„Tarcza demokracji” UE wymaga lokalnych działań przeciwko dezinformacji i mowie nienawiści

Członkowie Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u) z zadowoleniem przyjęli propozycję Komisji Europejskiej dotyczącą utworzenia „tarczy demokracji”, opisując propozycję zwiększenia odporności europejskich demokracji jako niezbędną odpowiedź na rosnące zagrożenia i wyzwania.

W debacie z udziałem Michaela McGratha, europejskiego komisarza ds. demokracji, sprawiedliwości, praworządności i ochrony konsumentów, unijni przywódcy lokalni i regionalni wyrazili zaniepokojenie dezinformacją, zagranicznymi manipulacjami informacjami i ingerencjami w informacje oraz poziomem nawoływania do nienawiści wobec lokalnych polityków, zwłaszcza kobiet.

Przedstawiając propozycje dotyczące europejskiej tarczy demokracji, komisarz McGrath podkreśliła główne cele inicjatywy: zwiększenie świadomości UE na temat pojawiających się zagrożeń, wzmocnienie instytucji demokratycznych i mediów oraz zwiększenie zaangażowania obywateli.

Poparł pogląd KR-u, że władze lokalne i regionalne, jako szczebel sprawowania rządów najbliższy obywatelom, odgrywają zasadniczą rolę w ochronie demokracji i praworządności.

Komisarz McGrath i członkowie KR-u mówili o zagrożeniu stwarzanym przez coraz bardziej wyrafinowane i szeroko zakrojone wysiłki na rzecz szerzenia dezinformacji, polaryzacji debaty i podważania uczciwości wyborów – wysiłki, które pogłębiają zagrożenia, na jakie narażeni są politycy lokalni i regionalni, zwłaszcza kobiety. Propozycje dotyczące Tarczy Demokracji zawierają zalecenia dotyczące sposobów zwiększenia bezpieczeństwa w polityce, w tym inicjatywę dotyczącą opracowania specjalnego przewodnika po najlepszych praktykach.

Członkowie KR-u podkreślili wyzwanie strukturalne związane z upadkiem niezależnych mediów i z zadowoleniem przyjęli pomysły przedstawione w Tarczy Demokracji dotyczące wspierania niezależnych mediów lokalnych, zarówno poprzez bezpośrednią pomoc finansową, jak i zachęcanie państw członkowskich do opracowania lub rozszerzenia krajowych i regionalnych planów działania w zakresie umiejętności korzystania z mediów.

W debacie podkreślono również, że praworządność jest podstawową wartością leżącą u podstaw działań zewnętrznych UE, przy interwencjach ukraińskich i tureckich polityków. Wyrażając solidarność z narodem ukraińskim, komisarz McGrath podkreślił, że w przyszłym tygodniu Komisja Europejska podpisze w Hadze konwencję o utworzeniu Komisji ds. Będzie również kontynuować prace nad powołaniem Specjalnego Trybunału ds. Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie.

KR przedstawi szczegółową odpowiedź na propozycje zawarte w europejskiej tarczy demokracji w opinii, która ma zostać przyjęta w 2026 r.

Więcej informacji:  

• Nagranie debaty można znaleźć na specjalnej stronie internetowej KR-u poświęconej sesji plenarnej. Zdjęcia są dostępne na stronie internetowej KR-u na portalu Flickr. W celu uzyskania wsparcia audiowizualnego prosimy o kontakt z działem audiowizualnym KR-u. 

• Europejska tarcza demokracji: Propozycje zawarte są we wspólnym komunikacie zatytułowanym „Europejska tarczademokracji: Wzmacnianie silnych i odpornych demokracji”opublikowanym 12 listopada przez Komisję Europejską i Wysokiego Przedstawiciela UE do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa. Materiały informacyjne są dostępne na stronie internetowej Komisji Europejskiej. Propozycje te będą przedmiotem opinii KR-u sporządzonej przez Stephena De Rona (LU/Zieloni), radnego gminy Hesperange. Przyjęcie opinii zaplanowano na sesję plenarną KR-u w październiku 2026 r.  

• Powiązane opinie KR-u: W ostatnich latach KR przyjął również opinie w sprawie europejskiego planu działania na rzecz demokracji(sprawozdawca: Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska), „Rolawładz lokalnych i regionalnych w przeciwdziałaniu dezinformacji oraz zagranicznym manipulacjom informacjami i ingerencjom w informacje”(sprawozdawczyni: Gustaw Marek Brzezin (PL/EPL), marszałek województwa warmińsko-mazurskiego, „Europejskiakt o wolności mediów a obrona demokracji”(sprawozdawca: Mark Speich, ówczesny sekretarz stanu ds. federalnych, europejskich i międzynarodowych oraz mediów w Nadrenii Północnej-Westfalii); „Perspektywalokalna i regionalna we wdrażaniu praworządności w Unii Europejskiej”(sprawozdawca: Stephen De Ron (ang.).  

• Powiązane inicjatywy KR-u: Sieć Radnych Lokalnych UE, program „Młodzi Demokratycznie Wybrani Politycy” oraz Nagroda im. Pawła Adamowicza, utworzona na cześć wieloletniego burmistrza Gdańska i członka KR-u, który został zabity w 2019 r. przez wyborcę.