Przywódcy lokalni intensyfikują prace nad odpornością na deficyt wody i podpisują z Komisją Europejską plan działania na rzecz pobudzenia działań w dziedzinie klimatu na szczeblu niższym niż krajowy

Europejski Komitet Regionów (KR) zacieśni współpracę z Dyrekcją Generalną Komisji Europejskiej ds. Działań w dziedzinie Klimatu (DG CLIMA) dzięki nowemu wspólnemu planowi działania podpisanemu podczas posiedzenia Komisji Środowiska, Zmiany Klimatu i Energii (ENVE) KR-u w dniu 24 czerwca. Plan ma na celu zwiększenie uznania kluczowej roli miast i regionów w dekarbonizacji, czystej transformacji i odporności. Członkowie Komisji ENVE wyznaczyli również przewodniczącą KR-u Katę Tüttő i pierwszą wiceprzewodniczącą Juanmę Moreno na współsprawozdawców kluczowej opinii w sprawie wzmocnienia odporności wodnej w regionach i miastach UE. 

W planie działania podpisanym przez przewodniczącego Komisji ENVE Kostasa Bakoyannisa i zastępcę dyrektora generalnego DG CLIMA Jana Dusíka proponuje się promowanie rozwoju lokalnych i regionalnych polityk i planów w dziedzinie klimatu dostosowanych do celów klimatycznych UE i zawartych w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu. W planie wyznaczono również cel, jakim jest poprawa dostępu władz lokalnych i regionalnych do finansowania unijnego w dziedzinie łagodzenia zmiany klimatu, przystosowania się do niej i odporności na nią.

Plan działania obejmuje ponadto działania mające na celu wzmocnienie współpracy i dyplomacji klimatycznej na szczeblu niższym niż krajowy na międzynarodowych konferencjach klimatycznych, począwszy od tegorocznej COP30, oraz w ramach inicjatyw oddolnych, takich jak Porozumienie Burmistrzów misja w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, i rzecz Klimatu.

Przewodniczący Komisji ENVE Kostas Bakoyannis (EL/EPL), członek Rady Miasta Aten, powiedział: „Plan działania z DG CLIMA stanowi ważny krok naprzód we wzmacnianiu naszych wspólnych wysiłków na rzecz utrzymania wysokiego priorytetu działań w dziedzinie klimatu w agendzie UE i przyspieszenia wdrażania w terenie. W obecnej sytuacji geopolitycznej jeszcze ważniejsze jest odegranie naszej roli: środowisko, zmiana klimatu i energia są silnie powiązane z niektórymi podstawowymi przyczynami trwających i potencjalnych konfliktów. Ponadto w tym miesiącu Europę ogarnęła pierwsza przedłużająca się fala upałów w tym sezonie, co jest bezpośrednim sygnałem nasilającego się kryzysu klimatycznego. Przesłanie jest jasne: działania w dziedzinie klimatu muszą iść w parze z budowaniem lepszej odporności wodnej”.

Perspektywa lokalna i regionalna dotycząca odporności na deficyt wody

Odporność wodna stała się kluczową kwestią w Europie. W opublikowanej 4 czerwca strategii Komisji Europejskiej na rzecz odporności na deficyt wody nakreślono kluczowe cele, takie jak przywrócenie obiegu wody, promowanie gospodarki przyjaznej dla wody i zapewnienie wszystkim dostępu do czystej wody.

Biorąc pod uwagę, że odporność wodna jest jednym z kluczowych priorytetów obecnej kadencji Europejskiego Komitetu Regionów, przewodnicząca KR-u Kata Tüttő i pierwsza wiceprzewodnicząca Juanma Moreno zostali wyznaczeni na współsprawozdawców opinii, w której przeanalizowana zostanie strategia na rzecz odporności wodnej z perspektywy lokalnej i regionalnej. Temat ten znajdzie się również wysoko w programie przyszłotygodniowej sesji plenarnej KR-u z udziałem Jessiki Roswall, europejskiej komisarz ds. środowiska, odporności wodnej i konkurencyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym.

Przewodnicząca KR-u Kata Tüttő powiedziała: „Każdy na naszym terytorium jest dotknięty problemami związanymi z wodą: za dużo lub za mało wody. KR uczynił odporność wodną kluczowym elementem swoich priorytetów politycznych na kadencję 2025–2030. Odporność wodna ma kluczowe znaczenie dla konkurencyjności UE i osiągnięcia celów w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, ochrony różnorodności biologicznej, zmniejszenia zanieczyszczenia, bezpieczeństwa żywnościowego, gospodarki o obiegu zamkniętym i zdrowia publicznego. Należy je zatem włączyć do wszystkich innych odpowiednich inicjatyw politycznych UE. Do tej pory UE ustanowiła ambitne przepisy dotyczące wody i z zadowoleniem przyjmujemy fakt, że strategia koncentruje się na ich wdrażaniu. Jeśli chcemy odnieść sukces w tej drugiej dziedzinie, to właśnie tam miasta i regiony muszą być naprawdę zaangażowane. Uproszczenie z pewnością będzie pomocne, ale nie może zaszkodzić zasadzie „zanieczyszczający płaci” kosztem naszych społeczności.

Komisja ENVE przyjęła również dwa projekty opinii w sprawie celów energetycznych pakietu „Gotowi na 55” i w sprawie kredytów przyrodniczych oraz przeprowadziła pierwszą wymianę poglądów na temat przyszłej opinii w sprawie europejskiego planu przystosowania się do zmiany klimatu.

Cytaty sprawozdawców:

Rastislav Trnka (SK/EPL), przewodniczący samorządu koszyckiego, sprawozdawca opinii „Projektowanie kredytów przyrodniczych: Ramy promowania różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych: Kredyty przyrodnicze są okazją do zaangażowania tych, którzy do tej pory odstąpili – samorządów lokalnych i regionalnych, inwestorów i przemysłu – w ochronę różnorodności biologicznej. Jeżeli regiony otrzymają narzędzia i zaufanie, mogą stać się aktywnymi podmiotami w osiąganiu celów UE w zakresie klimatu i środowiska.

Joško Klisović (HR/PES), przewodniczący Zgromadzenia Miasta Zagrzebia i sprawozdawca opinii w sprawie stanu unii energetycznej: przygotowanie się do sprawnej realizacji transformacji energetycznej zgodnie z celami pakietu „Gotowi na 55”: Miasta i regiony są motorem transformacji ekologicznej Europy, ale potrzebują narzędzi i zaufania, aby ją osiągnąć. W niniejszej opinii wzywa się do przyjęcia wspólnego podejścia do walki z ubóstwem energetycznym, odnawialnymi źródłami energii, efektywnością i odpornością na zmianę klimatu, przy jednoczesnym usuwaniu barier, takich jak złożone wydawanie pozwoleń, fragmentacja regulacyjna i niedobór kwalifikacji. Dzięki wzmocnieniu pozycji władz lokalnych i regionalnych dzięki wiedzy, finansowaniu i silnemu zarządzaniu możemy uczynić transformację sprawiedliwą, skuteczną i wzmocnić konkurencyjność Europy, nie pozostawiając żadnej społeczności w tyle.

Matteo Lepore (IT/PES), burmistrz Bolonii i sprawozdawca opinii w sprawie przystosowania się do zmiany klimatu w miastach i regionach: stworzenie europejskiego planu przystosowania się do zmiany klimatu: „Przystosowanie się do zmiany klimatu ma miejsce w naszych miastach i regionach, podobnie jak nasze wysiłki na rzecz jak największego ograniczenia zmiany klimatu. Niedawno byliśmy gospodarzami wizyty studyjnej Komisji ENVE na śródziemnomorskim forum misji w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu w Bolonii, która dała nam możliwość zapoznania się z konkretnymi przykładami działań przystosowawczych w całej Europie. Przyszły plan działania UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu musi opierać się na naszych doświadczeniach w terenie, aby zapewnić rzeczywiste rozwiązania dostosowane do różnych kontekstów lokalnych i regionalnych”.

Kontakt:

Lauri Ouvinen
tel. +32473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu