Een sterke regionale betrokkenheid is cruciaal voor een duurzame en concurrerende EU-chemiesector

Tijdens zijn zitting van 5 maart heeft het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) een advies goedgekeurd over het actieplan voor de Europese chemische industrie, onder leiding van rapporteur Frederiek Vermeulen (BE/EVP), lid van de gemeenteraad van Ichtegem. Regio’s en steden pleiten voor nauwe samenwerking tussen de Europese Commissie en lokale en regionale overheden om te zorgen voor een plaatsgebonden aanpak die het concurrentievermogen, de strategische autonomie en de duurzame industriële transformatie in de chemische regio’s van Europa versterkt. 

Het CvdR is ingenomen met het initiatief van de Commissie en merkt op dat de chemische sector een fundamentele sector is voor alle Europese industrieën, met inbegrip van de defensie-, automobiel-, halfgeleider- en farmaceutische industrie. De leden waarschuwen echter dat het concurrentievermogen van Europa onder toenemende druk staat van landen die strategische investeringen, lagere energiekosten en assertief handelsbeleid combineren, waardoor de mondiale positie van Europa in de sector wordt verzwakt.  

Lokale en regionale leiders benadrukken dat het actieplan alleen succesvol zal zijn als het snel en in nauwe samenwerking met lokale en regionale overheden wordt uitgevoerd. Een sterke plaatsgebonden aanpak is van essentieel belang, die de uiteenlopende industriële sterke punten en kwetsbaarheden van de Europese chemische regio’s weerspiegelt. Daarom dringt het CvdR aan op een zinvolle regionale betrokkenheid via een bottom-upbenadering in de nieuw opgerichte alliantie voor kritieke chemische stoffen. 

Een centrale vraag in het advies is toegang tot betaalbare en zekere energie. Het CvdR dringt er bij de Commissie op aan de voltooiing van de energie-unie te versnellen, te investeren in elektriciteits- en waterstofinfrastructuur en ervoor te zorgen dat klimaatinstrumenten zoals het emissiehandelssysteem (ETS) en het mechanisme voor koolstofgrenscorrectie (CBAM) worden afgestemd op de doelstellingen van Europa op het gebied van industrieel concurrentievermogen. 

Het CvdR dringt ook aan op eerlijke mondiale handelsmechanismen, sterkere handelsbeschermingsinstrumenten, investeringen in duurzame productieprocessen en een sterke bescherming van de rechten van werknemers. Om innovatieve bedrijven in Europa te houden, beveelt het CvdR aan leidende markten voor Europese chemische producten te ontwikkelen, de toegang tot financiering te verbeteren en publiek-private financiering te ondersteunen, en de kloof tussen onderzoek en industriële toepassing te overbruggen, onder meer door onderwijs en opleiding af te stemmen op de behoeften van het bedrijfsleven. 

Tot slot drongen de leden aan op vereenvoudigde rapportageprocessen, snellere vergunningverlening en betere coördinatie en samenhang op gebieden als vergunningverlening, naleving van de milieuwetgeving, circulaire economie, hergebruik van afvalmaterialen en innovatiestimulansen op alle niveaus, teneinde versnippering van de regelgeving op te sporen en de broodnodige investeringen te versnellen. 

Citaat

Rapporteur Frederiek Vermeulen (BE/EPP), lid van de gemeenteraad van Ichtegem: “De Europese chemische industrie is niet zomaar een sector, maar een strategische ruggengraat van onze economie en veiligheid. Als we er niet in slagen het concurrentievermogen te herstellen, betaalbare energie veilig te stellen en eerlijke wereldhandel te verdedigen, lopen we het risico hele waardeketens te verliezen. Vandaag nemen regio’s het voortouw en werken zij van onderuit, schouder aan schouder met de industrie, om innovatie om te zetten in banen en groei. We weten wat er moet veranderen. De tijd van aarzeling is voorbij – Europa moet nu resultaten boeken.” 

Achtergrond

• Foto's en video's van de sessie. 

• In juli presenteerde de Europese Commissie het actieplan voor de Europese chemische industrie ter ondersteuning van de chemische sector en zijn investeringen in modernisering. Een belangrijk onderdeel van het actieplan is de oprichting van de alliantie voor kritieke chemische stoffen, die de Commissie en belanghebbenden samenbrengt om de belangrijkste uitdagingen voor de sector aan te pakken. 

• Nieuwe CvdR-studie over “Een plaatsgebonden aanpak ter versterking van de chemische industrie in de EU in regio’s en steden” (maart 2026). 

Contactpersoon: 

Hélène Dressen
Tel.: +32 471502795
Helene.dressen@cor.europa.eu