Η «ασπίδα δημοκρατίας» της ΕΕ χρειάζεται τοπική δράση κατά της παραπληροφόρησης και της ρητορικής μίσους

Τα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημιουργία «ασπίδας δημοκρατίας», περιγράφοντας την πρόταση για την αύξηση της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών δημοκρατιών ως ουσιαστική απάντηση στις αυξανόμενες απειλές και προκλήσεις.

Σε συζήτηση στις 10 Δεκεμβρίου με τον Michael McGrath, Ευρωπαίο Επίτροπο για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη, το Κράτος Δικαίου και την Προστασία των Καταναλωτών, οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες της ΕΕ εξέφρασαν ανησυχία για την παραπληροφόρηση, τη χειραγώγηση των πληροφοριών και τις παρεμβάσεις από το εξωτερικό, καθώς και για το επίπεδο ρητορικής μίσους κατά των τοπικών πολιτικών, ιδίως των γυναικών.

Παρουσιάζοντας προτάσεις για την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας, ο Επίτροπος McGrath τόνισε τους κύριους στόχους της πρωτοβουλίας: να βελτιωθεί η ευαισθητοποίηση της ΕΕ σχετικά με τις αναδυόμενες απειλές, να ενισχυθούν οι δημοκρατικοί θεσμοί και τα μέσα ενημέρωσης και να ενισχυθεί η συμμετοχή των πολιτών.

Υποστηρίζει την άποψη της ΕτΠ ότι, ως το επίπεδο διακυβέρνησης που βρίσκεται πλησιέστερα στους πολίτες, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο στην προστασία της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.

Ο Επίτροπος κ. McGrath και τα μέλη της ΕτΠ μίλησαν για την απειλή που συνιστούν οι ολοένα και πιο εξελιγμένες και εκτεταμένες προσπάθειες για τη διάδοση παραπληροφόρησης, την πόλωση του διαλόγου και την υπονόμευση της ακεραιότητας των εκλογών —προσπάθειες που επιδεινώνουν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι τοπικοί και περιφερειακοί πολιτικοί, ιδίως οι γυναίκες. Οι προτάσεις της Ασπίδας Δημοκρατίας περιέχουν συστάσεις σχετικά με τον τρόπο αύξησης της ασφάλειας στην πολιτική, συμπεριλαμβανομένης πρωτοβουλίας για την κατάρτιση ειδικού οδηγού βέλτιστων πρακτικών.

Τα μέλη της ΕτΠ υπογράμμισαν τη διαρθρωτική πρόκληση που θέτει η παρακμή των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τις ιδέες που διατυπώνονται στην Ασπίδα Δημοκρατίας για τη στήριξη των ανεξάρτητων τοπικών μέσων ενημέρωσης, τόσο μέσω άμεσης χρηματοδοτικής βοήθειας όσο και με την ενθάρρυνση των κρατών μελών να αναπτύξουν ή να επεκτείνουν εθνικά και περιφερειακά σχέδια δράσης για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας.

Η συζήτηση ανέδειξε επίσης το κράτος δικαίου ως βασική αξία στην οποία βασίζεται η εξωτερική δράση της ΕΕ, με παρεμβάσεις Ουκρανών και Τούρκων πολιτικών. Εκφράζοντας την αλληλεγγύη του προς τον λαό της Ουκρανίας, ο Επίτροπος McGrath τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υπογράψει την επόμενη εβδομάδα σύμβαση στη Χάγη για τη σύσταση της Επιτροπής Απαιτήσεων, η οποία θα παράσχει ένα πλαίσιο για αποζημιώσεις για την Ουκρανία. Θα συνεχίσει επίσης να προωθεί την υπόθεση για τη σύσταση του Ειδικού Δικαστηρίου για το έγκλημα της επίθεσης κατά της Ουκρανίας.

Η ΕτΠ θα δώσει λεπτομερή απάντηση στις προτάσεις που διατυπώνονται στην Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας σε γνωμοδότηση που αναμένεται να εγκριθεί το 2026.

Περισσότερες πληροφορίες:  

• Η συζήτηση καταγράφεται στην ειδική ιστοσελίδα της ΕτΠ για τη σύνοδο ολομέλειας. Οι φωτογραφίες είναι διαθέσιμες στη σελίδα της ΕτΠ στο Flickr. Για οπτικοακουστική υποστήριξη, επικοινωνήστε με την οπτικοακουστική υπηρεσία της ΕτΠ. 

• Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας: Οι προτάσεις περιέχονται σε κοινή ανακοίνωση με τίτλο «Ηευρωπαϊκή ασπίδα για τη δημοκρατία: Empowering Strong and Resilient Democracies»(Ενδυνάμωση ισχυρών και ανθεκτικών δημοκρατιών), που δημοσιεύθηκε στις 12 Νοεμβρίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας. Το ενημερωτικό υλικό είναι διαθέσιμο στον δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι προτάσεις θα αποτελέσουν αντικείμενο γνωμοδότησης της ΕτΠ, την οποία θα συντάξει ο Stephen De Ron (LU/Πράσινοι), δημοτικός σύμβουλος Hesperange. Η υιοθέτηση έχει προγραμματιστεί για τη σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ τον Οκτώβριο του 2026.  

• Σχετικές γνωμοδοτήσεις της ΕτΠ: Τα τελευταία χρόνια, η ΕτΠ έχει επίσης υιοθετήσει γνωμοδοτήσεις σχετικά με το «Σχέδιο δράσης για την ευρωπαϊκή δημοκρατία»(εισηγητής: Aleksandra Dulkiewicz, δήμαρχος Γκντανσκ), «Ορόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό»(εισηγήτρια: Gustaw Marek Brzezin (PL/EPP), περιφερειάρχης Warmińsko-Mazurskie, «Ηευρωπαϊκή πράξη για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και η προάσπιση της δημοκρατίας» (εισηγητής: Mark Speich, τότε Υφυπουργός Ομοσπονδιακών, Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων και Μέσων Ενημέρωσης της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας)· «Thelocal and regional perspective in the implementation of the Rule of Law in the European Union» (Η τοπική και περιφερειακή προοπτική στην εφαρμογή του κράτους δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση)(εισηγητής: Στέφεν ντε Ρον).  

• Σχετικές πρωτοβουλίες της ΕτΠ: Το Δίκτυο Τοπικών Συμβούλων της ΕΕ, το πρόγραμμα «Νέοι αιρετοί πολιτικοί» και το βραβείο δημάρχου Paweł Adamowicz, που δημιουργήθηκαν προς τιμήν του μακροχρόνιου δημάρχου του Γκντανσκ και μέλους της ΕτΠ που σκοτώθηκε το 2019 από ψηφοφόρο.