Doroczne posiedzenie ECBP 2026 podkreśla kluczową rolę współpracy transgranicznej w budowaniu spójnej Europy

Europejski Komitet Regionów (KR) był gospodarzem dorocznego posiedzenia Europejskiej Platformy Transgranicznej (EBCP) w 2026 r., które zgromadziło ponad 160 uczestników i szerokie grono przedstawicieli instytucji UE i zainteresowanych stron z całej Unii Europejskiej i spoza niej. Jako sztandarowe wydarzenie ECBP, współorganizowane z CESCI, dwudniowe posiedzenie w dniach 10 i 11 czerwca stanowiło kluczową platformę do debaty na temat przyszłości współpracy transgranicznej, wymiany praktycznych doświadczeń i kształtowania rozwiązań politycznych dla regionów przygranicznych. Platformie przewodniczy członek KR-u Pavel Branda (CZ/EKR), zastępca burmistrza Rádlo.

Głównym tematem posiedzenia były trwające negocjacje w sprawie budżetu UE i instrumentów polityki spójności na okres po ‑2027 r., w tym Interreg, EFRR i podejścia opartego na wynikach.

Dyskusja, w której uczestniczyli również współsprawozdawcy Parlamentu Europejskiego w tej sprawie i przedstawiciele Komisji Europejskiej, odzwierciedlała kluczowe priorytety podkreślone również w opiniach KR-u, w szczególności: potrzebę większej jasności prawa w przyszłych programach; dostosowane do potrzeb rozwiązania w zakresie mechanizmów opartych na wynikach w ramach Interreg, aby odzwierciedlić szczególny charakter współpracy transgranicznej; większe uznanie roli europejskich ugrupowań współpracy terytorialnej (EUWT); oraz stałe wsparcie dla projektów transgranicznych na małą skalę.

W swoim wideokomunikacie dla uczestników wiceprzewodniczący wykonawczy Komisji Europejskiej Raffaele Fitto podkreślił, że „współpraca transgraniczna pozostaje strategicznym priorytetem Unii Europejskiej”, i opowiedział się za wzmocnieniem EUWT. Utworzone po raz pierwszy 20 lat temu EUWT są pierwszymi europejskimi strukturami współpracy organów publicznych posiadającymi osobowość prawną ustanowioną na mocy prawa UE.

Pokonywanie przeszkód we współpracy transgranicznej

Współpraca transgraniczna, będąca podstawą europejskiej współpracy terytorialnej, odgrywa kluczową rolę we wzmacnianiu jednolitego rynku i wspieraniu integracji europejskiej. Pomimo znacznych postępów nadal istnieje jednak wiele przeszkód dla 145 mln Europejczyków mieszkających w regionach przygranicznych.

Podczas debat uczestnicy podkreślali codzienne wyzwania, przed którymi nadal stoją obywatele, przedsiębiorstwa i administracje w regionach przygranicznych, takie jak dostęp do opieki zdrowotnej i możliwości zatrudnienia, radzenie sobie z barierami administracyjnymi i prawnymi w transgranicznych dojazdach do pracy oraz regularne kontrole graniczne w kilku krajach.

Uwolnienie potencjału EUWT

Uczestnicy wskazali na utrzymujący się brak zrozumienia roli EUWT na szczeblu krajowym, regionalnym i unijnym, co może ograniczać ich dostęp do finansowania i skuteczne wykorzystanie ich kompetencji. Uznano, że zwiększenie świadomości i rozpoznawalności EUWT ma zasadnicze znaczenie dla pełnego wykorzystania ich zdolności do dostarczania rozwiązań transgranicznych i wdrażania strategii terytorialnych.

Aby wykazać wartość dodaną tych instrumentów i promować je jako przykłady dla innych ugrupowań lub podobnych struktur, wydarzenie obejmowało uroczystość wręczenia nagrody EUWT w 2026 r. „Budowanie Europy ponad granicami”, w ramach której uznano innowacyjne i skuteczne projekty transgraniczne. Nagrodę przyznano włosko-austriackiemu EUWT „Euregio senza confini” za usprawnienie usług transgranicznych połączeń alarmowych. Więcej informacji.

Cytat

Pavel Branda (CZ/EKR), wiceburmistrz miasta Rádlo, przewodniczący europejskiej platformy transgranicznej, i sprawozdawca opinii KR-u w sprawie usuwania przeszkód we współpracy służb ratunkowych w regionach przygranicznych UE, powiedział: W tym roku minęło 20 lat od wejścia w życie rozporządzenia w sprawie EUWT, a doroczne posiedzenie europejskiej platformy transgranicznej jest żywym świadectwem naszej pracy i tego, jak daleko zaszliśmy. Współpraca transgraniczna, w ramach europejskiej współpracy terytorialnej, stanowi wartość dodaną nie tylko dla samych regionów przygranicznych, ale dla całej UE: daje obywatelom, przedsiębiorstwom i organom publicznym bezpośrednie doświadczenie bycia Europejczykiem”.

Więcej informacji

Obejrzyj ponownie dwudniowe spotkanie. Zdjęcia z wydarzenia.

·Podczas dorocznego posiedzenia ECBP powołał również nową grupę roboczą mającą na celu opracowanie wniosku w sprawie statusu pracowników transgranicznych, poczynając od pracowników EUWT. Inicjatywa ta stanowi odpowiedź na istniejące od dawna bariery dla mobilności pracowników w regionach przygranicznych. Wkrótce ogłoszone zostanie zaproszenie do udziału.

·Ustanowiony w 2024 r. jako następca platformy EUWT, ECBP ma na celu zgromadzenie wszystkich podmiotów zaangażowanych we współpracę transgraniczną, od regionów i miast przygranicznych po europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) i euroregiony. Doroczne posiedzenie pozostaje główną okazją do oceny wyzwań stojących przed regionami przygranicznymi i zbadania ich pełnego potencjału w zakresie integracji europejskiej.

·Następne doroczne posiedzenie ECBP odbędzie się w drugiej połowie 2027 r.