Gecoördineerde actie nodig om hart- en vaatziekten aan te pakken

Lokale en regionale overheden pleiten voor sterkere preventie en een grotere rol in het EU-plan voor een veilig hart.

Regio’s en steden hebben een reeks aanbevelingen aangenomen om de toename van hart- en vaatziekten aan te pakken, waarin wordt opgeroepen tot sterkere sociale, milieu- en commerciële preventiemaatregelen en een grotere rol voor subnationaal bestuur in het EU-plan voor een veilig hart. Het advies, onder leiding van Carmine Pacente (IT/Renew Europe), gemeenteraadslid van de stad Milaan, werd goedgekeurd tijdens een zitting van het Europees Comité van de Regio’s op 13 oktober.

Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in de Europese Unie, veroorzaken jaarlijks meer dan 1,7 miljoen levens en treffen ongeveer 62 miljoen mensen, met grote gevolgen voor de volksgezondheid, de samenleving en de economie. Toch zijn hart- en vaatziekten grotendeels te voorkomen en houden ze verband met aanpasbare risicofactoren die worden gevormd door ecologische, sociale, genetische en economische determinanten. Zonder verdere maatregelen zullen de hart- en vaatziekten tegen 2050 naar verwachting met 90 % toenemen, waardoor preventie en gecoördineerde actie op alle bestuursniveaus van essentieel belang zijn.

In zijn advies benadrukt het CvdR tot zijn spijt dat in het plan voor een veilig hart niet wordt erkend dat lokale en regionale overheden een cruciale rol spelen bij de preventie, opsporing en verzorging van hart- en vaatziekten. In het advies wordt de Europese Commissie verzocht subnationaal bestuur te integreren in de routekaart voor de uitvoering van het plan, de vlaggenschipinitiatieven en de financieringsmechanismen. Het CvdR betreurt ook dat minder dan de helft van de 27 EU-lidstaten nationale plannen voor cardiovasculaire gezondheid heeft en roept de lidstaten op om dergelijke plannen in nauwe samenwerking met lokale en regionale overheden te ontwikkelen.

Het advies bevat verder een reeks preventieve aanbevelingen om de sociale en commerciële determinanten van cardiovasculaire gezondheid aan te pakken, waaronder tabak, lichaamsbeweging, alcohol en voeding. Het roept ook op tot strengere luchtkwaliteitsnormen, de geleidelijke uitfasering van fossiele brandstoffen en een systematische afstemming tussen onderzoek en beleid op het gebied van milieu en cardiovasculaire gezondheid.

Veerkrachtige, toegankelijke en hoogwaardige gezondheidszorgstelsels zijn ook nodig om te zorgen voor continue en gecoördineerde zorg gedurende het volledige traject van de patiënt – van preventie en vroegtijdige opsporing tot behandeling en revalidatie. Regio’s en steden pleiten voor een sterke EU-strategie voor gezondheidswerkers en voor de vaststelling van een duidelijke Europese doelstelling om gender- en territoriale verschillen in cardiovasculaire mortaliteit en morbiditeit te verminderen. In het advies wordt ook gewezen op de aanzienlijke regionale verschillen in cardiovasculaire sterfte en ongelijkheden op gezondheidsgebied in de EU en wordt benadrukt dat de specifieke uitdagingen waarmee kleine plattelands- en berggemeenten worden geconfronteerd, beter moeten worden aangepakt. Het dringt daarom aan op een specifiek uitvoeringskader voor kwetsbare gebieden.

Citaat

Rapporteur Carmine Pacente (IT/Renew Europe), lid van de gemeenteraad van Milaan: “Cardiovasculaire gezondheid moet een gedeelde Europese prioriteit worden, te beginnen met preventie en actie op het terrein. Steden en regio’s, met inbegrip van de kleinste plattelandsgemeenschappen, kunnen een sterke en concrete bijdrage leveren door middel van stadsplanning, voedselinkoop en onderwijs op school. Steden en regio’s staan in de frontlinie om een gezondere levensstijl te bevorderen, ongelijkheden op gezondheidsgebied te verminderen en ervoor te zorgen dat elke burger toegang heeft tot preventie en hoogwaardige zorg, waar hij ook woont. Met het EU-plan voor een veilig hart hebben we de kans om de Europese ambitie om te zetten in concrete maatregelen. Om levens in heel Europa te redden, moeten regio’s en gemeenten volwaardige partners zijn, met de middelen om actie te ondernemen.”

Achtergrond

• Foto's en video's van de zitting.
• Volg het account van de persdienst op X.
• In de meeste EU-lidstaten zijn lokale en regionale overheden verantwoordelijk voor het ontwerp, de planning, de financiering, de verstrekking van of het toezicht op de gezondheidszorg. Zij geven ook vorm aan veel van de beleidsmaatregelen die onder het plan voor een veilig hart vallen, waaronder onderwijs, sociale zorg, overheidsopdrachten, stadsplanning en ruimtelijke ordening, sport en gezondheidsbevordering.
• Het plan voor een veilig hart is op 16 december 2025 door de Europese Commissie bekendgemaakt als onderdeel van een algemeen gezondheidspakket. Meer informatie.
• De goedkeuring van dit advies komt een week na de eerste editie van de EU-screeningsweek (28 september – 4 oktober), die door de Europese Commissie is gelanceerd om de inspanningen van het plan voor een veilig hart te ondersteunen. Het brengt partners in heel Europa samen om mensen aan te moedigen zich te laten testen en het bewustzijn rond preventie te vergroten door middel van evenementen op nationaal, regionaal en lokaal niveau. Meer informatie.
• Het European Journal of Preventive Cardiology schatte dat hart- en vaatziekten tegen 2050 naar verwachting met 90 % zullen toenemen, in een verslag over de wereldwijde last van hart- en vaatziekten, gepubliceerd in september 2024.
• 13 van de 27 EU-lidstaten hebben nationale beleidsmaatregelen of programma’s voor gezondheidscontrole gericht op hart- en vaatziekten en daarmee samenhangende chronische aandoeningen; Bulgarije, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Litouwen, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Polen, Roemenië, Spanje en Slovenië. Meer informatie.

Contactpersoon:

Hélène Dressen

Tel.: +32 471502795

Helene.dressen@cor.europa.eu