Wspólne działania niezbędne do zwalczania chorób układu krążenia

Władze lokalne i regionalne apelują o lepszą profilaktykę i większą rolę w unijnym planie „Bezpieczne serca”.

Regiony i miasta przyjęły zestaw zaleceń mających na celu przeciwdziałanie wzrostowi chorób układu krążenia, wzywając do wzmocnienia społecznych, środowiskowych i komercyjnych środków zapobiegawczych oraz zwiększenia roli sprawowania rządów na szczeblu niższym niż krajowy w unijnym planie „Bezpieczne serca”. Opinia , której przewodniczyła Carmine Pacente (IT/Renew Europe), radna miasta Mediolan, została przyjęta na sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów w dniu 13 października.

Choroby sercowo-naczyniowe (CVD) są główną przyczyną zgonów w Unii Europejskiej, powodując śmierć ponad 1,7 mln osób rocznie i dotykając około 62 mln osób, co ma poważne skutki dla zdrowia publicznego, społeczeństwa i gospodarki. CVD można jednak w dużej mierze zapobiegać i są one powiązane z modyfikowalnymi czynnikami ryzyka kształtowanymi przez uwarunkowania środowiskowe, społeczne, genetyczne i ekonomiczne. Przewiduje się, że bez dalszych działań CVD wzrosną o 90 % do 2050 r., co sprawi, że zapobieganie i skoordynowane działania na wszystkich szczeblach sprawowania rządów będą miały zasadnicze znaczenie.

W swojej opinii KR podkreśla z ubolewaniem, że w planie „Bezpieczne serca” nie uznano kluczowej roli władz lokalnych i regionalnych w zapobieganiu chorobom układu krążenia, ich wykrywaniu i opiece nad nimi. W opinii wzywa się Komisję Europejską do uwzględnienia zarządzania na szczeblu niższym niż krajowy w całym planie wdrażania planu, inicjatywach przewodnich i mechanizmach finansowania. KR ubolewa również, że mniej niż połowa z 27 państw członkowskich UE posiada krajowe plany dotyczące zdrowia układu krążenia, i wzywa państwa członkowskie do opracowania takich planów w ścisłej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi.

W opinii określono ponadto szereg zaleceń dotyczących profilaktyki mających na celu zajęcie się społecznymi i komercyjnymi uwarunkowaniami zdrowia układu krążenia, w tym tytoniem, aktywnością fizyczną, alkoholem i odżywianiem. Wzywa również do zaostrzenia norm jakości powietrza, stopniowego wycofywania paliw kopalnych oraz systematycznego dostosowywania badań i polityki w zakresie zdrowia środowiskowego i sercowo-naczyniowego.

Potrzebne są również odporne, dostępne i wysokiej jakości systemy opieki zdrowotnej, aby zapewnić ciągłą i skoordynowaną opiekę przez całą podróż pacjenta – od profilaktyki i wczesnego wykrywania po leczenie i rehabilitację. Regiony i miasta apelują o solidną strategię UE dotyczącą pracowników służby zdrowia oraz o ustanowienie jasnego europejskiego celu, jakim jest zmniejszenie różnic między płciami i terytoriami w zakresie umieralności i zachorowalności z przyczyn sercowo-naczyniowych. W opinii podkreślono również znaczne dysproporcje regionalne w zakresie umieralności z przyczyn sercowo-naczyniowych i nierówności zdrowotnych w całej UE oraz podkreślono potrzebę lepszego sprostania szczególnym wyzwaniom, przed którymi stoją małe gminy wiejskie i górskie. W związku z tym wzywa do ustanowienia specjalnych ram wdrażania dla terytoriów niestabilnych.

Cytat

Sprawozdawczyni Carmine Pacente (IT/Renew Europe), radna Mediolanu: „Zdrowie układu krążenia musi stać się wspólnym europejskim priorytetem, począwszy od profilaktyki i działań w terenie. Miasta i regiony, w tym najmniejsze społeczności wiejskie, mogą wnieść znaczący i konkretny wkład dzięki planowaniu przestrzennemu, zamówieniom żywnościowym i edukacji w szkole. Miasta i regiony są na pierwszej linii promowania zdrowszego stylu życia, zmniejszania nierówności zdrowotnych i zapewniania każdemu obywatelowi dostępu do profilaktyki i wysokiej jakości opieki niezależnie od miejsca zamieszkania. Dzięki unijnemu planowi „Bezpieczne serca” mamy okazję przekuć europejskie ambicje w konkretne działania. Aby ratować życie w całej Europie, regiony i gminy muszą być pełnoprawnymi partnerami, dysponującymi środkami do działania.

Kontekst

• Zdjęcia i filmy z sesji plenarnej.
• Śledź konto serwisu prasowego na stronie X.
• W większości państw członkowskich UE władze lokalne i regionalne są odpowiedzialne za projektowanie, planowanie, finansowanie, świadczenie lub nadzorowanie opieki zdrowotnej. Kształtują one również wiele strategii politycznych objętych planem „Bezpieczne serca”, w tym edukację, opiekę społeczną, zamówienia publiczne, planowanie urbanistyczne i zagospodarowanie przestrzenne, sport i promocję zdrowia.
• 16 grudnia 2025 r. Komisja Europejska przedstawiła plan „Bezpieczne serca” jako część ogólnego pakietu zdrowotnego. Więcej informacji.
• Opinia ta zostanie przyjęta tydzień po pierwszej edycji unijnego tygodnia badań przesiewowych (28 września – 4 października), zainicjowanego przez Komisję Europejską w celu wsparcia wysiłków w ramach planu „Bezpieczne serca”. Zrzesza partnerów z całej Europy w celu zachęcenia ludzi do testowania i podnoszenia świadomości na temat profilaktyki poprzez wydarzenia na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym. Więcej informacji.
• W sprawozdaniu na temat globalnego obciążenia chorobami układu krążenia opublikowanym we wrześniu 2024 r. European Journal of Preventive Cardiology oszacowało, że CVD mają wzrosnąć o 90 % do 2050 r.
• 13 z 27 państw członkowskich UE posiada krajowe strategie lub programy kontroli stanu zdrowia ukierunkowane na choroby układu krążenia i związane z nimi schorzenia przewlekłe; Austria, Bułgaria, Francja, Niemcy, Grecja, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Niderlandy, Polska, Rumunia, Hiszpania i Słowenia. Więcej informacji.

Osoba wyznaczona do kontaktów:

Hélène Dressen

Tel.: +32 471502795

Helene.dressen@cor.europa.eu