Ir-reġjuni, il-bliet jitolbu vuċi fir-riforma tal-grilja tal-enerġija tal-UE

Il-bliet u r-reġjuni jinsistu għal vuċi formali fl-ippjanar tal-enerġija, il-protezzjoni għall-unitajiet domestiċi b’introjtu baxx, u r-regoli biex jiġi żgurat li l-konsumaturi l-kbar iħallsu sehem ġust għall-kostijiet tal-grilja. 

L-Opinjoni dwar il-Pakkett Ewropew dwar il-Grilji, adottata b’maġġoranza fis-sessjoni plenarja tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) fil-5  ta’ Marzu, titlob rwol vinkolanti għar-reġjuni u l-bliet fil-governanza tan-network tal-enerġija tal-UE u tħeġġeġ lill-Kummissjoni tistieden lill-KtR  jipparteċipa  fit-Task Force tal-Unjoni tal-Enerġija.  

It-tensjonijiet li qed jiżdiedu fl-Iran imbuttaw il-prezzijiet tal-enerġija għal livelli għoljin ġodda madwar l-Ewropa, u għal darb’oħra kixfu l-vulnerabbiltà tal-kontinent għal xokkijiet ġeopolitiċi. F’dan l-isfond, l-Opinjoni  mħejjija mir-relatur Clare Colleran Molloy (IE/Renew Europe), Viċi Sindku tal-Kontea ta’ Clare, dwar il-Pakkett Ewropew dwar il-Grilji ma setgħetx tkun aktar f’waqtha: il-modernizzazzjoni tal-infrastruttura tal-elettriku tal-Ewropa ma għadhiex biss għan klimatiku, iżda hija kwistjoni ta’ sigurtà tal-enerġija. 

L-Ewropa għandha waħda mill-aktar grilji tal-elettriku interkonnessi fid-dinja, l-infrastruttura li qed tixjieħ u l-kapaċità limitata ta’ interkonnessjoni ħolqu ostakli u konġestjoni sinifikanti madwar l-UE. Il-Kummissjoni Ewropea  stmat li hemm bżonn ta'€1.2 triljun biex timmodernizza din l-infrastruttura u stabbiliet qafas ta' investiment ċar. Madankollu, il-mexxejja  lokali u reġjonali wissew li l-proposta hija bbażata wisq fuq approċċ minn fuq għal isfel li jirriskja li jimmina t-tranżizzjoni  lejn enerġija nadifa. 

L-Opinjoni  titlob qafas lokali għall-azzjoni u t-twettiq tal-enerġija (LEAD) biex jiġu appoġġjati l-proċeduri tal-għoti tal-permessi u soluzzjonijiet komplementari fil-livell lokali u reġjonali. Il-KtR  jenfasizza li l-bliet u r-reġjuni jridu jiġu rikonoxxuti bħala msieħba fl-ippjanar, il-promozzjoni, l-organizzazzjoni  u l-monitoraġġ, sabiex jiġi żgurat li l-espansjoni tal-grilja tallinja mal-oritajiet lokali ta’ żvilupp u clima te adaptati dwar il-ħtiġijiet. 

Il-KtR  jargumenta li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkollhom rwol formali u permanenti fl-ippjanar tal-enerġija kemm fil-livell tal-UE kif ukoll f’dak nazzjonali. Huwa jħeġġeġ lill-Kummissjoni tinkludi lill-Kumitat  fit-Task Force tal-Unjoni tal-Enerġija,  sabiex il-perspettivi lokali jinfurmaw it-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE dwar l-enerġija.  

Fir-rigward tal-affordabbiltà, il-mexxejja lokali u reġjonali jinsistu li l-iżvilupp tal-grilja jrid jgħin b’mod dimostrabbli biex jitnaqqsu l-kontijiet tal-enerġija tal-unitajiet domestiċi, bi spejjeż ta’ espansjoni kondiviżi b’mod ġust fost l-utenti kollha u bi protezzjoni sħiħa għall-unitajiet domestiċi b’introjtu baxx. 

Fl-aħħar nett, l-Opinjoni tipproponi li jitbaxxa l-livell limitu għall-kondiviżjoni obbligatorja tal-benefiċċji tal-komunità minn 10 MW għal 5 MW u tappella lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jaqdu rwol formali fit-tfassil, l-implimentazzjoni  u l-monitoraġġ ta’ dawn l-arranġamenti. 

Kwotazzjonijiet 

Rapporteur Clare Colleran Molloy (IE/Renew Europe), Sindku De puty tal-Kontea ta'Clare: “L-Ewropa ma tistax tipprovdi enerġija affordabbli u sikura mingħajr ma timmodernizza b’mod urġenti l-grilji tal-elettriku tagħha. Reġjuni bħall-County Clare fl-Irlanda juru li l-potenzjal rinnovabbli qed jintilef minħabba infrastruttura skaduta. It-titjib tal-grilja jrid ikun prijorità Ewropea, u jqiegħed liċ-ċittadini u lir-reġjuni fiċ-ċentru tat-tranżizzjoni tal-enerġija.” 

Il-parti ta' wara tal-gangmu 

• Filmat u ritratt tas-sessjoni  plenarja tal-KtR.

• Il-Kummissjoni ppreżentat il-Pakkett Ewropew dwar il-Grilji (COM/2025/1005) fl-10 ta’ Diċembru 2025. L-UE għandha wieħed mill-aktar networks tal-elettriku estensivi u reżiljenti, iżda qed tiffaċċja sfidi ġodda u sinifikanti bħal kapaċità insuffiċjenti tal-grilja biex tissodisfa t-talbiet dejjem akbar ta’ konnessjoni kemm min-naħa tad-domanda kif ukoll min-naħa tal-provvista, dewmien fl-implimentazzjoni tal-proġetti u theddid għas-sigurtà.
  

Kuntatt: 
Víctor Moreno Morales de Setién
Tel: +32 475 999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu