Η Ευρώπη χρειάζεται ένα ισχυρότερο πρόγραμμα Interreg για να ενισχύσει την εδαφική συνεργασία

Πάνω από 300 πολιτικοί ιθύνοντες και ενδιαφερόμενα μέρη συγκεντρώθηκαν στην Κροατία για να υποβάλουν καίριες προτάσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο το Interreg μπορεί να στηρίξει περαιτέρω την ανάπτυξη στις παραμεθόριες περιοχές

Συμμετέχοντες από 30 ευρωπαϊκές χώρες, κράτη μέλη της ΕΕ και πέραν αυτών, συγκεντρώθηκαν στο Σίμπενικ της Κροατίας στις 14 Μαΐου, ζητώντας αύξηση της χρηματοδότησης και ενίσχυση του ρόλου της εδαφικής συνεργασίας στο μέλλον, ιδίως ενόψει πιθανής διεύρυνσης της Ένωσης. Οι τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις του Interreg, ενός από τα πιο γνωστά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια διάσκεψης που διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ), σε συνεργασία με το INTERACT και την κροατική Προεδρία της EUSAIR.

Τα 150 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες που ζουν σε παραμεθόριες περιοχές είναι οι κύριοι δικαιούχοι των έργων που υλοποιούνται μέσω του Interreg, του εμβληματικού προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προωθεί την εδαφική συνεργασία πέραν των περιφερειακών και εθνικών συνόρων εδώ και σχεδόν 35 χρόνια.

Για να συζητήσει πώς θα σχεδιαστούν οι πολιτικές της ΕΕ μετά το 2027, οπότε θα ολοκληρωθεί η τρέχουσα περίοδος προγραμματισμού, η ΕτΠ διοργάνωσε διάσκεψη για το μέλλον του Interreg, σε συνεργασία με το INTERACT και την κροατική Προεδρία της στρατηγικής της ΕΕ για την περιοχή της Αδριατικής και του Ιονίου Πελάγους (EUSAIR). Στόχος της εκδήλωσης, που πραγματοποιήθηκε στις 14 Μαΐου στο Σίμπενικ (Κροατία), ήταν να επιστήσει την προσοχή των φορέων λήψης αποφάσεων —τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο— στον καίριο ρόλο του Interreg για τους δήμους και τις περιφέρειες, καθώς και στην ενίσχυση της συνοχής, της διεύρυνσης και των καλών σχέσεων με τις γειτονικές χώρες της ΕΕ.

Πρόσφατες κρίσεις, όπως η διαχείριση της άφιξης μεταναστών, η πανδημία COVID-19 και η ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας, έχουν φέρει νέες και πρωτοφανείς προκλήσεις για όλες τις περιφέρειες της Ευρώπης, ιδίως τις παραμεθόριες περιοχές, οι οποίες είναι περισσότερο εκτεθειμένες. Η λύση προέρχεται συχνά από έναν συνδυασμό γνώσεων και πόρων πέραν των συνόρων, τον οποίο έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει το Interreg.

Σε γνωμοδότηση σχετικά με το μέλλον της πολιτικής συνοχής, η οποία εγκρίθηκε πρόσφατα ομόφωνα, οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες της ΕτΠ ζήτησαν προϋπολογισμό για την περιφερειακή πολιτική μετά το 2027, ο οποίος θα είναι τουλάχιστον ισοδύναμος με τον προϋπολογισμό της περιόδου 2021-2027 σε πραγματικούς όρους, ενώ το πρόγραμμα Interreg θα πρέπει να αυξηθεί και να αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το 8 % του συνολικού ποσού. Αυτό θα επιτρέψει την ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας μετά την επιβράδυνση που υπέστη λόγω των περιορισμών λόγω της νόσου COVID-19 και της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας.

Περισσότεροι από 300 συμμετέχοντες στη διάσκεψη εξέτασαν τρόπους με τους οποίους η μελλοντική εδαφική συνεργασία θα μπορούσε να στοχεύσει τις περιφερειακές ανάγκες καθορίζοντας ένα στρατηγικό όραμα με μεγαλύτερη ευελιξία, συνέργεια, συμπληρωματικότητα και τοπική ενδυνάμωση για ταχείες δράσεις. Οι απόψεις που εκφράστηκαν θα συμβάλουν στο έργο της ΕτΠ επί του θέματος, ιδίως μέσω της γνωμοδότησης για το μέλλον της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας μετά το 2027, η οποία βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο της προετοιμασίας.

