Regio’s pleiten voor een plaatsgebonden EU-startupstrategie om het concurrentievermogen van Europa te versterken

Plaatsgebonden innovatie en evenwichtige territoriale ontwikkeling zijn essentieel voor de technologische soevereiniteit van Europa.

Regio’s en steden hebben tijdens de zitting van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) op 5 maart aangedrongen op meer steun voor regionale innovatie-ecosystemen en voor het bevorderen van start-ups en scale-ups in alle regio’s om het concurrentievermogen, de territoriale cohesie en de technologische soevereiniteit van Europa op lange termijn te waarborgen. 

In het advies onder leiding van Jozef Viskupič (SK/Renew Europe), voorzitter van de Trnava Self-Governing, verwelkomen lokale en regionale leiders de EU-strategie voor start-ups en scale-ups die de Europese Commissie in mei 2025 heeft gelanceerd als een belangrijke stap om de innovatiecapaciteit en het concurrentievermogen van Europa te stimuleren door start-ups en scale-ups te ondersteunen. Zij waarschuwden echter dat aanhoudende ongelijkheden tussen regio’s op het gebied van toegang tot financiering, talent, infrastructuur en netwerken de innovatiekloof tussen de EU-regio’s kunnen vergroten en de cohesie en het concurrentievermogen van de EU op lange termijn kunnen ondermijnen. 

De CvdR-leden benadrukten dat regionale innovatie-ecosystemen, wil de strategie slagen, erkend moeten worden als een hoeksteen van het concurrentievermogen van Europa en ondersteund moeten worden door een sterke plaatsgebonden aanpak. Zij riepen op tot overheidsinvesteringen op lange termijn, eenvoudigere regels en meer steun voor regio’s in plattelands- en perifere gebieden. Plaatsgebonden beleidsmaatregelen zoals strategieën voor slimme specialisatie, regionale innovatievalleien en digitale-innovatiehubs moeten in de strategie worden geïntegreerd, met gerichte steun voor regio’s die met industriële of demografische uitdagingen worden geconfronteerd. 

Regio’s en steden wezen op de sleutelrol van lokale en regionale overheden bij het opbouwen van innovatie-ecosystemen en het omzetten van EU-initiatieven in echte lokale impact. Zij riepen daarom op tot hun volledige betrokkenheid bij de uitvoering van de starters- en opschalingsstrategie en benadrukten dat alleen een aanpak op basis van multilevel governance, waarbij de EU, de lidstaten en regionale en lokale overheden worden samengebracht, het succes van de strategie kan waarborgen. Zij drongen er ook bij de lidstaten op aan regionale en lokale overheden te betrekken bij nationale innovatieplannen die zijn afgestemd op de prioriteiten van de EU. 

In het advies wordt opgeroepen tot sterkere synergieën tussen Horizon Europa, het cohesiebeleid en de Europese Innovatieraad om de kloof tussen onderzoek en markt te overbruggen en onderbenut regionaal innovatiepotentieel te ontsluiten. Het drong ook aan op een eerlijke geografische spreiding van durfkapitaal en benadrukte dat het ondersteunen van start-ups en scale-ups in alle regio’s van cruciaal belang is voor de groene, digitale en sociale transitie van de EU. 

Lokale en regionale leiders verklaarden dat de komende Europese innovatiewet en de voorgestelde 28e regeling voor innovatieve bedrijven een duidelijke lokale en regionale dimensie moeten hebben, waarbij wordt gezorgd voor vereenvoudigde procedures, minder administratieve lasten en geharmoniseerde toegang voor start-ups in de hele EU, met inachtneming van de nationale arbeidskaders. 

De CvdR-leden riepen ook op tot een sterkere koppeling tussen grensoverschrijdende innovatie en innovatie tussen stad en platteland om de centralisatie van innovatie te voorkomen en inclusieve groei in de hele Unie te waarborgen. Zij benadrukten dat plattelands-, perifere en ultraperifere regio’s behoefte hebben aan op maat gesneden instrumenten, zodat zij in geen enkel stadium van het opstart- en opschalingsproces achterblijven, en riepen op tot nauwere samenwerking tussen regio’s met een hoge en een lage capaciteit, waarbij zij benadrukten dat een evenwichtige territoriale ontwikkeling van essentieel belang is voor het concurrentievermogen en de technologische soevereiniteit van Europa. 

Citaat: 

Rapporteur Jozef Viskupič (SK/Renew Europe), voorzitter van de autonome regio Trnava: “Te veel Europese start-ups schalen nooit op - niet omdat ze ideeën missen, maar omdat hun lokale ecosystemen vaardigheden, kapitaal en verbindingen missen. Met dit advies van het Europees Comité van de Regio’s pleiten we voor een plaatsgebonden start-up- en opschalingsstrategie die regionale ecosystemen versterkt en ondernemers in elke regio een eerlijke kans geeft om te groeien.” 

Achtergrond 

Bouwen aan de Europese Onderzoeksruimte: Een lokaal en regionaal perspectief (CvdR, advies 2025). 

Ethische artificiële intelligentie en toegang tot supercomputing voor start-ups (advies van het CvdR, 2024). 

Aanbevelingen voor het volgende kaderprogramma (KP10) voor onderzoek en innovatie (advies van het CvdR, 2023). 

Contactpersoon:

Ângela Machado

Tel.: +32 475 41 31 58

Angela.machado@cor.europa.eu