Nuálaíocht: pléann na réigiúin conas leas a bhaint as acmhainneacht nuálaíochta na gceantar tuaithe

Ag comhdháil sa tSlóvaic, phléigh comhaltaí SEDEC conas an bhearna nuálaíochta idir réigiúin chathrach, thuaithe agus trasteorann a dhúnadh

D’eagraigh Coimisiún Choiste Eorpach na Réigiún um Beartas Sóisialta, Oideachas, Fostaíocht, Taighde agus Cultúr (SEDEC), comhdháil ardleibhéil in Trnava na Slóvaice i gcomhpháirt le Réigiún Féinrialaitheach Trnava, an 23 Meitheamh, chun plé a dhéanamh ar an gcaoi ar féidir le beartais nuálaíochta freastal níos fearr ar na réigiúin uile agus borradh a chur faoi iomaíochas na hEorpa.

Ag an imeacht, tugadh le chéile ceannairí áitiúla agus réigiúnacha, ionadaithe ón gCoimisiún Eorpach, saineolaithe nuálaíochta agus páirtithe leasmhara ó gach cearn den Eoraip chun iniúchadh a dhéanamh ar an gcaoi ar féidir le beartais nuálaíochta freagairt níos fearr do riachtanais éagsúla na gcríoch cathrach, tuaithe agus trasteorann, agus éiceachórais nuálaíochta níos cuimsithí agus níos idirnasctha á gcothú. Rinneadh an plé agus an chéad chlár taighde agus nuálaíochta eile (FP10) á ullmhú ag an Aontas do 2028-2034, agus cuireadh i dtábhacht a thábhachtaí atá peirspictíochtaí réigiúnacha i mbeartas nuálaíochta an Aontais.

I mbarúlacha chun an díospóireacht a threorú, dúirt Jozef Viskupič, Uachtarán Réigiún Trnava agus rapóirtéir na tuairime ó Choiste Eorpach na Réigiún (CnaR) maidir le Straitéis AE um Ghnólachtaí Nuathionscanta agus um Ghnólachtaí atá i mbun Fáis, agus Tanya Hristova, Méara Gabrovo agus Cathaoirleach SEDEC, go bhfuil éiceachórais nuálaíochta fós dáilte go míchothrom ar fud an Aontais, agus go bhfuil bacainní roimh go leor réigiún tuaithe ar fhiontraíocht agus ar fhás gnó mar gheall ar éiceachórais thearcfhorbartha. Leag siad béim ar an ngá atá le beartais atá saincheaptha do réaltachtaí áitiúla agus réigiúnacha agus le comhar níos láidre idir réigiúin bheagfhorbartha agus réigiúin níos forbartha. Tá iomaíochas, athléimneacht agus aistrithe glasa agus digiteacha na hEorpa ag brath ar éiceachórais nuálaíochta láidre dhea-nasctha ar fud na gcríoch uile.

An chéad phainéal, ‘Éiceachórais nuálaíochta trasteorann: conas a chomhoibríonn réigiúin thar theorainneacha’, fiosraíodh conas is féidir leis an gcomhar trasteorann an nuálaíocht agus an fhorbairt réigiúnach a neartú ar fud an Aontais. Leag na cainteoirí béim ar a thábhachtaí atá sé láidreachtaí réigiúnacha comhlántacha a nascadh, acmhainní a chomhroinnt agus comhpháirtíochtaí fadtéarmacha a fhorbairt chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin choiteanna. Phléigh siad samplaí praiticiúla den chomhar, príomhthosca ratha agus bacainní, agus chuir siad i bhfios go láidir ag an am céanna gur féidir leis an gcomhar trasteorann cabhrú le réigiúin rochtain a fháil ar mhargaí nua, tallann a mhealladh agus an t-iomaíochas a neartú.

Leagadh béim sa phlé freisin ar na tairbhí a bhaineann le hionstraimí an Aontais amhail cláir Interreg agus Gleannta Nuálaíochta Réigiúnacha (RIVanna), lena gcuirtear creataí tábhachtacha ar fáil chun tacú leis an gcomhar, chun ionstraimí cistiúcháin a chomhcheangal agus chun réigiúin a spreagadh chun oibriú le chéile ar thosaíochtaí comhroinnte, rud a chuirfidh le héiceachórais nuálaíochta níos láidre agus níos idirnasctha.

Sa dara painéal, ‘An deighilt nuálaíochta idir an Eoraip tuaithe agus an Eoraip chathrach a dhúnadh’, phléigh na rannpháirtithe an bhearna nuálaíochta leanúnach idir ceantair uirbeacha agus thuaithe, a bhfuil éagothromaíochtaí suntasacha fós le sárú acu maidir le rochtain ar líonraí tallainne, bonneagair, infheistíochta agus eolais, in ainneoin iad a bheith idirnasctha go dlúth.

