Οι δήμοι και οι περιφέρειες ζητούν να έχουν λόγο στην αναμόρφωση του ενεργειακού δικτύου της ΕΕ

Οι δήμοι και οι περιφέρειες πιέζουν για επίσημο λόγο στον ενεργειακό σχεδιασμό, την προστασία των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος και τους κανόνες για να διασφαλιστεί ότι οι μεγάλοι καταναλωτές πληρώνουν δίκαιο μερίδιο για το κόστος του δικτύου. 

Η γνωμοδότηση με θέμα «Δέσμη μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα», η οποία εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία στη σύνοδο ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) στις 5 Μαρτίου, απαιτεί δεσμευτικό ρόλο για τις περιφέρειες και τις πόλεις στη διακυβέρνηση των ενεργειακών δικτύων της ΕΕ και προτρέπει την Επιτροπή να καλέσει την ΕτΠ να συμμετάσχει στην ειδική ομάδα για την Ενεργειακή Ένωση.  

Οι αυξανόμενες εντάσεις στο Ιράν έχουν ωθήσει τις τιμές της ενέργειας σε νέα υψηλά επίπεδα σε ολόκληρη την Ευρώπη, εκθέτοντας για άλλη μια φορά την ευπάθεια της ηπείρου σε γεωπολιτικούς κλυδωνισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, η γνωμοδότηση που εκπόνησε η εισηγήτρια Clare Colleran Molloy (IE/Renew), αντιδήμαρχος της κομητείας Clare, σχετικά με τη δέσμη μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρη: ο εκσυγχρονισμός των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης δεν αποτελεί πλέον απλώς στόχο για το κλίμα, αλλά ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας. 

Η Ευρώπη διαθέτει ένα από τα πλέον διασυνδεδεμένα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο, οι γηράσκουσες υποδομές και η περιορισμένη δυναμικότητα διασύνδεσης έχουν  δημιουργήσει σημαντικά σημεία συμφόρησης και συμφόρησης σε ολόκληρη την ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι απαιτούνται 1,2 τρισεκατομμύρια ευρώ για τον εκσυγχρονισμό αυτής της υποδομής και έχει καθορίσει ένα σαφές επενδυτικό πλαίσιο. Ωστόσο, οι τοπικοί και ληξιαρχικοί ηγέτες προειδοποίησαν ότι η πρόταση βασίζεται υπερβολικά σε μια προσέγγιση από την κορυφή προς τη βάση, η οποία ενέχει τον κίνδυνο υπονόμευσης της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας. 

Η γνωμοδότηση ζητεί ένα πλαίσιο τοπικής δράσης και υλοποίησης στον τομέα της ενέργειας (LEAD) για τη στήριξη των διαδικασιών αδειοδότησης και συμπληρωματικών λύσεων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η ΕτΠ τονίζει ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες πρέπει να αναγνωριστούν ως εταίροι στον σχεδιασμό, την υπεράσπιση, τη διαγραφή και την παρακολούθηση, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η επέκταση του δικτύου ευθυγραμμίζεται με τις τοπικές αρχές ανάπτυξης και το κλίμα προσαρμογής στις ανάγκες. 

Η ΕτΠ υποστηρίζει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές πρέπει να έχουν επίσημο και μόνιμο ρόλο στον ενεργειακό σχεδιασμό τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Καλεί  την Επιτροπή να συμπεριλάβει την ΕΟΚΕ στην ειδική ομάδα για την Ενεργειακή Ένωση, έτσι ώστε οι τοπικές προοπτικές να τροφοδοτούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ στον τομέα της ενέργειας. 

Όσον αφορά την οικονομική προσιτότητα, οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες επιμένουν ότι η ανάπτυξη του δικτύου πρέπει να συμβάλει αποδεδειγμένα στη μείωση των λογαριασμών ενέργειας των νοικοκυριών, με το κόστος επέκτασης να κατανέμεται δίκαια μεταξύ όλων των χρηστών και με πλήρη προστασία των νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος. 

Τέλος, στη γνωμοδότηση προτείνεται η μείωση του ορίου για τον υποχρεωτικό καταμερισμό των κοινωνικών οφελών από 10 MW σε 5 MW και ζητείται από  τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να διαδραματίσουν επίσημο ρόλο στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την παρακολούθηση των εν λόγω ρυθμίσεων. 

Αποσπάσματα 

Εισηγήτρια: Clare Colleran Molloy (IE/Renew), De puty Mayor of Clare County: «Η Ευρώπη δεν μπορεί να προσφέρει οικονομικά προσιτή και ασφαλή ενέργεια χωρίς να εκσυγχρονίσει επειγόντως τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας. Περιφέρειες όπως η κομητεία Clare στην Ιρλανδία δείχνουν ότι το δυναμικό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας χάνεται λόγω παρωχημένων υποδομών. Η αναβάθμιση του δικτύου πρέπει να αποτελέσει ευρωπαϊκή προτεραιότητα, θέτοντας τους πολίτες και τις περιφέρειες στο επίκεντρο της ενεργειακής μετάβασης.» 

Backgroun δ  

• Βίντεο και φωτογραφία της συνόδου ολομέλειας της ΕτΠ. 

• Η Επιτροπή παρουσίασε τη δέσμη μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα  (COM/2025/1005) στις 10 Δεκεμβρίου 2025. Η ΕΕ διαθέτει ένα από τα πιο εκτεταμένα και ανθεκτικά δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά αντιμετωπίζει νέες και σημαντικές προκλήσεις, όπως η ανεπαρκής δυναμικότητα του δικτύου για την κάλυψη των αυξανόμενων αιτημάτων σύνδεσης τόσο από την πλευρά της ζήτησης όσο και από την πλευρά της προσφοράς, οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων και οι απειλές κατά της ασφάλειας.
  

Αρμόδιος: 
Víctor Moreno Morales de Setién
Τηλ.: +32 475 999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu