Na een verwoestende zomer van bosbranden roepen regio’s en steden op tot krachtiger lokaal optreden

De leden bespraken het “recht om te blijven”, de toekomst van de rijstsector en geografische aanduidingen tijdens vergaderingen die werden georganiseerd door Emiliano García-Page Sánchez, president van Castilla-La Mancha.

Leden van de commissie Natuurlijke Hulpbronnen (NAT) van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) kwamen op 1 en 2 oktober bijeen in Castilla-La Mancha, Spanje, om het toenemende risico op bosbranden in heel Europa aan te pakken en te bespreken hoe lokale en regionale overheden de preventie, paraatheid en veerkracht kunnen versterken.

Bosbranden komen steeds vaker voor, zijn wijdverspreid en heviger in heel Europa, als gevolg van klimaatverandering, veranderingen in landgebruik en menselijke activiteiten, die tot 96 % van de ontbrandingen van natuurbranden in de EU veroorzaken. Naast de gevolgen voor het milieu en noodsituaties vormen zij een toenemend risico voor de volksgezondheid, de bestaansmiddelen, de infrastructuur, de biodiversiteit en de economie van de EU, met naar schatting 2,5 miljard EUR aan jaarlijkse economische schade tot gevolg. In 2026 is meer dan 670 000 hectare land verloren gegaan door bosbranden.

In het tijdens de vergadering in Toledo goedgekeurde ontwerpadvies wordt opgeroepen om het beheer van het risico op bosbranden aan te passen aan de lokale omstandigheden en op het meest geschikte niveau uit te voeren, waarbij lokale en regionale overheden een centrale rol spelen bij preventie, paraatheid, respons en herstel. Tijdens de discussie presenteerde de regio Provence-Alpes-Côte-d’Azur in Frankrijk een nieuw initiatief waarin wordt opgeroepen tot het opzetten van een Europese coalitie van regio’s die bestand zijn tegen bosbranden, met als doel de samenwerking op regionaal niveau te stimuleren en te zorgen voor passende steun uit de EU-begroting.

Rapporteur Dimitrios Kafantaris (EL/EVP), gemeenteraadslid van Pulou – Nestoros: "Het succes van een modern en doeltreffend Europees bosbrandbeleid mag niet alleen worden gemeten aan de hand van aantallen, instrumenten of mechanismen. Het moet worden gemeten aan de hand van de rampen die we kunnen voorkomen, met de samenlevingen die we veiliger maken en vooral met de levens die we beschermen. Daarom moeten we onmiddellijk overstappen van “brandbestrijding” naar “het hele jaar door omgaan met het gevaar”. Om snel een model te creëren dat investeert in de hele cyclus - p reparedness, r esponse en r ecovery - en lokale gemeenschappen centraal stelt.

Recht op verblijf: Europa voor het platteland

In het publieke debat over het EU-initiatief “Recht om te blijven” werd onderzocht hoe het EU-beleid mensen kan helpen wonen, werken en gedijen op de plaatsen die zij thuis noemen, en tegelijkertijd de demografische achteruitgang en regionale onevenwichtigheden kan aanpakken. De discussie spitste zich met name toe op de uitdagingen waarmee plattelands- en afgelegen gebieden worden geconfronteerd, waaronder toegang tot openbare diensten, gezondheidszorg en connectiviteit, alsook generatievernieuwing in de landbouw en de visserij. De leden benadrukken de noodzaak van gecoördineerd EU-beleid om de voorwaarden te scheppen voor mensen om in hun lokale gemeenschappen te blijven, ernaar terug te keren of hun toekomst op te bouwen, in overeenstemming met de verklaring van Mullingar die op 23 september door het CvdR-bureau is goedgekeurd.

