Po niszczycielskim lecie pożarów lasów regiony i miasta wzywają do bardziej zdecydowanych działań na szczeblu lokalnym

Na posiedzeniach, których gospodarzem był prezydent Kastylii-La Manchy Emiliano García-Page Sánchez, posłowie rozmawiali o „prawie do pozostania”, przyszłości sektora ryżu i oznaczeniach geograficznych.

Członkowie Komisji Zasobów Naturalnych (NAT) Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u) zebrali się 1 i 2 października w Kastylia-La Mancha w Hiszpanii, aby zająć się rosnącym zagrożeniem pożarami lasów w całej Europie i omówić, w jaki sposób władze lokalne i regionalne mogą wzmocnić zapobieganie pożarom, gotowość i odporność.

Pożary lasów stają się coraz częstsze, powszechne i intensywne w całej Europie ze względu na zmianę klimatu, zmiany użytkowania gruntów i działalność człowieka, co powoduje nawet 96 % pożarów lasów w UE. Oprócz skutków środowiskowych i nadzwyczajnych stwarzają one rosnące zagrożenie dla zdrowia publicznego, źródeł utrzymania, infrastruktury, różnorodności biologicznej i gospodarki UE, powodując szkody gospodarcze szacowane na 2,5 mld EUR rocznie. W 2026 r. w wyniku pożarów lasów utracono ponad 670 000 hektarów gruntów.

W projekcie opinii przyjętym na posiedzeniu w Toledo wezwano do dostosowania zarządzania ryzykiem pożarów lasów do warunków lokalnych i wdrożenia go na najwłaściwszym szczeblu, przy czym władze lokalne i regionalne powinny odgrywać kluczową rolę w zapobieganiu, gotowości, reagowaniu i odbudowie. Podczas dyskusji region Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże we Francji przedstawił nową inicjatywę wzywającą do utworzenia europejskiej koalicji regionów odpornych na pożary lasów w celu zacieśnienia współpracy na szczeblu regionalnym i zapewnienia odpowiedniego wsparcia z budżetu UE.

Sprawozdawca Dimitrios Kafantaris (EL/EPL), radny gminy Pulou – Nestoros, powiedział: „Powodzenie nowoczesnej i skutecznej europejskiej polityki przeciwdziałania pożarom lasów nie powinno być mierzone wyłącznie liczbami, instrumentami lub mechanizmami. Musi być mierzona przez katastrofy, którym udaje nam się zapobiec, w społeczeństwach, które tworzymy bezpieczniej, a zwłaszcza przez życie, które chronimy. Musimy zatem natychmiast przejść od „gaszenia pożaru” do „zarządzania niebezpieczeństwem przez cały rok”. Aby szybko stworzyć model, który inwestuje w cały cykl - p reparedness, r esponse i r ecovery - i stawia lokalne społeczności w centrum uwagi.

Prawo do pozostania: Europa dla obszarów wiejskich

W debacie publicznej na temat unijnej inicjatywy „Prawo do pozostania” zbadano, w jaki sposób polityka UE może pomóc ludziom żyć, pracować i rozwijać się w miejscach, które nazywają domem, a jednocześnie przeciwdziałać spadkowi demograficznemu i nierównowadze regionalnej. Dyskusja skupiła się w szczególności na wyzwaniach stojących przed obszarami wiejskimi i oddalonymi, w tym dostępie do usług publicznych, opieki zdrowotnej i łączności, a także wymianie pokoleń w rolnictwie i rybołówstwie. Członkowie podkreślili potrzebę skoordynowanej polityki UE w celu stworzenia warunków do pozostania w społecznościach lokalnych, powrotu do nich lub budowania ich przyszłości, zgodnie z deklaracją Mullingar przyjętą przez Prezydium KR-u 23 września.

Przewodniczący Komisji NAT Piotr Całbecki (PL/EPL), marszałek województwa kujawsko-pomorskiego, powiedział: Spadek liczby rolników aktywnych zawodowo w UE wskazuje na potrzebę zdecydowanej polityki terytorialnej i ukierunkowanego wsparcia dla obszarów wiejskich i społeczności wiejskich. Oczekuję, że sprawozdanie na temat stanu regionów w 2026 r., które zostanie przedstawione przez przewodniczącego KR-u na październikowej sesji plenarnej, podkreśli rozwój obszarów wiejskich i wymianę pokoleniową w rolnictwie jako kluczowe priorytety. Musimy nadal ściśle współpracować z naszymi rządami krajowymi, aby zapewnić wyraźne uznanie i ochronę prawną roli regionów w następnym wieloletnim programowaniu finansowym.