Δηλώσεις

Stella Arneri, Γενικός Διευθυντής, Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας, Υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ταμείων της ΕΕ, Δημοκρατία της Κροατίας: «Αν κάνουμε απολογισμό του Interreg, είμαι πεπεισμένος ότι μπορούμε να υποστηρίξουμε σθεναρά μια ακόμη ισχυρότερη εδαφική συνεργασία στο μέλλον με αυξημένο προϋπολογισμό για το Interreg. Αυτή είναι η στιγμή για να συζητήσουμε την ανάγκη βελτιστοποίησής του για να ανταποκριθούμε καλύτερα στα αιτήματα του τοπικού επιπέδου».

Petra Masacova, επικεφαλής της διαχειριστικής αρχής INTERACT: «Ένα μέλλον με ασθενέστερο Interreg και ασθενέστερη πολιτική συνοχής, είναι ένα μέλλον όπου οι περιφερειακές ανισότητες θα αυξάνονται ταχύτερα, τροφοδοτώντας τη δυσαρέσκεια. Τα προγράμματα Interreg έχουν στηρίξει την περιφερειακή ενδυνάμωση και έχουν υλοποιήσει λύσεις σε προκλήσεις που είναι περισσότερο ορατές στα σύνορα, είτε αφορούν την πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, τις μεταφορές ή την προστασία του κοινού μας περιβάλλοντος. Τα προγράμματα Interreg, με βάση την εμπιστοσύνη που οικοδομήθηκε μετά από χρόνια συνεργασίας, αποτελούν αποτελεσματικούς μηχανισμούς για την επίτευξη αποτελεσμάτων που βελτιώνουν τη ζωή των Ευρωπαίων».

Γενικές πληροφορίες

• Το θεματολόγιο ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας, με ονομασία «Interreg», αποτελεί βασικό μέσο της ΕΕ για την ενίσχυση της περιφερειακής σύγκλισης. Στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής της ΕΕ, το Interreg αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, με ιδιαίτερη προσοχή στις περιφέρειες που πλήττονται από φυσικά ή δημογραφικά προβλήματα και σε διασυνοριακές περιοχές. Ο τρέχων πολυετής προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027 διαθέτει σχεδόν 10 δισ. ευρώ στο Interreg.
• Τα 86 προγράμματα Interreg —που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), τον Μηχανισμό Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ) και τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας (ΜΓΑΔΣ)— λειτουργούν πέραν των εσωτερικών συνόρων της ΕΕ και στα εξωτερικά της σύνορα, αίροντας τους διοικητικούς φραγμούς, φέρνοντας πιο κοντά τους Ευρωπαίους, βοηθώντας στην επίλυση κοινών τοπικών ή περιφερειακών προβλημάτων, διευκολύνοντας την ανταλλαγή ιδεών και πόρων και ενθαρρύνοντας το στρατηγικό έργο για την επίτευξη κοινών στόχων.
• Η EUSAIR είναι μία από τις τέσσερις μακροπεριφερειακές στρατηγικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καλύπτει τη λεκάνη της Αδριατικής Θάλασσας και του Ιονίου Πελάγους και περιλαμβάνει 10 χώρες: τέσσερα κράτη μέλη της ΕΕ (Ελλάδα, Κροατία, τμήματα της Ιταλίας, Σλοβενία), πέντε υποψήφιες χώρες (Αλβανία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Σερβία και Βόρεια Μακεδονία) και μια τρίτη χώρα, τον Άγιο Μαρίνο. Είναι η μόνη μακροπεριφερειακή στρατηγική στην οποία συμμετέχουν τρίτες χώρες.

Η εκ περιτροπής Προεδρία της EUSAIR έχει θητεία ενός έτους. Η Κροατία ασκεί την Προεδρία από τις 1 Ιουνίου 2023.

• Το πρόγραμμα Interact λειτουργεί ως υπηρεσία μίας στάσης για τα προγράμματα Interreg και επικεντρώνεται στη βελτίωση της διαδικασίας συνεργασίας. Εργάζεται για την ενίσχυση της διαχειριστικής ικανότητας των προγραμμάτων Interreg και της διακυβέρνησης και της υλοποίησης των μακροπεριφερειακών στρατηγικών της ΕΕ

Επικοινωνία:‎

Matteo Miglietta

Tηλ.: +32 470 895382

Matteo.miglietta@cor.europa.eu