Cé gur minic a mheastar nach bhfuil ceantair thuaithe chomh nuálach céanna, léirigh taighde a cuireadh i láthair le linn an phlé gur minic a ghineann siad réitigh nuálacha, cé go bhfuil siad fréamhaithe i réiteach fadhbanna áitiúil seachas i bpaitinní nó i dtionscail ardteicneolaíochta. Leag cainteoirí béim ar a thábhachtaí atá sé na cineálacha éagsúla nuálaíochta sin a aithint agus tacú leo agus naisc idir éiceachórais uirbeacha agus thuaithe á neartú ag an am céanna. Tháinig an painéal ar an gconclúid go bhfuil beartais áitbhunaithe, atá curtha in oiriúint do láidreachtaí agus riachtanais shonracha gach críche, ríthábhachtach chun éagothromaíochtaí réigiúnacha a laghdú agus chun a áirithiú go rachaidh an nuálaíocht chun tairbhe do réigiúin uile na hEorpa.

Ina ráitis deiridh, chuir an t-óstach, Jozef Viskupič, i bhfios go láidir go mbraitheann nuálaíocht san Eoraip ar éiceachórais láidre a nascann gnólachtaí, ollscoileanna, infheisteoirí, údaráis phoiblí agus réigiúin le chéile. Dúirt sé nach cuspóirí contrártha iad an t-iomaíochas agus an comhtháthú agus go n-éiríonn an Eoraip níos láidre nuair a ghlacann níos mó réigiún páirt ghníomhach sa nuálaíocht, sa taighde agus san fhiontraíocht, ag tógáil ar a láidreachtaí críochacha uathúla.

Sleachta:

Jozef Viskupič (SK/ Renew Europe), Uachtarán Réigiún Trnava: ‘Ní thagann deireadh le hacmhainneacht nuálaíochta na hEorpa ag teorainneacha a limistéar cathrach. Trí chathracha, pobail tuaithe, gnólachtaí agus institiúidí taighde a nascadh le chéile, is féidir linn éiceachórais nuálaíochta níos láidre a chruthú a chuideoidh le smaointe fás ina gcuideachtaí rathúla agus a chinnteoidh go gcuirfidh gach réigiún le hiomaíochas na hEorpa.”

Tanya Hristova (BG/PPE), Méara Gabrovo agus Cathaoirleach Choimisiún SEDEC i gCoiste Eorpach na Réigiún: ‘Ní mór don nuálaíocht freastal ar gach réigiún, ó mhórmhoil uirbeacha go cathracha beaga, ceantair thuaithe agus réigiúin trasteorann. Trí naisc níos láidre a chothú eatarthu, is féidir linn córais nuálaíochta níos cuimsithí, níos cothroime agus níos athléimní a thógáil.’

Faisnéis chúlra

• Video agus grianghraif ón ócáid.
• Iarradh sa tuairim maidir le Straitéis AE um Ghnólachtaí Nuathionscanta agus um Ghnólachtaí atá i mbun Fáis, a glacadh ag an seisiún iomlánach an 5 Márta, go dtabharfaí tacaíocht níos láidre d’éiceachórais nuálaíochta réigiúnacha agus go gcothófaí gnólachtaí nuathionscanta agus gnólachtaí atá i mbun fáis ar fud na gcríoch uile chun iomaíochas fadtéarmach, comhtháthú críochach agus ceannasacht theicneolaíoch na hEorpa a áirithiú.
• Fís Eorpach – an 10ú Clár Réime um Thaighde agus um Nuálaíocht (tuairim ó CnaR, 2026). Preaseisiúint.
• Is tionscnamh suaitheanta iad Gleannta Nuálaíochta Réigiúnacha (RIVanna) faoin gClár Oibre Eorpach Nua um Nuálaíocht arb é is aidhm dóibh réigiúin níos láidre agus réigiúin bheagfhorbartha a nascadh, comhar a chothú, éagothromaíochtaí a laghdú agus éiceachórais nuálaíochta níos idirnasctha a thógáil ar fud na hEorpa.
• Is éard atá i gcláir Interreg sraith clár de chuid an Aontais arna gcistiú ag Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), atá ceaptha chun comhar idir údaráis réigiúnacha, áitiúla agus náisiúnta a chur chun cinn thar theorainneacha.

Teagmháil:

Ângela Machado

Teil: +32475413158

angela.machado@cor.europa.eu