Tá gné áitiúil níos láidre i mbeartas nuálaíochta an Aontais á hiarraidh ag na réigiúin agus na cathracha

Le linn díospóireacht leis an gCoimisinéir Eorpach Zaharieva, thacaigh ceannairí áitiúla agus réigiúnacha le comhar níos dlúithe idir an tAontas Eorpach agus an nuálaíocht

Shínigh Coiste Eorpach na Réigiún (CnaR) agus an Coimisiún Eorpach Plean Gníomhaíochta Comhpháirteach athnuaite le linn chruinniú Choimisiún CnaR um Beartas Sóisialta, Oideachas, Fostaíocht, Taighde agus Cultúr (SEDEC) an 24 Aibreán. Is é an aidhm atá ann an comhar idirinstitiúideach a neartú agus ról na réigiún agus na gcathracha sa bheartas taighde agus nuálaíochta (T&F;N) a threisiú.

Bhí an Straitéis Eorpach maidir le Bonneagair Thaighde agus Theicneolaíochta, Ciste Sóisialta na hEorpa nua agus an Straitéis um Chomhionannas LGBTIQ+ ar chlár oibre an chruinnithe freisin.

An comhar maidir le taighde agus nuálaíocht idir institiúidí an Aontais a neartú

Leis an gComhphlean Gníomhaíochta athnuaite, a shínigh Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún, Kata Tüttő, an Coimisinéir Eorpach um Ghnólachtaí Nuathionscanta, um Thaighde agus um Nuálaíocht, Ekaterina Zaharieva, agus Cathaoirleach SEDEC, Heike Raab, cuirtear le comhpháirtíocht sheanbhunaithe a seoladh cúig bliana ó shin idir CnaR agus an Coimisiún Eorpach. Is é is aidhm don phlean an ghné áitiúil agus réigiúnach de bheartas taighde agus nuálaíochta an Aontais a neartú, a chinntiú go rachaidh an nuálaíocht chun tairbhe do shaoránaigh i ngach réigiún agus fás inbhuanaithe agus iomaíochas a chur chun cinn san Aontas.

Tar éis an tsínithe, bhí malartú tuairimí ag an gCoimisinéir Zaharieva le Coimisiún SEDEC maidir leis an gcomhar idir CnaR agus an Coimisiún Eorpach maidir le taighde agus nuálaíocht a neartú. Ba dhíol sásaimh do na Feisirí an Plean Gníomhaíochta Comhpháirteach nua, agus chuir siad i bhfios go láidir nach mór na cláir oibre nua maidir le hiomaíochas agus nuálaíocht a bheith fite fuaite leis an gcomhtháthú sóisialta agus críochach. D’iarr siad go mbeadh gné áitiúil agus rialachas il-leibhéil níos láidre ann, agus béim á leagan ar éiceachórais nuálaíochta réigiúnacha agus ar ghlacadh uirlisí intleachta saorga mar rud atá ríthábhachtach don iomaíochas. Luadh tionscnaimh amhail Gleannta Nuálaíochta Réigiúnacha agus Misin Eorpacha mar shamplaí den chomhar éifeachtach. Leag na comhaltaí béim freisin ar an ngá atá le tacaíocht a thabhairt do ghnólachtaí nuathionscanta agus do ghnólachtaí atá i mbun fáis mar phríomhspreagthaí don fhás luathaithe san Eoraip.

Seo mar a labhair Kata Tüttő, Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún: ‘Ceanglaíonn réigiúin agus cathracha poncanna na nuálaíochta áitiúla le cuspóirí Eorpacha an iomaíochais, na hinbhuanaitheachta agus na hathléimneachta. Cruthaíonn siad na dálaí chun buanna a mhealladh, a fhorbairt agus a choinneáil. Ní féidir le beartas AE maidir le taighde agus nuálaíocht a bheith éifeachtúil ach amháin má tá sé fréamhaithe go láidir in éiceachórais áitiúla taighde agus eacnamaíocha."

Seo mar a labhair Heike Raab (DE/PSE), Státrúnaí Rialtas Stáit Phalaitíneacht Dhúiche na Réine agus cathaoirleach SEDEC: "Is ábhar mór misnigh é go ngealltar leis an bPlean Gníomhaíochta Comhpháirteach athnuaite idir Coiste Eorpach na Réigiún agus an Coimisiún Eorpach ní hamháin ár gcomhar idirinstitiúideach a dhoimhniú, ach tosaíochtaí taighde agus nuálaíochta an-ábhartha a chur ar chlár oibre níos leithne an Aontais freisin - amhail iomaíochas, sláinte, forbairt scileanna agus comhtháthú sóisialta."

Seo mar a labhair Ekaterina Zaharieva, an Coimisinéir Eorpach um Ghnólachtaí Nuathionscanta, um Thaighde agus um Nuálaíocht: “Ní mór tairbhí nithiúla dár saoránaigh a bheith i gceist le gach beartas Eorpach maidir le taighde agus nuálaíocht, is cuma cén áit a bhfuil cónaí orthu. Tríd an gComhphlean Gníomhaíochta nua agus in éineacht lenár gcomhpháirtithe i gCoiste na Réigiún, déanfaimid é sin.”

Bonneagair Thaighde agus Theicneolaíochta

Ghlac comhaltaí SEDEC dréacht-tuairim freisin maidir leis an Straitéis Eorpach um Bonneagar Taighde agus Teicneolaíochta leis an rapóirtéir Markku Markkula (FI/PPE), comhalta de Chomhairle Cathrach Espoo. Ba dhíol sásaimh dóibh an teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach maidir le Straitéis Eorpach do Bhonneagair Taighde agus Teicneolaíochta (RTInna), ina n-aithnítear RTIanna mar phríomhshócmhainní straitéiseacha do cheannasacht theicneolaíoch na hEorpa. Leag na comhaltaí béim ar an ról ríthábhachtach atá ag TTNanna, lena n-áirítear iad siúd i réigiúin teorann, maidir le borradh a chur faoi iomaíochas na hEorpa agus maidir le tacú leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach. D’iarr siad go mbeadh rialachas il-leibhéil níos láidre ann, go mbeadh sineirgí níos fearr ann idir ionstraimí cistiúcháin, agus leag siad béim ar an ngá atá le rochtain níos leithne ar TTNanna do FBManna agus do réigiúin bheagfhorbartha.

Ciste Sóisialta na hEorpa i mbuiséad fadtéarmach an Aontais Eorpaigh 2028-2034

I ndréacht-tuairim a glacadh ag an gcruinniú maidir le Ciste Sóisialta na hEorpa (CSE) 2028-2034, faoi stiúir an rapóirtéara Carlos Martínez Mínguez (ES/PSE), chuir Méara Soria, ceannairí réigiúnacha agus áitiúla i bhfios go láidir nach mór do CSE leanúint de bheith ina ionstraim neamhspleách duinelárnach i mbuiséad fadtéarmach an Aontais 2028-2034. D’iarr siad go mbeadh buiséad íosta ráthaithe €110 mbilliún ann a bheadh tiomnaithe do bheartais shóisialta agus do laghdú ar neamhionannais ar fud an Aontais. Bhí bainistíocht chomhroinnte le rannpháirtíocht láidir áitiúil agus réigiúnach, agus infheistíocht spriocdhírithe chun an bhochtaineacht a laghdú, scileanna, poist ardcháilíochta agus rochtain ar thithíocht a chur chun cinn, i gcomhréir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta, i measc phríomhthosaíochtaí chomhaltaí SEDEC.

Aontas an Chomhionannais: Straitéis Comhionannais LADTIA+ 2026-2030

Ba dhíol sásaimh do na ceannairí áitiúla agus réigiúnacha Straitéis an Aontais um Chomhionannas LGBTIQ+ 2026-2030 i ndréacht-tuairim a glacadh ag an gcruinniú, faoi stiúir Susanne Wahlström (SE/PPE), Méara Chomhairle Bhardasach Habo. Chuir siad i bhfios go láidir gur cearta bunúsacha an duine iad cearta LGBTIQ+ agus nach mór an neamhionannas agus an t-idirdhealú a chomhrac a bheith ina bhfreagracht chomhroinnte ar gach leibhéal rialachais. D’iarr siad go mbeadh comhar láidir ann leis an tsochaí shibhialta agus go dtacódh an tAontas le cur ar chumas na n-údarás áitiúil agus réigiúnach gníomhaíocht nithiúil a dhéanamh den straitéis. Leag siad béim ar an ngá atá le cur chuige trasnach, chun cúram sláinte cuimsitheach agus cearta trasteorann a áirithiú, chun cleachtais tiontaithe a chosc agus chun fuathchaint agus foréigean a chomhrac (lena n-áirítear ar líne).

Le linn an chruinnithe freisin

Bhí malartú tuairimí ag na comhaltaí faoin tuairim maidir le straitéis frithchiníochais an Aontais 2026-2030 leis an rapóirtéir Pär Löfstrand (SE/Renew Europe), Comhalta de Chomhairle Bhardasach Östersund. Tá sé beartaithe an tuairim a ghlacadh ag cruinniú SEDEC an 22 Meitheamh agus ag seisiún iomlánach CnaR i mí Dheireadh Fómhair.

Bhí díospóireacht ag Coimisiún SEDEC freisin maidir leis an bPacáiste um Shoghluaisteacht Chóir Saothair, tionscnamh nua ón gCoimisiún Eorpach atá beartaithe lena scaoileadh sa tríú ráithe de 2026.

Cúlra

• Físeán agus grianghraif ón gcruinniú.
• Cumhdaítear leis an bPlean Gníomhaíochta Comhpháirteach nua sainordú reatha an Choimisiúin Eorpaigh go dtí 2029, tar éis an chéad phlean, lenar cumhdaíodh an tréimhse 2020-2025, agus déantar foráil ann maidir le comhar feabhsaithe idir CnaR agus a shé choimisiún, ar thaobh amháin, le hArd-Stiúrthóireacht an Taighde agus na Nuálaíochta (AS RTD) de chuid an Choimisiúin Eorpaigh agus leis an Airmheán Comhpháirteach Taighde (JRC), ar an taobh eile.
• Leagtar amach sa Phlean Gníomhaíochta Comhpháirteach ceithre réimse tosaíochta le haghaidh gníomhaíochta: éiceachórais nuálaíochta áitiúla agus réigiúnacha a neartú, tacú leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach trí chuir chuige áitbhunaithe, feabhas a chur ar rochtain ar T&Fampa agus ar fheasacht ina leith; cistiú agus torthaí I, agus ceapadh beartas fianaisebhunaithe a chur chun cinn ar an leibhéal réigiúnach. Tá gnólachtaí nuathionscanta agus gnólachtaí atá i mbun fáis ina bpríomhábhar den bheartas taighde agus nuálaíochta freisin, agus leanfaidh SEDEC agus an Coimisiún araon de bheith ag obair le chéile sna míonna amach romhainn.

Teagmháil:

Ângela Machado

Teil: +32 475413158

Angela.machado@cor.europa.eu