Πολιτισμός, ένταξη και δομημένο περιβάλλον: οι περιφέρειες καθορίζουν προτεραιότητες

Σε συνεδρίαση στη Σλοβακία, τα μέλη της επιτροπής SEDEC εγκρίνουν σχέδια γνωμοδοτήσεων σχετικά με την πολιτιστική πυξίδα, το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους και τη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού.

Η επιτροπή «Κοινωνική πολιτική, εκπαίδευση, απασχόληση, έρευνα και πολιτισμός» (SEDEC) συνεδρίασε στη σλοβακική πόλη Trnava στις 22 Ιουνίου για να συζητήσει σχέδια γνωμοδοτήσεων σχετικά με τρεις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης των οποίων η επιτυχία εξαρτάται από τη στενή συνεργασία με τους δήμους και τις περιφέρειες: πολιτισμό, τον αντιρατσισμό και το δομημένο περιβάλλον.

Και οι τρεις γνωμοδοτήσεις - με θέμα «Μια πολιτιστική πυξίδα για την Ευρώπη», «Στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού 2026-2030» και «Το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους: από το όραμα στην υλοποίηση» - καταρτίστηκαν ως απάντηση σε προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Καθεμία από αυτές εγκρίθηκε από την επιτροπή SEDEC και έχει πλέον οριστεί προς έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) κατά τη σύνοδο ολομέλειάς της τον Οκτώβριο.

Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στην Trnava κατόπιν πρόσκλησης του Jozef Viskupič (SK/Renew Europe), προέδρου της αυτοδιοικούμενης περιφέρειας Trnava και μέλους της επιτροπής SEDEC της ΕτΠ. Τη συνεδρίαση ακολούθησε, στις 23 Ιουνίου, διάσκεψη με θέμα «Εφαρμογή τοποκεντρικής προσέγγισης και εδαφικών προσεγγίσεων στην καινοτομία - από τις μητροπολιτικές έως τις αγροτικές περιοχές». Στη διάσκεψη, η οποία συνδιοργανώθηκε από την επιτροπή SEDEC και την περιφέρεια Trnava, συζητήθηκε το χάσμα καινοτομίας μεταξύ αγροτικών και μητροπολιτικών περιοχών και η ενίσχυση των διασυνοριακών οικοσυστημάτων καινοτομίας.

«Πολιτιστική πυξίδα για την Ευρώπη»

Σε ψηφοφορία με την οποία εγκρίθηκε σχέδιο γνωμοδότησης σχετικά με τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κινητοποίηση μεγαλύτερης πολιτικής δέσμευσης και τη δημιουργία νέων εργαλείων πολιτικής για τη στήριξη του πολιτισμού, τα μέλη της επιτροπής SEDEC υπογράμμισαν ότι η επένδυση της ΕΕ στον πολιτισμό θα πρέπει να θεωρείται σημαντική απάντηση σε πολλές από τις σύγχρονες προκλήσεις της ΕΕ και όχι απλώς στήριξη μιας πτυχής της ευρωπαϊκής ταυτότητας. Η ψηφοφορία της επιτροπής SEDEC πραγματοποιήθηκε την ίδια ημέρα που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών κλήθηκε να προσθέσει το όνομά της σε κοινή δήλωση που συμφωνήθηκε στις 18 Ιουνίου από την εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους Προέδρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Η Ευρώπη για τον πολιτισμό, ο πολιτισμός για την Ευρώπη», στην οποία εξέφραζαν την κοινή πολιτική τους δέσμευση για την προστασία, την προώθηση και τη στήριξη του πολιτισμού στην Ευρώπη.

Η εισηγήτρια Tanya Hristova (BG/EPP), δήμαρχος Γκάμπροβο, δήλωσε: «Ο πολιτισμός δεν αποτελεί μόνο ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής ταυτότητας, αλλά και ισχυρή κινητήρια δύναμη της κοινωνικής συνοχής, της καινοτομίας και της βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης. Χαιρετίζω την πρόσκληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών να συμμετάσχει στην κοινή δήλωση σχετικά με την πολιτιστική πυξίδα για την Ευρώπη, η οποία υπογραμμίζει την ουσιαστική συμβολή του πολιτισμού στο μέλλον της Ένωσής μας. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην προσέγγιση του πολιτισμού με τους πολίτες, στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, στη στήριξη των δημιουργικών τομέων και στη διασφάλιση ότι η πολιτιστική συμμετοχή φτάνει σε κάθε κοινότητα. Ένα ισχυρό ευρωπαϊκό πολιτιστικό θεματολόγιο μπορεί να επιτύχει μόνο μέσω μιας πραγματικής εταιρικής σχέσης με τους δήμους και τις περιφέρειες.»

Στο πλαίσιο των συζητήσεων ζητήθηκε η πρόταση της Επιτροπής να αναγνωρίσει σαφέστερα την ανάγκη στρατηγικής εταιρικής σχέσης με τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές για τη διαμόρφωση προτεραιοτήτων και την εφαρμογή. Τα μέλη εκφράζουν επίσης την ανησυχία τους για το γεγονός ότι τα κεντρικά χαρακτηριστικά των προτεινόμενων μεταρρυθμίσεων του προϋπολογισμού της ΕΕ μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον πολιτιστικό τομέα.

«Στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού για την περίοδο 2026-2030»

Τα μέλη της επιτροπής SEDEC υποστήριξαν σθεναρά τη «στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού 2026-2030» που εκπόνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εστιάζοντας την προσοχή τους ιδίως σε τέσσερις τομείς στους οποίους το τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο έχουν σημαντικές αρμοδιότητες και ευθύνες: στέγαση, εκπαίδευση, υγειονομική περίθαλψη και απασχόληση.

Το σχέδιο γνωμοδότησης της ΕτΠ τονίζει την επείγουσα ανάγκη αντιμετώπισης του διαρθρωτικού ρατσισμού, τονίζει την ανάγκη για τεκμηριωμένες πολιτικές, ζητώντας περισσότερα και καλύτερης ποιότητας συγκρίσιμα δεδομένα σχετικά με τις διακρίσεις, καθώς και αποφασιστική δράση από όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης για την αντιμετώπιση κάθε εκδήλωσης ρατσισμού και την εφαρμογή των νομικών πλαισίων για την καταπολέμηση των ανισοτήτων.

Ο εισηγητής Pär Löfstrand (SE/Renew Europe), μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Östersund, δήλωσε: «Ως εισηγήτρια της Renew Europe στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, χαιρετίζω τη νέα στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση του ρατσισμού ως ισχυρή και έγκαιρη δέσμευση υπέρ της ισότητας. Η καταπολέμηση του ρατσισμού απαιτεί κάτι περισσότερο από δηλώσεις, απαιτεί εφαρμογή, λογοδοσία και ηγεσία σε κάθε επίπεδο διακυβέρνησης. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη μετατροπή των αρχών σε πράξη. Μαζί, πρέπει να οικοδομήσουμε κοινότητες χωρίς αποκλεισμούς όπου η πολυμορφία εκτιμάται και όπου η ισότητα, η αξιοπρέπεια και οι ευκαιρίες αποτελούν πραγματικότητα για όλους.»

«Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους: από το όραμα στην υλοποίηση»

Η ΕτΠ είναι ένθερμος υποστηρικτής του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους (NEB) από την έναρξη της πρωτοβουλίας το 2020, ως πλαισίου για τη δημιουργία πιο βιώσιμων, χωρίς αποκλεισμούς και όμορφων τόπων μέσω μιας ανθρωποκεντρικής προσέγγισης. Καθώς η πρωτοβουλία εισέρχεται στη φάση υλοποίησής της, η επιτροπή SEDEC έχει υποβάλει συστάσεις για να διασφαλίσει ότι οι μελλοντικές δράσεις του NEB στηρίζουν αποτελεσματικά τους δήμους, τις περιφέρειες, τους μικρούς δήμους και τις αγροτικές κοινότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η εισηγήτρια της ΕτΠ, κ. Tsvetelina Simeonova-Zarkin (BG/Renew Europe), μέλος του δημοτικού συμβουλίου της Σόφιας, δήλωσε: «Προτεραιότητα είναι να καταστεί το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους ένα πρακτικό εργαλείο για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές όλων των μεγεθών: μέσω ισχυρότερης χρηματοδότησης, ανάπτυξης δεξιοτήτων, στήριξης για όλες τις περιοχές και ενός ουσιαστικού σήματος NEB. Πρέπει να προστατεύει την πολιτιστική κληρονομιά, να εξασφαλίζει τη συμμετοχή των πολιτών και να ενισχύει την κοινωνική ένταξη στον μετασχηματισμό των κοινοτήτων μας σε ολόκληρη την Ευρώπη.»

Η ΕτΠ συνεργάζεται στενά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την προώθηση του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Με βάση τα ανωτέρω, η ΕτΠ είναι έτοιμη να συμβάλει στην επόμενη φάση εφαρμογής, μεταξύ άλλων μέσω της Ακαδημίας NEB, του σήματος NEB και άλλων πρωτοβουλιών για τη στήριξη των δήμων και των περιφερειών, όπως η πρωτοβουλία «Bost for Small Municipalities» (Ενίσχυση για τους μικρούς δήμους). Η ομόφωνη έγκριση της παρούσας γνωμοδότησης από την επιτροπή SEDEC καταδεικνύει την ισχυρή δέσμευση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών να διασφαλίσουν ότι το NEB θα αποφέρει απτά αποτελέσματα για τις κοινότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Γενικές πληροφορίες:

• Στοιχεία της επιτροπής SEDEC: Η ημερήσια διάταξη, τα δικαιολογητικά έγγραφα και η καταγραφή είναι διαθέσιμα στη σελίδα της εκδήλωσης. Διατίθενται επίσης φωτογραφίες.
• Λεπτομέρειες της διάσκεψης: Η ημερήσια διάταξη και η καταγραφή της διάσκεψης με θέμα «Εφαρμογή μιας τοποκεντρικής προσέγγισης και εδαφικοί φακοί στην καινοτομία - από τις μητροπολιτικές έως τις αγροτικές περιοχές» είναι διαθέσιμες στη σελίδα της εκδήλωσης. Περισσότερες λεπτομέρειες διατίθενται σε χωριστό δελτίο Τύπου.