Lokale leiders bundelen hun krachten met het Deense voorzitterschap op het gebied van veerkracht en veiligheid en dringen er bij de Raad op aan te luisteren naar de zorgen van regio’s en steden over de volgende EU-begroting

Steden en regio’s in de EU rekenen op steun van het Deense voorzitterschap van de Raad van de EU om de weerbaarheid op lokaal en regionaal niveau tegen externe dreigingen, zoals cyberaanvallen of desinformatiecampagnes, te vergroten. Tijdens de vergaderingen van deze week met vertegenwoordigers van de Deense regering hebben voorzitter Kata Tüttő en andere vooraanstaande leden van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) er ook bij het voorzitterschap van de Raad op aangedrongen te luisteren naar de zorgen van steden en regio’s over het voorstel voor de volgende langetermijnbegroting van de EU door ervoor te zorgen dat alle EU-regio’s in aanmerking komen voor cohesiefinanciering die wordt beheerd in partnerschap met lokale en regionale overheden.

De Conferentievan voorzitters van het CvdR heeft op donderdag 18 september in Kopenhagen een ontmoeting gehad met Torsten Schack Pedersen, minister van Veerkracht en Paraatheid van Denemarken. CvdR-voorzitter Kata Tüttő, lid van de gemeenteraad van Boedapest, wijst erop dat lokale en regionale overheden centraal staan in veerkrachtstrategieën voor het anticiperen op risico’s en het vormgeven van paraatheidsmaatregelen: “Met het oog op de veerkracht van samenlevingen die op vertrouwen bouwen, is het van cruciaal belang te vertrouwen op de hoogste niveaus van vertrouwen die de regionale en lokale leiders genieten. Tegelijkertijd komt veerkracht met een prijs. Deze prijs moet tot uiting komen in de mogelijkheid voor cohesiefinanciering om veerkrachtmaatregelen te financieren in de volgende langetermijnbegroting van de EU voor 2028-2034”, zei ze.

De dag erna kwam het bureau van het CvdR, bestaande uit vertegenwoordigers van alle nationale delegaties en fracties, bijeen in Helsingør. Tijdens de openingszitting nam de Deense minister van Europese Zaken Marie Bjerre nota van de bezorgdheid van de leden van het bureau over de plannen om het beheer van de cohesiefinanciering te centraliseren, de beschikbaarheid van het cohesiebeleid voor alle categorieën regio’s te beëindigen en het cohesiebeleid en het landbouwbeleid te bundelen. De minister riep op tot het vinden van het juiste evenwicht tussen het stimuleren van het concurrentievermogen, de defensie en de regionale ontwikkeling van Europa, met uitgaven in het kader van het cohesiebeleid die een antwoord bieden op deze uitdagingen en verband houden met hervormingsvereisten en de eerbiediging van de rechtsstaat. Minister Bjerre bevestigde haar deelname aan de CvdR-zitting van 14 oktober om het debat met lokale en regionale leiders voort te zetten.

CvdR-voorzitter Tüttő verklaarde: "Het Deense voorzitterschap van de Raad van de EU draagt de hoofdverantwoordelijkheid voor het opstarten van de onderhandelingen over de volgende EU-begroting. Het voorstel dat de Europese Commissie in juli heeft ingediend, dreigt onze Unie te verzwakken en te destabiliseren door haar groeistrategieën en investeringen sterk te centraliseren. Beslissen wie wat doet in de volgende EU-begroting is beslissend, net zo goed als het eens worden over cijfers. Daarom drongen we er bij het Deense voorzitterschap op aan de kar niet voor de paarden te plaatsen en te voorkomen dat de lopende discussie tussen de lidstaten zich alleen op de begrotingsaspecten concentreert.”

De focus van de bureaudebatten lag op het versterken van de paraatheid tegen bedreigingen voor de veiligheid en de democratie op lokaal en regionaal niveau, met een keynote speech van Věra Jourová,voormalig vicevoorzitter van de Europese Commissie en momenteel vicerector van de Karelsuniversiteit in Praag. De sprekers benadrukten dat lokale en regionale overheden, die nog steeds tot de meest kwetsbare doelwitten voor cyberaanvallen behoren en toezicht houden op kritieke infrastructuur, waaronder gezondheidszorg, bewuster moeten worden gemaakt van en meer moeten investeren in digitale veerkracht. Zij worden echter geconfronteerd met uitdagingen zoals versnipperde coördinatie, beperkte budgetten en tekorten aan talent. De bureauleden benadrukken ook de rol van diverse en veilige toeleveringsketens bij het versterken van de paraatheid voor toekomstige schokken.

Het beschermen van de veerkracht van de democratie tegen toenemend extremisme, polarisatie en desinformatie is een andere grote uitdaging voor alle overheidsinstanties. Lokale leiders wezen op de sleutelrol van steden en regio’s bij het opbouwen van vertrouwen in democratische processen en instellingen door te zorgen voor transparantie, verantwoordingsplicht en publieke participatie. 

De vergaderingen in Denemarken werden georganiseerd door Anders Kühnau, voorzitter van de Deense regio’s, en Erik Flyvholm (DK/Renew E.), vertegenwoordiger van het Deense lokale bestuur.