Συνέντευξη με τη Sari Rautio - εισηγήτρια της ΕτΠ για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-34

Είστε ο εισηγητής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) για τη γνωμοδότηση σχετικά με το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, η οποία εγκρίθηκε πριν από λίγες ημέρες από την επιτροπή COTER και θα παρουσιαστεί στη σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ τον Μάρτιο του 2026. Μπορείτε να συνοψίσετε τα 3 κύρια μηνύματα της γνωμοδότησης;

Η γνωμοδότησή μου βασίζεται σε διάφορες συζητήσεις και παρατηρήσεις που πραγματοποιήθηκαν στην ΕτΠ με τοπικούς και περιφερειακούς ηγέτες, καθώς και με βασικά ενδιαφερόμενα μέρη. Πιστεύουμε ότι:

Η πολιτική συνοχής πρέπει να παραμείνει η ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, με βάση την εταιρική σχέση και την επικουρικότητα. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές πρέπει να διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των επενδύσεων.

Το ΠΔΠ πρέπει να διασφαλίζει σταθερή και προβλέψιμη χρηματοδότηση, ιδίως για τη συνοχή, και να ενισχύει την ικανότητα της ΕΕ να ανταποκρίνεται σε νέες προκλήσεις χωρίς να αποδυναμώνει τα υπό κοινή διαχείριση κονδύλια.

Μια ισχυρή τοποκεντρική και προσανατολισμένη στις επιδόσεις προσέγγιση είναι απαραίτητη, αναγνωρίζοντας τα περιφερειακά πλεονεκτήματα, διαφυλάσσοντας την τοπική δημοκρατία και διασφαλίζοντας ότι η απλούστευση και η ευελιξία δεν παραγκωνίζουν τις τοπικές αρχές ούτε υπονομεύουν τη μακροπρόθεσμη επενδυτική στρατηγική της Ευρώπης. Η Ευρώπη χρειάζεται όλες τις μηχανές σε δράση. 

Ποια είναι η εκτίμησή σας για την επιστολή που συνέταξε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, στην οποία φαίνεται πρόθυμη να τροποποιήσει ελαφρώς την αρχική πρόταση για το ΠΔΠ;

Χαιρετίζω την προθυμία της Προέδρου της Επιτροπής να προσαρμόσει την αρχική πρόταση για το ΠΔΠ. Η αλλαγή αυτή αναγνωρίζει τις ανησυχίες που εξέφρασαν οι περιφέρειες και οι πόλεις. Ωστόσο, το αναθεωρημένο κείμενο εξακολουθεί να υπολείπεται: δεν παρέχει οριοθετημένο προϋπολογισμό για όλες τις κατηγορίες περιφερειών, ούτε εγγυάται μια αυτόνομη πολιτική συνοχής βάσει συνθήκης.

Η υποχρέωση των κρατών μελών να αιτιολογούν οποιαδήποτε μείωση κάτω του 25 % για τις περισσότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες και τις περιφέρειες μετάβασης αποτελεί βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς επιβεβαιώνει ότι η συνοχή πρέπει να επιτευχθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των συννομοθετών —του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ— μόλις αρχίζουν. Η ΕτΠ θα παραμείνει πλήρως προσηλωμένη στη διασφάλιση ότι η τελική συμφωνία ενισχύει τη συνοχή ως βασικό εργαλείο για την ανταγωνιστικότητα, την άμυνα και τη δίκαιη μετάβαση — και για τη βελτίωση της καθημερινής ζωής των πολιτών.

Ήσασταν μέλος της ομάδας εμπειρογνωμόνων που διορίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (κατά την προηγούμενη θητεία) για να προβληματιστείτε σχετικά με το μέλλον αυτής της πολιτικής. Θεωρείτε ότι κάποια από τις προτάσεις που υπέβαλε η εν λόγω ομάδα εμπειρογνωμόνων πριν από ένα έτος αντικατοπτρίζεται στην πρόταση της Επιτροπής για το ΠΔΠ;

Ως μέλος αυτής της ομάδας εμπειρογνωμόνων, αναγνωρίζω αρκετές από τις ιδέες μας στην πρόταση της Επιτροπής: η επιβεβαίωση ότι η συνοχή είναι καίριας σημασίας για την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, η μεγαλύτερη έμφαση στην ευελιξία και η κατανόηση ότι η ανταγωνιστικότητα, η ασφάλεια και η πράσινη μετάβαση εξαρτώνται από τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις στις περιφέρειες και τις πόλεις μας.

Ωστόσο, εξακολουθούν να λείπουν ορισμένα σημαντικά στοιχεία. Ζητήσαμε μια διακριτή, βασισμένη στις Συνθήκες πολιτική συνοχής με προστατευμένο προϋπολογισμό, σαφή αρχή της «μη υπονόμευσης της συνοχής» και δεσμευτική πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, ώστε η περιφερειακή εμπειρογνωμοσύνη να διαμορφώνει πραγματικά τις επενδύσεις της ΕΕ.

Τα προτεινόμενα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης και ο κίνδυνος επανεθνικοποίησης αντιβαίνουν σε αυτό το πνεύμα. Επομένως, ενώ υπάρχει συνέχεια στο έργο μας, πρέπει να βελτιώσουμε την πρόταση κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για να επιτύχουμε το επίπεδο φιλοδοξίας που απαιτείται για την οικοδόμηση μιας πραγματικά κοινής και ανθεκτικής Ευρώπης.

Μέχρι στιγμής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο φαίνεται να ευθυγραμμίζεται σε μεγάλο βαθμό με τις ανησυχίες των δήμων και των περιφερειών. Ορισμένα ηγετικά μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΒΕΚ) ήταν δίπλα στα μέλη της #CohesionAlliance την ημέρα της δημόσιας διαμαρτυρίας, στην οποία συμμετείχατε και εσείς. Είστε σε επαφή μαζί τους; Πώς εργάζεστε με τους βουλευτές του ΕΚ;

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπήρξε ισχυρός σύμμαχος των δήμων και των περιφερειών και θέλω να ευχαριστήσω τους εταίρους μας —ιδίως την Ομάδα του ΕΛΚ και την Ομάδα S&D— για τις σημαντικές βελτιώσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί. Νωρίτερα φέτος, πριν από τη δημοσίευση της πρότασης, συζήτησα διάφορα θέματα με σημαντικούς βουλευτές της Ομάδας του ΕΛΚ στην ομάδα εργασίας για τον προϋπολογισμό και τις διαρθρωτικές πολιτικές. Έκτοτε, συνέχισα τον διάλογο σε διάφορες μορφές και συνεδριάσεις, μεταξύ άλλων κατά τη διάρκεια δημόσιας ακρόασης στην Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης (REGI).

Είμαι επίσης σε τακτική επαφή με τους εθνικούς ηγέτες, τόσο στην κυβέρνηση όσο και στην αντιπολίτευση. Κατά τους προσεχείς μήνες, τόσο το Κοινοβούλιο όσο και το Συμβούλιο θα είναι βασικοί εταίροι. Θα συνεργαστώ στενά μαζί τους για να διασφαλίσω ότι η τελική νομοθεσία αντικατοπτρίζει τις ανάγκες της Ευρώπης — διότι ο προϋπολογισμός αυτός δεν αφορά μόνο αριθμητικά στοιχεία. Αφορά τη δημοκρατία, τη λήψη αποφάσεων σε τοπικό επίπεδο και την καθημερινή ποιότητα ζωής των πολιτών μας. Το μέλλον της Ευρώπης χρειάζεται όλες τις περιφέρειες και τις πόλεις.