ECBP Annual Meeting 2026 benadrukt de sleutelrol van grensoverschrijdende samenwerking bij de opbouw van een samenhangend Europa

Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) organiseerde in 2026 de jaarvergadering van het Europees grensoverschrijdend platform (ECBP), waaraan meer dan 160 deelnemers en een breed scala aan vertegenwoordigers van EU-instellingen en belanghebbenden uit de hele Europese Unie en daarbuiten deelnamen. Als vlaggenschipevenement van het ECBP, dat samen met het CESCI werd georganiseerd, bood de tweedaagse bijeenkomst op 10 en 11 juni een belangrijk platform om de toekomst van grensoverschrijdende samenwerking te bespreken, praktische ervaringen uit te wisselen en beleidsoplossingen voor grensregio’s vorm te geven. Het platform wordt voorgezeten door CvdR-lid Pavel Branda (CZ/ECR), locoburgemeester van Rádlo.

Centraal tijdens de vergadering stonden de lopende onderhandelingen over de instrumenten van de EU-begroting en het cohesiebeleid na ‑2027, waaronder Interreg, het EFRO en op prestaties gebaseerde benaderingen.

De discussie, waaraan ook de corapporteurs van het Europees Parlement en vertegenwoordigers van de Europese Commissie deelnamen, weerspiegelde de belangrijkste prioriteiten die ook in CvdR-adviezen werden benadrukt, met name: de behoefte aan meer juridische duidelijkheid in toekomstige programma's; op maat gesneden oplossingen voor prestatiegebaseerde mechanismen in Interreg om rekening te houden met de specifieke aard van grensoverschrijdende samenwerking; een sterkere erkenning van de rol van de Europese groeperingen voor territoriale samenwerking (EGTS); en verdere steun voor kleinschalige grensoverschrijdende projecten.

In zijn videoboodschap aan de deelnemers benadrukte de uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie Raffaele Fitto dat “grensoverschrijdende samenwerking een strategische prioriteit voor de Europese Unie blijft” en pleitte hij voor versterking van de EGTS. EGTS'en, die twintig jaar geleden voor het eerst werden opgericht, zijn de eerste Europese structuren voor samenwerking tussen overheidsinstanties met rechtspersoonlijkheid die in het kader van het EU-recht zijn opgericht.

Belemmeringen voor grensoverschrijdende samenwerking wegnemen

Als hoeksteen van de Europese territoriale samenwerking speelt grensoverschrijdende samenwerking een cruciale rol bij de versterking van de eengemaakte markt en de bevordering van de Europese integratie. Ondanks aanzienlijke vooruitgang blijven er echter veel belemmeringen bestaan voor de 145 miljoen Europeanen die in grensregio’s wonen.

Tijdens de debatten wezen de deelnemers op de dagelijkse uitdagingen waarmee burgers, bedrijven en overheden in grensregio’s nog steeds worden geconfronteerd, zoals toegang tot gezondheidszorg en werkgelegenheid, het aanpakken van administratieve en juridische belemmeringen bij grensoverschrijdend woon-werkverkeer en regelmatige grenscontroles in verschillende landen.

Het potentieel van EGTS'en benutten

De deelnemers wezen op een aanhoudend gebrek aan inzicht in de rol van EGTS’en op nationaal, regionaal en EU-niveau, wat hun toegang tot financiering en het doeltreffende gebruik van hun bevoegdheden kan beperken. De versterking van het bewustzijn en de erkenning van EGTS'en werd van essentieel belang geacht om hun capaciteit om grensoverschrijdende oplossingen te bieden en territoriale strategieën uit te voeren, ten volle te benutten.

Om de toegevoegde waarde van deze instrumenten aan te tonen en ze te promoten als voorbeelden voor andere groeperingen of soortgelijke structuren, omvatte het evenement de ceremonie voor de EGTS-prijs 2026 “Bouwen aan Europa over de grenzen heen”, waarin innovatieve en impactvolle grensoverschrijdende projecten werden erkend. De prijs werd toegekend aan de Italo-Oostenrijkse EGTS “Euregio senza confini” voor het verbeteren van de grensoverschrijdende noodoproepdienst. Meer informatie.

Citaat

Pavel Branda (CZ/ECR), locoburgemeester van Rádlo, voorzitter van het Europees grensoverschrijdend platform, en CvdR-rapporteur voor het advies “Oplossen van belemmeringen voor de samenwerking tussen noodhulpdiensten in de grensregio’s van de EU”: “Dit jaar is het 20 jaar geleden dat de EGTS-verordening in werking trad en de jaarlijkse bijeenkomst van het Europees grensoverschrijdend platform is een levende getuigenis van ons werk en hoe ver we zijn gekomen. Grensoverschrijdende samenwerking, als onderdeel van de Europese territoriale samenwerking, biedt niet alleen een meerwaarde voor de grensregio's zelf, maar ook voor de EU als geheel: het geeft burgers, bedrijven en overheden een directe ervaring om Europeaan te zijn.”

Meer informatie

Bekijk de tweedaagse bijeenkomst opnieuw. Foto's van het evenement.

·Tijdens de jaarvergadering heeft het ECBP ook een nieuwe werkgroep opgericht om een voorstel te ontwikkelen voor de status van grensarbeiders, te beginnen met EGTS-personeel. Met dit initiatief wordt een antwoord geboden op de reeds lang bestaande belemmeringen voor arbeidsmobiliteit in grensregio’s. Binnenkort zal een oproep tot deelname worden gedaan.

·Het ECBP, dat in 2024 is opgericht als opvolger van het EGTS-platform, heeft tot doel alle actoren die betrokken zijn bij grensoverschrijdende samenwerking samen te brengen, van grensregio’s en steden tot Europese groeperingen voor territoriale samenwerking (EGTS’en) en Euregio’s. De jaarlijkse bijeenkomst blijft de centrale gelegenheid om de uitdagingen waarmee grensregio’s worden geconfronteerd te beoordelen en hun volledige potentieel voor Europese integratie te verkennen.

·De volgende ECBP-jaarvergadering zal plaatsvinden in de tweede helft van 2027.