Innovatie: regio’s bespreken hoe het innovatiepotentieel van plattelandsgebieden kan worden benut

Tijdens een conferentie in Slowakije bespraken de SEDEC-leden hoe de innovatiekloof tussen grootstedelijke, plattelands- en grensoverschrijdende regio's kan worden overbrugd

De commissie Sociaal Beleid, Onderwijs, Werkgelegenheid, Onderzoek en Cultuur (SEDEC) van het Europees Comité van de Regio’s heeft samen met de autonome regio Trnava op 23 juni in Trnava (Slowakije) een conferentie op hoog niveau georganiseerd om te bespreken hoe innovatiebeleid alle regio’s beter van dienst kan zijn en het concurrentievermogen van Europa kan versterken.

Het evenement bracht lokale en regionale leiders, vertegenwoordigers van de Europese Commissie, innovatiedeskundigen en belanghebbenden uit heel Europa samen om te onderzoeken hoe innovatiebeleid beter kan inspelen op de uiteenlopende behoeften van grootstedelijke, plattelands- en grensoverschrijdende gebieden, en zo inclusievere en onderling verbonden innovatie-ecosystemen kan bevorderen. De discussie vond plaats terwijl de EU het volgende onderzoeks- en innovatieprogramma (KP10) voor 2028-2034 voorbereidt, en benadrukte het belang van regionale perspectieven in het innovatiebeleid van de EU.

Jozef Viskupič, voorzitter van de regio Trnava en rapporteur van het advies van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) over de EU-strategie voor start-ups en opschaling, en Tanya Hristova, burgemeester van Gabrovo en voorzitter van SEDEC, stellen in hun opmerkingen dat innovatie-ecosystemen nog steeds ongelijk verdeeld zijn over de EU, waarbij veel plattelandsregio’s worden geconfronteerd met belemmeringen voor ondernemerschap en bedrijfsgroei als gevolg van onderontwikkelde ecosystemen. Zij benadrukten de noodzaak van beleid dat is toegesneden op de lokale en regionale realiteit en van nauwere samenwerking tussen minder en meer ontwikkelde regio's. Het concurrentievermogen, de veerkracht en de groene en de digitale transitie van Europa zijn afhankelijk van sterke en goed verbonden innovatie-ecosystemen in alle gebieden.

Het eerste panel, “Grensoverschrijdende innovatie-ecosystemen: hoe regio’s over de grenzen heen samenwerken”, onderzocht hoe grensoverschrijdende samenwerking innovatie en regionale ontwikkeling in de hele EU kan versterken. Sprekers benadrukten het belang van het verbinden van complementaire regionale sterke punten, het delen van middelen en het opbouwen van langetermijnpartnerschappen om gemeenschappelijke uitdagingen aan te pakken. Zij bespraken praktische voorbeelden van samenwerking, belangrijke succesfactoren en belemmeringen, en benadrukten dat grensoverschrijdende samenwerking regio’s kan helpen nieuwe markten te betreden, talent aan te trekken en het concurrentievermogen te versterken.

Tijdens de discussie werd ook gewezen op de voordelen van EU-instrumenten zoals Interreg-programma’s en regionale innovatievalleien (RIV’s), die belangrijke kaders bieden om samenwerking te ondersteunen, financieringsinstrumenten te combineren en regio’s aan te moedigen samen te werken aan gedeelde prioriteiten en bij te dragen tot sterkere en meer onderling verbonden innovatie-ecosystemen.

In het tweede panel, “Bridging the innovation divide between rural and metropolitan Europe”, bespraken de deelnemers de aanhoudende innovatiekloof tussen stedelijke en plattelandsgebieden, die, hoewel ze nauw met elkaar verbonden zijn, nog steeds te maken hebben met aanzienlijke verschillen in toegang tot talent, infrastructuur, investeringen en kennisnetwerken.

Hoewel plattelandsgebieden vaak als minder innovatief worden beschouwd, bleek uit onderzoek dat tijdens de discussie werd gepresenteerd dat ze vaak innovatieve oplossingen genereren, hoewel ze geworteld zijn in lokale probleemoplossing in plaats van in octrooien of hightechindustrieën. Sprekers benadrukten dat het belangrijk is deze diverse vormen van innovatie te erkennen en te ondersteunen en tegelijkertijd de banden tussen stedelijke en plattelandsecosystemen te versterken. Het panel concludeerde dat plaatsgebonden beleid, aangepast aan de specifieke sterke punten en behoeften van elk gebied, van essentieel belang is om regionale verschillen te verkleinen en ervoor te zorgen dat innovatie alle Europese regio’s ten goede komt.

In zijn slotopmerkingen onderstreepte gastheer Jozef Viskupič dat innovatie in Europa afhankelijk is van sterke ecosystemen die bedrijven, universiteiten, investeerders, overheden en regio’s met elkaar verbinden. Hij verklaarde dat concurrentievermogen en cohesie geen tegengestelde doelstellingen zijn en dat Europa sterker wordt wanneer meer regio’s actief deelnemen aan innovatie, onderzoek en ondernemerschap, voortbouwend op hun unieke territoriale sterke punten.

Citaten:

Jozef Viskupič (SK/Renew Europe), voorzitter van de regioraad van Trnava: “Het innovatiepotentieel van Europa eindigt niet aan de grenzen van zijn grootstedelijke gebieden. Door steden, plattelandsgemeenschappen, bedrijven en onderzoeksinstellingen met elkaar te verbinden, kunnen we sterkere innovatie-ecosystemen creëren die ideeën helpen uitgroeien tot succesvolle bedrijven en ervoor zorgen dat elke regio bijdraagt aan het concurrentievermogen van Europa.”

Tanya Hristova (BG/EVP), burgemeester van Gabrovo en voorzitter van de commissie SEDEC in het Europees Comité van de Regio’s: “Innovatie moet alle regio’s ten goede komen, van grote metropolitane hubs tot kleinere steden, plattelandsgebieden en grensoverschrijdende regio’s. Door sterkere onderlinge verbindingen te bevorderen, kunnen we inclusievere, evenwichtigere en veerkrachtigere innovatiesystemen opbouwen.”

Achtergrondinformatie

• Video en foto's van het evenement.
• In het tijdens de zitting van 5 maart goedgekeurde advies over de EU-strategie voor start-ups en scale-ups werd opgeroepen tot meer steun voor regionale innovatie-ecosystemen en tot het bevorderen van start-ups en scale-ups in alle gebieden om het concurrentievermogen, de territoriale cohesie en de technologische soevereiniteit van Europa op lange termijn te waarborgen.
• Horizon Europa - het tiende kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (advies van het CvdR, 2026). Persbericht.
• Regionale innovatievalleien (RIV’s) zijn een vlaggenschipinitiatief in het kader van de nieuwe Europese innovatieagenda dat tot doel heeft sterkere en minder ontwikkelde regio’s met elkaar te verbinden, samenwerking te bevorderen, ongelijkheden te verminderen en meer onderling verbonden innovatie-ecosystemen in heel Europa tot stand te brengen.
• Interreg-programma’s zijn een reeks EU-programma’s die worden gefinancierd door het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO), bedoeld om grensoverschrijdende samenwerking tussen regionale, lokale en nationale autoriteiten te bevorderen.

Contactpersoon:

Ângela Machado

Tel.: +32475413158

angela.machado@cor.europa.eu