De voorzitter van de commissie NAT, Piotr Całbecki (PL/EVP), voorzitter van de regioraad van Kujawië-Pommeren, zei hierover: “De daling van het aantal actieve landbouwers in de EU toont aan dat er behoefte is aan krachtig territoriaal beleid en gerichte steun voor plattelandsgebieden en -gemeenschappen. Ik verwacht dat het verslag over de staat van de regio’s 2026, dat de voorzitter van het CvdR tijdens de oktoberzitting zal presenteren, plattelandsontwikkeling en generatievernieuwing in de landbouw als belangrijke prioriteiten zal belichten. We moeten nauw blijven samenwerken met onze nationale regeringen om ervoor te zorgen dat de rol van de regio’s duidelijk wordt erkend en wettelijk wordt gewaarborgd in de volgende meerjarige financiële programmering.”

Emiliano García-Page Sánchez (ES/PSE), voorzitter van Castilla-La Mancha, was gastheer van de vergadering en verklaarde: "In Castilla-La Mancha hebben we met succes wetgeving getest die het recht om te blijven beschermt door openbare diensten en infrastructuur te garanderen. Het werkt niet alleen, maar trekt ook nieuwe bewoners aan. Een probleem dat vaak aan de orde wordt gesteld, is duurzaamheid: het kan moeilijk zijn om openbare diensten in stand te houden waar weinig mensen wonen. Maar we moeten duurzaamheid ook vanuit een ander perspectief bekijken. Wat als samenleving echt onhoudbaar is, is het niet bevorderen van territoriaal evenwicht. Een evenwichtigere aanpak betekent betere diensten, die doeltreffender worden geleverd."

De toekomst van de rijstsector in Europa

De Europese rijstsector wordt geconfronteerd met toenemende agronomische, economische en handelsdruk die een bedreiging vormt voor zijn levensvatbaarheid en de plattelandseconomieën die ervan afhankelijk zijn. Geconcentreerd in specifieke regio's is de rijstproductie belangrijk voor de werkgelegenheid, het milieubeheer, de biodiversiteit en het cultureel erfgoed, alsook voor de Europese voedselzekerheid. In het tijdens de vergadering goedgekeurde ontwerpadvies wordt gepleit voor EU-beleid, met inbegrip van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en handels- en milieukaders, om de veerkracht, duurzaamheid en het concurrentievermogen van rijstproducerende regio’s beter te ondersteunen.

Rapporteur Alberto Cirio (IT/EVP), voorzitter van de regioraad van Piemonte: “De Europese rijstsector is van strategisch belang voor regionale en lokale economieën, voedselzekerheid en ecologische veerkracht. In het advies wordt opgeroepen tot meer investeringen in waterbeheer, innovatie en duurzame landbouw, naast eerlijkere handelsregels en waarborgen tegen marktverstoring. De EU moet inderdaad meer doen om producenten te beschermen tegen oneerlijke concurrentie, met name uit Zuidoost-Azië. Europese rijst is geen handelswaar, maar een excellentie die moet worden gewaarborgd in zijn variëteiten en kenmerken: kwaliteit, milieuvriendelijk en geproduceerd met respect voor de waardigheid en rechten van werknemers. Oneerlijke concurrentie dreigt Europese landbouwers te verarmen en failliet te laten gaan.”

Geografische aanduidingen en wijn als aanjagers van territoriale ontwikkeling

Op de eerste dag van het externe evenement in Castilla-La Mancha namen leden van de commissie NAT deel aan een conferentie over “Bescherming van oorsprong, waarde creëren: geografische aanduidingen en wijn als aanjagers van territoriale ontwikkeling”, gevolgd door een bezoek ter plaatse aan de Cooperativa Virgen de las Viñas in Tomelloso. Tijdens de conferentie werd onderzocht hoe geografische aanduidingen producten beschermen en kwaliteitsnormen garanderen.

Op Europees niveau genereren geografische aanduidingen meer dan 75 miljard EUR aan jaarlijkse verkoop en zijn zij goed voor 15,5 % van de EU-uitvoer van agrovoedingsmiddelen. Zij stimuleren de lokale werkgelegenheid, versterken regionale waardeketens en stimuleren activiteiten zoals toerisme en dragen uiteindelijk bij tot de vitaliteit van plattelandsgemeenschappen.

Meer informatie:

Foto's en video's van het evenement.

Contactpersoon:

Hélène Dressen
Tel.: +32 471502795
Helene.dressen@cor.europa.eu

Lauri Ouvinen
Tel.: +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu