Η οικονομική ανεξαρτησία της Ευρώπης μπορεί να επιτευχθεί μόνο με μια ισχυρή βιομηχανία χάλυβα και μετάλλων, λένε οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες

Η ευρωπαϊκή βιομηχανία μετάλλων ως στρατηγικός και θεμελιώδης πυλώνας της οικονομικής και κοινωνικής σταθερότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και ως κρίσιμος σύνδεσμος με άλλους βασικούς κινητήριους κλάδους, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και η αμυντική βιομηχανία. Στο πλαίσιο αυτό, τα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών ενέκριναν γνωμοδότηση με θέμα «Σχέδιο δράσης για τον χάλυβα και τα μέταλλα» κατά τη σύνοδο ολομέλειας της 11ης Δεκεμβρίου, στην οποία διατυπώνονται επείγοντα αιτήματα για τη διαφύλαξη του τομέα και τη διασφάλιση του μέλλοντος των βιομηχανικών περιφερειών της Ευρώπης.  

Τα μέλη της ΕτΠ τόνισαν ότι, από τις πρώτες ημέρες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, η βιομηχανία χάλυβα και μετάλλων αποτέλεσε ακρογωνιαίο λίθο των ευρωπαϊκών περιφερειών και πόλεων, προωθώντας την τοπική οικονομική ανάπτυξη, δημιουργώντας θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας και στηρίζοντας κρίσιμες βιομηχανίες που στηρίζουν τόσο την περιφερειακή ευημερία όσο και τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ.  

Στη γνωμοδότησή τους , υπογράμμισαν το υψηλό ενεργειακό κόστος ως τον πλέον αποφασιστικό παράγοντα που υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού τομέα χάλυβα και μετάλλων κατά τη διάρκεια της διαδικασίας απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές, ιδίως δεδομένου ότι εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ισχυρή πίεση από παγκόσμιους ανταγωνιστές. Οι ευρωπαϊκές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας είναι έως και τρεις φορές υψηλότερες από ό,τι στις Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας το κλείσιμο σταθμών και καθυστερώντας ζωτικές επενδύσεις. Ζήτησαν την επείγουσα μεταρρύθμιση της αγοράς ενέργειας και την επιτάχυνση της στήριξης για την ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών, όπως το πράσινο υδρογόνο, δεδομένου ότι η πρόσβαση σε καθαρή, οικονομικά προσιτή και ασφαλή ενέργεια παραμένει καίριας σημασίας για την πράσινη μετάβαση.  

Επιπλέον, οι τοπικοί και οι περιφερειακοί ηγέτες επισήμαναν ένα σύνολο αλληλένδετων προκλήσεων που πρέπει να αντιμετωπιστούν προκειμένου να διασφαλιστεί ένα πράσινο και ανταγωνιστικό μέλλον για τις βιομηχανικές περιφέρειες της Ευρώπης. Η βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών εργοστασίων απειλείται από εμπορικές συγκρούσεις και αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, την παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα χάλυβα και τη διαρροή άνθρακα, καθώς οι εταιρείες μεταφέρουν την παραγωγή σε χώρες με ασθενέστερους κλιματικούς κανόνες. Ως απάντηση, τα μέλη της ΕτΠ ζήτησαν ισχυρότερα μέσα εμπορικής προστασίας, ενισχυμένο μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) και όρια στις εξαγωγές παλαιοσιδήρου, προκειμένου να προστατευθούν οι πόροι και οι θέσεις εργασίας. Επέμειναν επίσης ότι η ζήτηση για ευρωπαϊκό χάλυβα και μέταλλα χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών θα πρέπει να αυξηθεί μέσω δημόσιων συμβάσεων και ενός σήματος «πράσινου χάλυβα» σε επίπεδο ΕΕ. 

Τα μέλη της ΕτΠ τόνισαν ότι, για την αποτελεσματική στήριξη της μετάβασης της βιομηχανίας, του εργατικού δυναμικού και των περιφερειών, η ΕΕ θα πρέπει να συμπληρώσει τους υφιστάμενους πόρους της πολιτικής συνοχής με σταθερή και καλά στοχευμένη χρηματοδότηση. Τα μέλη της ΕτΠ επέμειναν ότι μια τοποκεντρική προσέγγιση της βιομηχανικής πολιτικής, με ισχυρή εδαφική εστίαση και στήριξη των περιφερειακών βιομηχανικών οικοσυστημάτων, είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της επιτυχίας των μέτρων αυτών στην πράξη. 

Παράθεση

Εισηγητής Guillermo Peláez Álvarez (ES/PES), περιφερειακός υπουργός Οικονομικών, Δικαιοσύνης και Ευρωπαϊκών Ταμείων των Αστουριών: «Η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους, το αθέμιτο εμπόριο και η ανεπαρκής στήριξη της πράσινης μετάβασης θέτουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία χάλυβα και μετάλλων σε υπαρξιακό κίνδυνο. Εάν χάσουμε αυτόν τον τομέα, θυσιάζουμε περισσότερα από την παραγωγή — θυσιάζουμε τη ραχοκοκαλιά των βιομηχανικών περιφερειών μας, αμέτρητες ποιοτικές θέσεις εργασίας και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Η παρούσα γνωμοδότηση αποτελεί επείγουσα έκκληση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με βάση την εμπειρία μας στις Αστούριες, περιγράψαμε ένα σχέδιο από σκυρόδεμα για την ευρωπαϊκή βιομηχανία χάλυβα και μετάλλων, το οποίο δείχνει ότι η πράσινη μετάβαση και η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Τώρα, χρειαζόμαστε αποφασιστική δράση από την ΕΕ για να την κάνουμε πραγματικότητα.» 

Giorgio Gori (IT/PES), μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και αντιπρόεδρος της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας: «Ο τομέας του χάλυβα είναι στρατηγικής σημασίας για την αυτονομία της Ευρώπης, αλλά χρειάζεται ταχεία δράση όσον αφορά το ενεργειακό κόστος, πρωτοπόρες αγορές πράσινων προϊόντων και ισχυρά εργαλεία κατά του αθέμιτου ανταγωνισμού και της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας από το εξωτερικό. Πρέπει να στηρίξουμε τις επενδύσεις και να διαφυλάξουμε την ανταγωνιστικότητα, ώστε να διασφαλίσουμε ότι η παραγωγή χάλυβα θα παραμείνει στην Ευρώπη, προωθώντας παράλληλα την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και την ανάπτυξη της οικονομίας μας.»

Ιστορικό

• Βίντεο και φωτογραφίες από τη συζήτηση 

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 19 Μαρτίου 2025 το ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για τον χάλυβα και τα μέταλλα, μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας του τομέα χάλυβα και μετάλλων της ΕΕ, εστιάζοντας σε έξι βασικούς πυλώνες: διασφάλιση οικονομικά προσιτής καθαρής ενέργειας, πρόληψη της διαρροής άνθρακα, προώθηση της κυκλικότητας, προστασία των βιομηχανικών ικανοτήτων, ενίσχυση των βιομηχανικών θέσεων εργασίας και ελαχιστοποίηση των κινδύνων για τις επενδύσεις.