker te maken voor werknemers van kleine en middelgrote ondernemingen, voldoende te financieren en beter af te stemmen op de regionale behoeften.   

De CvdR-leden waren ingenomen met het voorstel van de Europese Commissie om het toepassingsgebied van het EFG uit te breiden tot werknemers die dreigen te worden ontslagen, een belangrijke eis van het vorige CvdR-advies over dit instrument. Deze uitbreiding versterkt het noodkarakter van het fonds, dat werknemers al ondersteunt voordat ze hun baan verliezen. 

Bredere EFG-uitbreiding, lagere drempel voor banenverlies  

Lokale en regionale leiders riepen echter op om de drempel voor ontslagen die toegang geven tot het fonds te verlagen van 200 naar 150 banen. Dit zou een betere afspiegeling zijn van de realiteit van minder bevolkte regio’s en economieën die worden gedomineerd door kleine en middelgrote ondernemingen, waardoor het fonds toegankelijker wordt. Zij riepen ook op tot gerichte steunmaatregelen voor werknemers van kmo’s en onderaannemers en tot vereenvoudiging van de aanvraagprocedure. Ook werd de nadruk gelegd op de vermindering van de administratieve lasten voor ondernemingen en lidstaten, onder meer door de Commissie in staat te stellen eerder — aan het begin van elk jaar — te verzoeken om beschikbaarstelling van middelen uit de jaarlijkse begroting. 

De CvdR-leden drongen aan op een grotere betrokkenheid van lokale en regionale overheden bij het beheer van het fonds, aangezien zij het best in staat zijn om de behoeften aan vaardigheden ter plaatse in kaart te brengen en kunnen helpen om meer bekendheid te geven aan de steun die in het kader van het EFG wordt verleend. Met het oog op meer transparantie pleitten zij voor duidelijkere criteria voor de financiële gezondheid van ondernemingen: als er gegronde twijfel bestaat over hun financiële draagkracht, komen zij niet in aanmerking. Zij benadrukten dat het fonds volledig moet worden afgestemd op de resultaten van de tussentijdse evaluatie van het cohesiebeleid en beter moet worden geïntegreerd in industriële transitietrajecten, die van cruciaal belang zijn voor de totstandbrenging van een groene, digitale en veerkrachtige economie.  

Het EFG na 2027

Met het oog op de toekomst dringt het CvdR erop aan het EFG op te nemen in de volgende langetermijnbegroting van de EU, met voldoende en stabielere financiering die aansluit bij de reikwijdte van het fonds. Aangezien de EU met ingrijpende economische verschuivingen wordt geconfronteerd, moet de begroting van het fonds veerkrachtig genoeg zijn om doeltreffend te reageren tijdens economische neergangen, niet alleen in stabiele economische perioden. Tot slot benadrukten de CvdR-leden dat het fonds zichtbaarder moet worden gemaakt, zodat werknemers, kmo’s en lokale overheden zich bewust zijn van het bestaan en het potentieel ervan. 

Citaat  

Rapporteur Christophe Rouillon (FR/PSE), burgemeester van Coulaines: “Werknemers in heel Europa betalen de prijs voor wereldwijde handelsschokken, gebroken toeleveringsketens en de druk van de groene en de digitale transitie. Hele delen van de lokale economie worden gedestabiliseerd, met name in de automobielsector en in de dienstensector die zwaar worden getroffen door de opkomst van artificiële intelligentie. Te veel getroffen werknemers worden geblokkeerd door bureaucratische hindernissen en langzame processen. We moeten het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering dringend toegankelijker, zichtbaarder en responsiever maken door lokale en regionale overheden, die het dichtst bij de realiteit staan, centraal te stellen in de governance van het fonds. We roepen ook op tot de uitsluiting van roofzuchtige bedrijven die massaontslagen misbruiken om de winst te maximaliseren en de uitbetalingen aan aandeelhouders te verhogen. Niemand mag worden achtergelaten of verlaten in tijden van overgang. Het Fonds mag niet uitgroeien tot een lege huls of een belofte op afstand. Het moet worden versterkt om een echt instrument van bescherming, solidariteit en concurrentievermogen te worden – voor iedereen.” 

Achtergrond

• Video en foto's van het debat 

• Het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers (EFG) is een speciaal EU-instrument om uiting te geven aan de solidariteit van de EU met Europese werknemers of zelfstandigen die als gevolg van herstructureringen ontheemd zijn geraakt, en om hen te helpen een nieuwe baan te vinden. Het EFG draagt bij tot de totstandbrenging van een dynamischere en concurrerendere Europese economie door de vaardigheden en inzetbaarheid van ontheemden te verbeteren en hen te helpen beter werk te vinden. 

• Op 2 april heeft de Commissie voorgesteld het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) en het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor ontslagen werknemers (EFG) te wijzigen om het toepassingsgebied ervan uit te breiden en het gemakkelijker te maken steun voor werknemers te mobiliseren. Met de voorgestelde wijzigingen zouden de lidstaten meer flexibiliteit krijgen om ESF+-financiering te heroriënteren naar de ontwikkeling van vaardigheden in strategische sectoren, zoals defensie en schone industrieën. 

Contact

Theresa Sostmann 

Tel.: +32475999415 

Theresa.Sostmann@cor.europa.eu