Regio’s en steden vragen om inspraak bij de herziening van het energienet van de EU

Steden en regio’s dringen aan op een formele inspraak in energieplanning, bescherming van huishoudens met een laag inkomen en regels om ervoor te zorgen dat grote consumenten een eerlijk aandeel in de netkosten betalen. 

In het advies over het pakket Europese netwerken, dat op 5 maart tijdens de zitting van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) met meerderheid van stemmen is goedgekeurd, wordt aangedrongen op een bindende rol voor regio’s en steden in de governance van het energienetwerk van de EU en wordt de Commissie verzocht het CvdR uit te nodigen  om deel te nemen aan  de taskforce voor de energie-unie.  

De toenemende spanningen in Iran hebben de energieprijzen in heel Europa naar nieuwe hoogten geduwd, waardoor het continent opnieuw kwetsbaar is voor geopolitieke schokken. Tegen deze achtergrond kan het advies van rapporteur Clare Colleran Molloy (IE/Renew), locoburgemeester van Clare County, over het Europees netwerkpakket niet tijdiger worden opgesteld:  de modernisering van de Europese elektriciteitsinfrastructuur is niet langer alleen een klimaatdoelstelling,  maar ook een kwestie van energiezekerheid. 

Europa heeft een van de meest onderling verbonden elektriciteitsnetten ter wereld, de verouderde infrastructuur en de beperkte interconnectiecapaciteit hebben in de hele EU aanzienlijke knelpunten en congestie veroorzaakt. De Europese Commissie schat dat 1,2 biljoen euro nodig is om deze infrastructuur te moderniseren en heeft een duidelijk investeringskader vastgesteld. Lokale en regionale leiders waarschuwden echter dat het voorstel te sterk leunt op een top-downbenadering die de transitie naar schone energie dreigt te ondermijnen. 

In het advies wordt verzocht om een lokaal kader voor energieactie en -levering (LEAD) ter ondersteuning van vergunningsprocedures en aanvullende oplossingen op lokaal en regionaal niveau. Het CvdR benadrukt dat steden en regio's moeten worden erkend als partners op het gebied van planning, belangenbehartiging , voorlichting en monitoring, om ervoor te zorgen dat de uitbreiding van het net aansluit bij de lokale ontwikkeling en aan de behoeften wordt aangepast. 

Lokale en  regionale overheden moeten een formele en permanente rol spelen bij de energieplanning op zowel EU- als nationaal niveau. Het dringt er bij de Commissie op aan het Comité op te nemen in de taskforce voor de energie-unie, zodat lokale  perspectieven als basis dienen voor de besluitvorming van de EU op energiegebied. 

Wat de betaalbaarheid betreft, dringen lokale en regionale leiders erop aan dat de ontwikkeling van het net  aantoonbaar moet helpen om de energierekening van huishoudens te verlagen, waarbij de uitbreidingskosten eerlijk worden verdeeld over alle gebruikers en huishoudens met een laag inkomen volledig worden beschermd. 

Tot slot wordt in het advies voorgesteld de drempel voor verplichte communautaire batenverdeling te verlagen van 10 MW naar 5 MW en wordt de lokale en regionale overheden verzocht een formele rol te spelen bij het ontwerpen, uitvoeren en monitoren van deze regelingen. 

Citaten 

Rapporteur Clare Colleran Molloy (IE/Renew), burgemeester  van Clare County: "Europa kan geen betaalbare en zekere energie leveren zonder zijn elektriciteitsnetten dringend te moderniseren. Regio's zoals County Clare in Ierland laten zien dat het potentieel aan hernieuwbare energie verloren gaat door verouderde infrastructuur. Netverbeteringen moeten een Europese prioriteit zijn, waarbij burgers en regio’s centraal moeten staan in de energietransitie.” 

Backgroun d  

• Video en foto van de CvdR-zitting. 

• De Commissie heeft op 10 december 2025 het pakket Europese netwerken (COM/2025/1005) gepresenteerd.  De EU heeft een van de meest uitgebreide en veerkrachtige elektriciteitsnetwerken, maar zij worden geconfronteerd met nieuwe en belangrijke uitdagingen, zoals onvoldoende netcapaciteit om tegemoet te komen aan toenemende aansluitingsverzoeken aan zowel de vraag- als de aanbodzijde, vertragingen bij de uitvoering van projecten en veiligheidsdreigingen.
  

Contactpersoon: 
Víctor Moreno Morales de Setién
Tel.: +32 475 999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu