Konsultacje KR-u i OECD rzucają światło na wyzwania inwestycyjne stojące przed regionami i miastami

Zgodnie ze wspólnymi konsultacjami OECD i Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u) regiony i miasta w całej Europie spodziewają się w ciągu najbliższych kilku lat zwiększyć inwestycje publiczne w infrastrukturę transportową, ochronę środowiska, mieszkalnictwo i edukację.

W badaniu podkreślono rolę władz szczebla niższego niż krajowy w radzeniu sobie z poważnymi transformacjami strukturalnymi. Wśród priorytetów przekrojowych respondenci oczekują największego wzrostu inwestycji w transformację cyfrową (45 %), a następnie transformacji klimatycznej (35 %) i przystosowania się do starzenia się i kurczenia się społeczeństwa (26 %), w tym za pośrednictwem infrastruktury przyjaznej dla osób starszych.

Utrzymujące się bariery nadal jednak ograniczają inwestycje. Głównym wyzwaniem pozostaje dostęp do finansowania: 77 % respondentów wskazało mobilizację dotacji i subsydiów jako poważne lub umiarkowane wyzwanie, podczas gdy 73 % wskazało na zwiększenie dochodów własnych, a 66 % na dostęp do finansowania zewnętrznego.

Głównym problemem jest również koordynacja między poziomami sprawowania rządów, przy czym 76 % respondentów wskazało koordynację wertykalną jako ograniczenie. Procesy regulacyjne i administracyjne, o których mowa w 73 %, dodatkowo podkreślają potrzebę prostszych procedur i spójniejszych ram regulacyjnych.

Chociaż wiele władz szczebla niższego niż krajowy wzmacnia zdolności wewnętrzne, działania dotyczące barier na szczeblu krajowym pozostają bardziej ograniczone: tylko połowa z nich zgłosiła środki mające na celu lepsze dostosowanie obowiązków do mechanizmu zdolności fiskalnej, a 55 % pracuje nad wzmocnieniem koordynacji pionowej.

Jednocześnie 73 % z nich realizuje lub rozważa środki mające na celu zwiększenie przejrzystości, lepsze wykorzystanie zamówień publicznych i wzmocnienie wiedzy fachowej sektora publicznego.

Ustalenia wskazują na potrzebę silniejszego wielopoziomowego sprawowania rządów, przewidywalnych ram inwestycyjnych i ukierunkowanego wsparcia, aby pomóc regionom i miastom w realizacji długoterminowych inwestycji ukierunkowanych na konkretny obszar.

Wspólne badanie przeprowadzono w okresie od 15 maja do 31 października 2025 r. i było ono skierowane do przedstawicieli władz szczebla niższego niż krajowy odpowiedzialnych za planowanie, finansowanie i realizację inwestycji. W ankiecie wzięło udział łącznie 215 respondentów z 22 państw UE.

Przeczytaj wyniki konsultacji.