Οι περιφέρειες ζητούν μια τοποκεντρική στρατηγική της ΕΕ για τις νεοφυείς επιχειρήσεις με σκοπό την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης

Η τοποκεντρική καινοτομία και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη αποτελούν «κλειδί» για την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης.

Οι δήμοι και οι περιφέρειες ζήτησαν μεγαλύτερη στήριξη για τα περιφερειακά οικοσυστήματα καινοτομίας και για την προώθηση των νεοφυών και των επεκτεινόμενων επιχειρήσεων σε όλες τις περιοχές, ώστε να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα, η εδαφική συνοχή και η τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης, κατά τη σύνοδο ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) στις 5 Μαρτίου. 

Στη γνωμοδότηση με επικεφαλής τον Jozef Viskupič (SK/Renew Europe), πρόεδρο της αυτοδιοίκησης Trnava, οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες χαιρετίζουν τη στρατηγική της ΕΕ για τις νεοφυείς και τις αναπτυσσόμενες νέες επιχειρήσεις που δρομολογήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάιο του 2025 ως βασικό βήμα για την ενίσχυση της ικανότητας καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης μέσω της στήριξης των νεοφυών και των αναπτυσσόμενων νέων επιχειρήσεων. Ωστόσο, προειδοποίησαν ότι οι συνεχιζόμενες ανισότητες μεταξύ των περιφερειών όσον αφορά την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ταλέντα, υποδομές και δίκτυα θα μπορούσαν να εμβαθύνουν το χάσμα καινοτομίας μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ και να υπονομεύσουν τη συνοχή και τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. 

Τα μέλη της ΕτΠ τόνισαν ότι, για να επιτύχει η στρατηγική, τα περιφερειακά οικοσυστήματα καινοτομίας πρέπει να αναγνωριστούν ως ακρογωνιαίος λίθος της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και να υποστηριχθούν μέσω μιας ισχυρής τοποκεντρικής προσέγγισης. Ζήτησαν μακροπρόθεσμες δημόσιες επενδύσεις, απλούστερους κανόνες και ισχυρότερη στήριξη των περιφερειών στις αγροτικές και περιφερειακές περιοχές. Οι τοποκεντρικές πολιτικές, όπως οι στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης, οι περιφερειακές κοιλάδες καινοτομίας και οι κόμβοι ψηφιακής καινοτομίας, θα πρέπει να ενσωματωθούν στη στρατηγική, με στοχευμένη στήριξη των περιφερειών που αντιμετωπίζουν βιομηχανικές ή δημογραφικές προκλήσεις. 

Οι δήμοι και οι περιφέρειες τόνισαν τον καίριο ρόλο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην οικοδόμηση οικοσυστημάτων καινοτομίας και στη μετατροπή των πρωτοβουλιών της ΕΕ σε πραγματικό τοπικό αντίκτυπο. Ως εκ τούτου, ζήτησαν την πλήρη συμμετοχή τους στην εφαρμογή της στρατηγικής για τις νεοφυείς και τις αναπτυσσόμενες νέες επιχειρήσεις και τόνισαν ότι μόνο μια προσέγγιση πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, στην οποία θα συμμετέχουν η ΕΕ, τα κράτη μέλη και οι περιφερειακές και τοπικές αρχές, μπορεί να διασφαλίσει την επιτυχία της στρατηγικής. Παρότρυναν επίσης τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τις περιφερειακές και τοπικές αρχές στα εθνικά σχέδια καινοτομίας που ευθυγραμμίζονται με τις προτεραιότητες της ΕΕ. 

Η γνωμοδότηση ζητούσε ισχυρότερες συνέργειες μεταξύ του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», της πολιτικής συνοχής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας για τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ έρευνας και αγοράς και την απελευθέρωση του υποχρησιμοποιούμενου περιφερειακού δυναμικού καινοτομίας. Ζήτησε επίσης δίκαιη γεωγραφική κατανομή των επιχειρηματικών κεφαλαίων, τονίζοντας ότι η στήριξη των νεοφυών και των επεκτεινόμενων επιχειρήσεων σε όλες τις περιφέρειες είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη της πράσινης, της ψηφιακής και της κοινωνικής μετάβασης της ΕΕ. 

Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες δήλωσαν ότι η επικείμενη ευρωπαϊκή πράξη για την καινοτομία και το προτεινόμενο 28ο καθεστώς για τις καινοτόμες επιχειρήσεις πρέπει να ενσωματώνουν μια σαφή τοπική και περιφερειακή διάσταση, διασφαλίζοντας απλουστευμένες διαδικασίες, μειωμένο διοικητικό φόρτο και εναρμονισμένη πρόσβαση για τις νεοφυείς επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ, με παράλληλο σεβασμό των εθνικών πλαισίων εργασίας. 

Τα μέλη της ΕτΠ ζήτησαν επίσης ισχυρότερους διασυνοριακούς και αστικούς-αγροτικούς δεσμούς καινοτομίας για την πρόληψη της συγκέντρωσης της καινοτομίας και τη διασφάλιση ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς σε ολόκληρη την Ένωση. Τόνισαν ότι οι αγροτικές, περιφερειακές και εξόχως απόκεντρες περιοχές χρειάζονται ειδικά προσαρμοσμένα μέσα ώστε να μην μείνουν στο περιθώριο σε κανένα στάδιο της διαδικασίας εκκίνησης και επέκτασης και ζήτησαν βαθύτερη συνεργασία μεταξύ των περιφερειών υψηλής και χαμηλής δυναμικότητας, υπογραμμίζοντας ότι η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη είναι απαραίτητη για την ανταγωνιστικότητα και την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης. 

Παράθεση: 

Εισηγητής Jozef Viskupič (SK/Renew Europe), πρόεδρος της αυτοδιοικούμενης περιφέρειας Trnava: «Πολλές ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις δεν επεκτείνονται ποτέ —όχι επειδή δεν έχουν ιδέες, αλλά επειδή τα τοπικά οικοσυστήματά τους στερούνται δεξιοτήτων, κεφαλαίου και συνδέσεων. Με την παρούσα γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, ζητούμε μια τοποκεντρική στρατηγική για τις νεοφυείς και τις αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, η οποία θα ενισχύει τα περιφερειακά οικοσυστήματα και θα παρέχει στους επιχειρηματίες σε κάθε περιφέρεια ίσες ευκαιρίες ανάπτυξης.» 

Ιστορικό 

Οικοδόμηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας: Τοπική και περιφερειακή προοπτική (ΕτΠ, γνωμοδότηση 2025). 

Δεοντολογική τεχνητή νοημοσύνη και πρόσβαση των νεοφυών επιχειρήσεων σε υπερυπολογιστική (γνωμοδότηση της ΕτΠ, 2024). 

Συστάσεις για το επόμενο πρόγραμμα-πλαίσιο (ΠΠ10) για την έρευνα και την καινοτομία (γνωμοδότηση της ΕτΠ, 2023). 

Αρμόδιος:

Ângela Ματσάδο

Τηλ.: +32 475 41 31 58

Angela.machado@cor.europa.eu