Regio’s en steden zijn van cruciaal belang voor de veiligheid en beveiliging ter plaatse, benadrukt het CvdR-leiderschap in Szczecin

Cohesiebeleid, veiligheid en energie waren de belangrijkste onderwerpen van de vergadering van het bureau van het Europees Comité van de Regio’s, die op 13 juni plaatsvond op uitnodiging van Olgierd Geblewicz, voorzitter van de woiwodschap West-Pommeren,in het kader van het Poolse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie. De bureauvergadering werd voorgezeten door Kata Tüttő, voorzitter van het Comité van de Regio's. De dag ervoor hielden de voorzitter van het CvdR en de heer Geblewicz een lokale dialoog met studenten van de universiteit van Szczecin. 

De bureauvergadering in Szczecin bood regionale en lokale leiders een belangrijk platform om hun bezorgdheid te uiten over de mogelijke centralisatie van het cohesiebeleid in het volgende meerjarig financieel kader. Het belangrijkste thema van de bijeenkomst was veiligheid, een weerspiegeling van de overkoepelende prioriteit van het Poolse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie. 

Kata Tüttő, voorzitter van het Europees Comité van de Regio’s, wees in de komende tussentijdse evaluatie van de cohesiebeleidsprogramma’s voor 2021-2027 op een van de meest dringende kwesties: aanpassing van het cohesiebeleid aan de behoeften van een veranderende wereld, met name veiligheid en beveiliging. Zonder veiligheid en zekerheid kan er geen duurzame ontwikkeling van de EU zijn, benadrukte voorzitter Tüttő, met het argument dat regio’s die zich achtergelaten of losgekoppeld voelen, kwetsbaarder zijn voor instabiliteit, sociale onrust of extremisme. Veiligheid moet volgens haar in de brede zin van het woord worden opgevat en moet voedselzekerheid, energiezekerheid, klimaatzekerheid en cyberbeveiliging omvatten, met oplossingen die op regionaal niveau zijn gericht.

Het eerste deel van de bijeenkomst was gericht op energieveerkracht. Tanya Hristova (BG/EVP) – burgemeester van Gabrovo en vertegenwoordiger van Energy Cities – benadrukte samen met de voorzitter van de Poolse vereniging voor windenergie dat zowel gas als elektriciteit in tijden van conflict een krachtig strategisch wapen kunnen worden, waarbij zij de recente verstoringen van de gasvoorziening en stroomonderbrekingen in Spanje en Portugal als voorbeelden van kwetsbaarheden aanhaalde. Vertegenwoordigers van lokale overheden spraken hun krachtige steun uit voor de verdere ontwikkeling van groene energie, benadrukten de rol ervan bij het versterken van de veerkracht en voerden aan dat het kansen creëert voor lokale en regionale economieën. Zij benadrukten ook dat of de uitdaging nu de klimaatverandering, de energiecrisis, de digitale transformatie of geopolitieke spanningen is, kortetermijn- en adaptieve beleidsreacties van regio’s van cruciaal belang zijn om een hoge mate van veerkracht te waarborgen. 

De tweede focus van de bureauvergadering lag op cohesie en veiligheid, waaraan werd deelgenomen door Jacek Karnowski, viceminister van Ontwikkelingsfondsen en Regionaal Beleid, Hugo Sobral, adjunct-directeur-generaal bij DG REGIO van de Europese Commissie en kolonel Andrzej Kujawa van het multinationale korps van de NAVO in het noordoosten van Szczecin. In een debat dat werd gemodereerd door Alison Hunter van het European Policy Center, benadrukten lokale overheidsfunctionarissen het belang van technologie en innovatie voor tweeërlei gebruik en benadrukten ze opkomende kansen voor bedrijven in de defensie- en bewapeningssector.

Minister Karnowski benadrukte de noodzaak van nauwe samenwerking tussen regionale en nationale autoriteiten op gebieden als voedselzekerheid, energiezekerheid, de verdediging van lokale democratieën tegen desinformatie en nepnieuws, civiele bescherming, investeringen in schuilplaatsen en de bouw van ziekenhuizen en wegen.  Andere deelnemers wezen erop dat lokale en regionale overheden belangrijke partners zijn in publieke communicatie en strategische berichtgeving over hybride dreigingen en benadrukten dat de bescherming van op cohesie gericht beleid van cruciaal belang is voor de verdediging van Europa.

De dag voor de bureauvergadering hielden voorzitter Tüttő en Olgierd Geblewicz, voorzitter van de regioraad van West-Pommeren, een debat met studenten van de universiteit van Szczecin over de toegang van jongeren tot de arbeidsmarkt. De discussie ging ook over arbeidsmobiliteit en demografische uitdagingen.

Citaten

Kata Tüttő, voorzitter van het Europees Comité van de Regio’s: "Vereenvoudiging mag geen vijgenblad voor centralisatie zijn. Vereenvoudiging is een proces en geen doel op zich. Het uiteindelijke doel is veeleer de efficiëntie van de EU-programma's. Het CvdR wil hiervoor graag samenwerken met de Europese Commissie. Maar dit gaat ook gepaard met een minder op forten gebaseerde aanpak binnen de Europese Commissie."

Olgierd Geblewicz (PL/EVP), voorzitter van de regioraad van West-Pommeren; "Als Europees Comité van de Regio's zijn we zeer actief bij het vormgeven van de toekomstige begroting. Bovenal zeggen we een krachtig 'nee' tegen de centralisatie van fondsen in het perspectief van de toekomst. Wij zijn zeer eensgezind in de verdediging van het Cohesiefonds."

Jacek Karnowski,viceminister van Ontwikkelingsfondsen en Regionaal Beleid: “We hebben meer flexibiliteit nodig bij de programmering en uitvoering van het cohesiebeleid en we moeten de decentralisatie ervan na 2027 handhaven. Met name in reactie op de dynamisch veranderende veiligheidsomgeving van vandaag en de behoeften van de regio's, met name die aan de oostgrens van de EU."

Meer informatie

De discussie tussen de leden van het bureau vond plaats in de aanloop naar de publicatie van de tussentijdse evaluatie van de cohesiebeleidsprogramma’s 2021-2027 door de Europese Commissie, die een belangrijke stap vormt in de richting van de hervorming van het beleid na 2027.

Het Poolse voorzitterschap heeft opnieuw bevestigd dat het hecht aan cohesie en territoriale ontwikkeling als essentiële pijlers van de Europese veerkracht. In de Verklaring van Warschau, die tijdens een informele ministeriële bijeenkomst in mei 2025 is aangenomen, wordt de nadruk gelegd op multilevel governance, plaatsgebonden benaderingen en de strategische rol van grensoverschrijdende samenwerking. Szczecin, als gastheer van de bureauvergadering, illustreert deze beginselen in de praktijk: Szczecin herbergt het Multinational Corps Northeast (MNC NE), een NAVO-commando dat in 1999 werd opgericht door Polen, Duitsland en Denemarken. Het heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de geloofwaardige afschrikking van de NAVO in het Oostzeegebied en is een belangrijke militaire waarborg voor vrede en stabiliteit in de regio geworden.

Het bureau van het Europees Comité van de Regio’s is een orgaan dat vertegenwoordigers uit alle landen van de Europese Unie en de fractieleiders samenbrengt. De belangrijkste taken van het bureau bestaan erin de beleidsprioriteiten van het Comité van de Regio's vast te stellen en toe te zien op de uitvoering ervan, en de werkzaamheden van de voltallige vergadering en de thematische commissies te coördineren. 

Contact opnemen

Wioletta Wojewodzka

Tel.: +32473843986

Wioletta.wojewodzka@cor.europa.eu