Emiliano García-Page Sánchez (ES/PES), przewodniczący regionu Kastylia-La Mancha, powiedział: „W regionie Kastylia-La Mancha z powodzeniem przetestowaliśmy przepisy chroniące prawo do pozostania poprzez zagwarantowanie usług publicznych i infrastruktury. Nie tylko działa, ale także przyciąga nowych mieszkańców. Często podnoszony problem dotyczy zrównoważonego rozwoju: utrzymanie usług publicznych tam, gdzie mieszka niewiele osób, może być trudne. Ale powinniśmy również spojrzeć na zrównoważony rozwój z innej perspektywy. Jako społeczeństwo to, co jest naprawdę niezrównoważone, nie sprzyja równowadze terytorialnej. Bardziej zrównoważone podejście oznacza lepsze usługi, świadczone skuteczniej.”

Przyszłość sektora ryżu w Europie

Europejski sektor ryżu stoi w obliczu rosnącej presji agronomicznej, gospodarczej i handlowej, która zagraża jego rentowności i zależnym od niego gospodarkom wiejskim. Skoncentrowana w określonych regionach produkcja ryżu ma istotne znaczenie dla miejsc pracy, zarządzania środowiskiem, różnorodności biologicznej i dziedzictwa kulturowego, a także dla europejskiego bezpieczeństwa żywnościowego. W projekcie opinii przyjętym na posiedzeniu wezwano do lepszego wspierania odporności, zrównoważonego rozwoju i konkurencyjności regionów produkujących ryż w ramach polityki UE, w tym wspólnej polityki rolnej oraz ram handlowych i środowiskowych.

Sprawozdawca Alberto Cirio (IT/EPL), przewodniczący regionu Piemont, powiedział: Europejski sektor ryżu ma strategiczne znaczenie dla gospodarek regionalnych i lokalnych, bezpieczeństwa żywnościowego i odporności środowiskowej. W opinii apeluje się o większe inwestycje w gospodarkę wodną, innowacje i zrównoważone rolnictwo, a także o sprawiedliwsze zasady handlu i zabezpieczenia przed zakłóceniami na rynku. W istocie UE musi zrobić więcej, aby chronić producentów przed nieuczciwą konkurencją, zwłaszcza z Azji Południowo-Wschodniej. Ryż europejski nie jest towarem, ale doskonałością, którą należy chronić pod względem odmian i cech charakterystycznych: wysokiej jakości, przyjaznych dla środowiska i wyprodukowanych z poszanowaniem godności i praw pracowników. Nieuczciwa konkurencja grozi zubożeniem europejskich rolników i doprowadzeniem ich do bankructwa.

Oznaczenia geograficzne i wino jako czynniki rozwoju terytorialnego

Pierwszego dnia wydarzenia wyjazdowego w Kastylii-La Manchy członkowie Komisji NAT wzięli udział w konferencji pt. „Ochrona pochodzenia, tworzenie wartości: oznaczenia geograficzne i wino jako siła napędowa rozwoju terytorialnego”, a następnie wizyta w terenie w Cooperativa Virgen de las Viñas w Tomelloso. Podczas konferencji przeanalizowano, w jaki sposób oznaczenia geograficzne chronią produkty i gwarantują standardy jakości.

Na szczeblu europejskim oznaczenia geograficzne generują ponad 75 mld EUR rocznej sprzedaży i stanowią 15,5 % wywozu produktów rolno-spożywczych z UE. Pobudzają one lokalne zatrudnienie, wzmacniają regionalne łańcuchy wartości i zachęcają do działań takich jak turystyka, a ostatecznie przyczyniają się do witalności społeczności wiejskich.

Więcej informacji:

· Zdjęcia i filmy z wydarzenia.

Osoba wyznaczona do kontaktów:

Hélène Dressen
Tel.: +32 471502795
Helene.dressen@cor.europa.eu

Lauri Ouvinen
Tel.: +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu