Regio's aan de oostgrens hebben specifieke maatregelen nodig als strategische troeven voor de Europese veiligheid en cohesie

Terwijl sirenes van luchtaanvallen klinken in landen die grenzen aan Oekraïne, en samenvallen met de laatste Russische aanvallen nabij de Poolse grens, was de situatie en status van de regio's die een grens delen met Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne het belangrijkste onderwerp dat werd besproken door vertegenwoordigers van regio's en steden die bijeen waren in Cá ceres, Spanje. 

De leden van de commissie Territoriale Samenhang en EU-begroting (COTER) van het Comité van de Regio's zijn op 17 september in Cáceres (Spanje) bijeengekomen voor hun jaarlijkse externe vergadering, op uitnodiging van de voorzitter van de regioraad van Extremadura María Guardiola Martin (ES/EVP). Zij hebben gestemd over ontwerpadviezen over de oostelijke regio’s van de EU die grenzen aan Rusland, Belarus en Oekraïne, die de gevolgen van de aanhoudende oorlog ondervinden, en over de EU-havenstrategie, en debat d over het pakket ultraperifere regio’s, dat vorige week door de Europese Commissie is gepubliceerd, de S-strategie voor I-landen en “Het recht om te blijven”.

Nu de onderhandelingen over de EU-begroting 2028-2034 een beslissend punt bereiken, onderstreepten Vasco Alves Cordeiro (PT/PSE), voorzitter van de commissie COTER, en de voorzitter van Extremadura dat de versterking van de territoriale cohesie een van de pijlers van het Europese project moet blijven. De heer Alves Cordeiro benadrukt het sterke en duidelijke standpunt van het CvdR over de negatieve gevolgen die de mogelijke verzwakking van het cohesiebeleid zou hebben voor lokale en regionale overheden. Van haar kant wijst mevrouw Guardiola erop dat het voor Europa van essentieel belang is om te blijven vertrouwen op regio’s als onmisbare partners bij het bereiken van gemeenschappelijke doelstellingen.

De financiering van de veiligheid moet stabiel zijn en op lange termijn

De COTER-leden hechten hun goedkeuring aan het ontwerpadvies over de oostelijke grensregio's, waarin de steun voor deze gebieden niet alleen als Europese solidariteit wordt aangemerkt, maar ook als strategische investering in de veiligheid en cohesie van de EU. In het ontwerpadvies wordt gepleit voor nieuwe veiligheidsgerelateerde financiering "aanvullend, stabiel en op lange termijn"in plaats van uit een reallocation van bestaande cohesiemiddelen , en wordt voorgesteld de oostelijke grensregio's te definiëren op basis van hun geopolitieke blootstelling in plaats van alleen op basis van grenzen. Het dringt er voorts op aan dat regio’s en lokale overheden worden behandeld als “volwaardige partners” bij het ontwerpen en monitoren van de respons.

Rapporteur Adam Struzik (PL/EVP), maarschalk van het woiwodschap Mazovië: "Bij de voorbereiding van dit advies waren we het erover eens dat de oostelijke regio's van de EU speciale aandacht en plaatsgebonden steun nodig hebben. We zijn het er ook over eens dat de werkelijke impact van de huidige geopolitieke situatie niet stopt bij administratieve grenzen. De economische, sociale en veiligheidsgevolgen ervan reiken veel verder dan dat. Tegelijkertijd ervaart elk van onze regio's deze uitdagingen op een andere manier en heeft het zijn eigen legitieme behoeften. Daarom is het zo belangrijk om verder te kijken dan het perspectief van onze eigen gebieden en samen te werken om oplossingen te vinden die onze gemeenschappelijke veiligheid dienen. Het gaat hier niet alleen om de belangen van de regio's in het oostelijke deel van de Europese Unie. Het gaat om de veiligheid van Europa als geheel."

Havens zijn aanjagers van regionale ontwikkeling

De commissie COTER hecht haar goedkeuring aan het ontwerpadvies over de EU-havenstrategie, opgesteld door rapporteur Keven Cauchi (MT/EVP), burgemeester van Għajnsielem, waarin wordt opgeroepen havens te erkennen als strategische aanjagers van regionale ontwikkeling en niet alleen als vervoersinfrastructuur. De leden van C OTER benadrukken de cruciale rol die de lokale en regionale overheden spelen op het gebied van connectiviteit, territoriale cohesie, concurrentievermogen, veiligheid, de groene transitie en regionale veerkracht, met name voor eilanden, ultraperifere, kust-, landinwaartse, plattelands- en perifere regio’s. Voorts drongen zij erop aan dat de lokale en regionale overheden volledig worden betrokken bij het beheer en de uitvoering van de EU-havenstrategie en dat de ontwikkeling van havens verder wordt ondersteund door middel van een sterk cohesiebeleid.

Beide ontwerpadviezen, over de oostelijke grensregio’s van de EU en over de EU-havenstrategie, zullen tijdens de CvdR-zitting van 2 en 3 december definitief worden goedgekeurd.

Ook tijdens de bijeenkomst

De leden wisselden ook van gedachten over ontwerpadviezen over het onlangs gepubliceerde pakket ultraperifere regio’s, opgesteld door Thibault Lechat-Vega (FR/PSE), vicevoorzitter van de Franse ultraperifere regio Guyana, en over de EU-strategie voor eilanden, opgesteld door Noel Formosa (MT/EVP), burgemeester van San Lawrenz, en hielden een debat over “Het verblijfsrecht”, een kwestie die van bijzonder belang is voor regio’s en steden.

De COTER-leden hebben ook Andres Jaadla (EE/Renew), lid van de gemeenteraad van Rakvere, aangewezen als rapporteur voor het advies over de Affordable Ho using Act, en Arianna Censi (IT/PSE), locoburgemeester voor mobiliteit van de stad Milaan, als rapporteur voor Automous Driving.

In de ochtend van 18 september werd tijdens de conferentie over “Cohesiebeleid 2028-2034 en Europese territoriale samenwerking als aanjagers van concurrentievermogen en hefboomwerking van Europese meerwaarde”, die naast de externe COTER-vergadering werd georganiseerd, gekeken naar de toegevoegde waarde van het cohesiebeleid voor plaatsgebonden territoriale ontwikkeling vanuit een lokaal en regionaal perspectief, alsook naar de toekomst van INTERREG.

Achtergrond

• Video en foto's van de bijeenkomst.

• Op 18 februari heeft de Europese Commissie een plan gepresenteerd om de Europese regio’s die grenzen aan Rusland, Belarus en Oekraïne veiliger, veerkrachtiger en aantrekkelijker te maken om te wonen en te werken.

• Op 4 maart heeft de Europese Commissie de EU-havenstrategie aangenomen, een alomvattend kader om het concurrentievermogen, de veerkracht, de veiligheid en de duurzaamheid van de Europese havens te versterken.

Contact

Víctor Moreno Morales de Setién
Tel.: +32 475999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu