Levensmiddelen, landbouwproducten en gedistilleerde dranken: lokale en regionale leiders verwelkomen eenvoudigere registratie van geografische aanduidingen en betere fraudebescherming

Betere regels en een sterkere rol voor het Bureau voor intellectuele eigendom van de EU zijn van cruciaal belang voor het behoud van de essentie van het culturele en gastronomische erfgoed van Europa, goed voor een omzet van 74,76 miljard EUR.

Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) heeft op 30 november tijdens zijn zitting een advies goedgekeurd waarin het zijn steun uitspreekt voor het voorstel van de Europese Commissie om de huidige drie regelingen voor geografische aanduidingen samen te voegen tot één systeem met gemeenschappelijke bepalingen voor landbouwproducten, levensmiddelen, wijnen en gedistilleerde dranken. Het CvdR is met name verheugd dat de behandeling van dossiers deels in handen wordt gegeven van het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (EUIPO), dat producenten van geografische aanduidingen kan bijstaan met doeltreffende instrumenten om de registratieprocedures te vereenvoudigen alsook de controle en de fraudebestrijding te verbeteren.

Geografische aanduidingen maken deel uit van het culturele en gastronomische erfgoed van de Europese Unie en zijn goed voor een verkoopwaarde van 74,76 miljard EUR en voor 15,5 % van de totale EU-uitvoer van agrovoedingsmiddelen. In deze tijd waarin de prijzen van landbouwgrondstoffen de pan uit rijzen, zijn kwaliteitsproductieketens van grote invloed op de economische en sociale bedrijvigheid in de regio’s waar zij geïntegreerd zijn, met name doordat zij een stabiliserend effect hebben op de regionale economie.Die ketens maken het ook mogelijk investeringen, onderzoek en innovatie in de regio’s te ontwikkelen en ervoor te zorgen dat de producenten een billijk aandeel van de waarde krijgen.

Karine Gloanec-Maurin (FR/PSE), lid van de gemeenteraad van Couëtron-au-Perche (departement Loir-et-Cher), voorzitter van het samenwerkingsverband van gemeenten Collines du Perche en rapporteur voor het advies: “Geografische aanduidingen zijn onlosmakelijk verbonden met de Europese identiteit: we kunnen ons geen Frankrijk voorstellen zonder champagne, geen Italië zonder Parmezaanse kaas en geen Spanje zonder ibericoham.Ze hebben onze regio’s vormgegeven en zijn ook nu nog van fundamenteel belang voor de ontwikkeling van het platteland omdat zij de producenten een beter inkomen bieden en bijdragen tot de aantrekkelijkheid van plattelandsgebieden.Ze staan model voor de totstandbrenging van een hoogwaardige Europese landbouw.Het CvdR hecht dan ook zijn steun aan de ontwikkeling van het systeem van geografische aanduidingen in de richting van een vrijwillige duurzaamheidsbenadering om producenten en producentengroeperingen aan te moedigen zich meer in te zetten voor de duurzame transitie.”

Paolo De Castro (IT/S&D), Europarlementariër en rapporteur voor de hervorming van de geografische aanduidingen, droeg bij tot de discussie: “Het gaat hier niet om een revolutie, maar om het verder ontwikkelen van een systeem dat zijn weerga in de wereld niet kent, een systeem dat nu al functioneert door waarde te genereren zonder dat het ook maar één cent aan overheidsgeld kost.Om de situatie van onze kwaliteitsproducenten concreet te verbeteren leggen we ons toe op vier speerpunten: een krachtigere rol van producentengroeperingen; een betere bescherming; vereenvoudiging en verduidelijking van de rol van het EUIPO; en duurzaamheid.Met deze verordening wordt voor het eerst de mogelijkheid geboden om één enkele tekst voor alle kwaliteitsproducten op te stellen zonder dat de specifieke kenmerken van elke sector in het gedrang komen.Ik hoop dat iedereen de komende weken kan bijdragen aan de verbetering van de tekst; het mag niet zo zijn dat deze kans door sommigen wordt aangegrepen en door anderen wordt misgelopen.”

De hoofdpunten van het advies zijn als volgt:

Het CvdR stemt ermee in dat het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie (EUIPO) zijn technische expertise op het gebied van intellectuele-eigendomsrechten ter beschikking stelt – de belangrijkste vernieuwing die de Europese Commissie voorstelt. Deze expertise kan een aanzienlijk betere bescherming van geografische aanduidingen opleveren. Geografische aanduidingen mogen echter niet als merk worden beheerd en in het voorstel van de Europese Commissie moet worden verduidelijkt dat het EUIPO zich beperkt tot het onderzoeken van intellectuele-eigendomsaspecten.

De criteria inzake ecologische, economische en sociaal-culturele duurzaamheid die de Commissie de producentengroeperingen in het productdossier wil laten opnemen, moeten in de verordening zelf worden gedefinieerd zodat ze volledig onder toezicht van de Europese medewetgevers, het Europees Parlement en de Raad van de EU, blijven.

Producentengroeperingen moeten hun organisatie verbeteren zodat ze doeltreffend kunnen werken en tot een sterk collectief beheer van geografische aanduidingen kunnen komen. Harmonisatie op Europees niveau mag echter geen afbreuk doen aan bestaande nationale systemen die goed functioneren.

Erkenning van de bijdrage van regionale en lokale overheidsinstanties bij de voorbereiding en afronding van registratieprocedures is een belangrijke stap om de samenwerking tussen alle betrokkenen te verbeteren.

Het CvdR moet, als EU-assemblee van lokale en regionale overheden, volledig worden betrokken bij de evaluatie van het nieuwe systeem van geografische aanduidingen, gezien de territoriale impact ervan.

Achtergrond

Op 1 januari 2021 waren er op EU-niveau 3 306 geografische aanduidingen geregistreerd door de lidstaten. Meer dan de helft van dat aantal is geregistreerd door drie lidstaten: Italië (858), Frankrijk (734) en Spanje (354), gevolgd door Griekenland (270), Portugal (190) en Duitsland (167).

De meeste geografische aanduidingen zijn geregistreerd in de sectoren wijn en landbouwproducten en levensmiddelen (respectievelijk 49 % en 44 % van de geregistreerde namen). Gedistilleerde dranken waren goed voor 7 % en gearomatiseerde wijnbouwproducten voor 0,2 %.

Contactpersoon:

Marie-Pierre Jouglain – persvoorlichter

Tel.: +32 (473) 52 41 15

mariepierre.jouglain@cor.europa.eu