Η ανθεκτικότητα των υδάτων συνδέεται άμεσα με την τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη, λένε οι περιφέρειες και οι πόλεις

Η Πρόεδρος της ΕτΠ και συνεισηγήτρια Kata Tüttő θα μιλήσει στο πρώτο ευρωπαϊκό φόρουμ για την ανθεκτικότητα των υδάτων στις 8 Δεκεμβρίου.

Ενόψει του πρώτου φόρουμ της ΕΕ για την ανθεκτικότητα των υδάτων που θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου, οι δήμοι και οι περιφέρειες υπενθύμισαν ότι το νερό δεν αποτελεί μόνο φυσικό πόρο απαραίτητο για τη λειτουργία των οικοσυστημάτων, αλλά και βασικό παράγοντα για την περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα. Στο σχέδιο γνωμοδότησης που ενέκρινε η επιτροπή ENVE της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) στις 5 Δεκεμβρίου επισημαίνεται ότι υπάρχει άμεση συσχέτιση μεταξύ της φυσικής διαθεσιμότητας του νερού και του επιπέδου περιφερειακής ανάπτυξης και, ως εκ τούτου, οι πολιτικές της ΕΕ πρέπει να αποτρέπουν τη μετατροπή του νερού σε παράγοντα που εμποδίζει τη σύγκλιση μεταξύ των περιφερειών.

Η γνωμοδότηση παρουσιάστηκε στην επιτροπή ENVE από την Πρόεδρο της ΕτΠ και συνεισηγήτρια Kata Tüttő (HU/PES), η οποία τόνισε ότι τα μέτρα ανθεκτικότητας των υδάτων πρέπει να είναι κοινωνικά δίκαια και οικονομικά προσιτά, ιδίως για τα ευάλωτα νοικοκυριά, τους οικονομικούς τομείς που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το νερό και τις περιφέρειες που αντιμετωπίζουν υδατική καταπόνηση. Η εκτίμηση εδαφικού αντικτύπου (ΑΕΑ) της ΕτΠ σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων καταδεικνύει τις σημαντικές αλλά άνισες εδαφικές επιπτώσεις των μέτρων ανθεκτικότητας των υδάτων σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ, αποδεικνύοντας την ανάγκη για διαφοροποιημένους, περιφερειακά προσαρμοσμένους στόχους και οδούς υλοποίησης με βάση τις τοπικές υδρολογικές, κλιματικές, υποδομές, οικονομικές συνθήκες και συνθήκες διακυβέρνησης.

Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες ζητούν τη συστημική ενοποίηση της διαχείρισης των υδάτων σε όλους τους τομείς πολιτικής της ΕΕ με την εφαρμογή «δοκιμής νερού» στη νομοθεσία της ΕΕ, όπως προτείνει η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ). Οι περιφέρειες και οι πόλεις θα πρέπει να διαδραματίζουν πραγματικά αποτελεσματικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τον σχεδιασμό και τη διαχείριση των υδάτων, λαμβανομένου επίσης υπόψη του ρόλου τους στη διασυνοριακή διαχείριση λεκανών απορροής ποταμών. Δεδομένου ότι η χρηματοδότηση της ανθεκτικότητας των υδάτων απαιτεί στρατηγικές, μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές δεσμεύσεις, ο επόμενος πολυετής προϋπολογισμός της ΕΕ θα πρέπει να περιλαμβάνει ειδικούς τομείς και ισχυρή στήριξη της πολιτικής συνοχής που υλοποιείται σε συνεργασία με τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές.

Το σχέδιο γνωμοδότησης ζητεί την αντιμετώπιση της μόλυνσης στην πηγή και την ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών επεξεργασίας των υδάτων και συστημάτων παρακολούθησης καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου του νερού για τη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας, την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης ασφάλειας των υδάτων. Η απλούστευση της νομοθεσίας της ΕΕγια τα ύδατα μέσω του «Omnibus για το περιβάλλον»,που προβλέπεται για τις 10 Δεκεμβρίου, θα πρέπει να επικεντρωθεί στη βελτίωση των διοικητικών διαδικασιών και στη μείωση του λειτουργικού φόρτου, διατηρώντας παράλληλα την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και το πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού και χωρίς να διακυβεύονται τα βασικά περιβαλλοντικά πρότυπα, η δημόσια υγεία και η πρόσβαση σε δεδομένα.

Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες υπενθυμίζουν ότι η μείωση της ζήτησης υδάτινων πόρων μέσω της προώθησης της εξοικονόμησης, της αποδοτικότητας και της επαναχρησιμοποίησης των υδάτων αποτελεί βασικό στοιχείο της ανθεκτικότητας των υδάτων και, ως εκ τούτου, χαιρετίζουν την εισαγωγή της αρχής της προτεραιότητας στην αποδοτική χρήση των υδάτων. Δεδομένου ότι η γεωργία είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής υδάτινων πόρων στην ΕΕ, τα στρατηγικά σχέδια της κοινής γεωργικής πολιτικής θα πρέπει να παρέχουν στοχευμένη στήριξη για τον επαγγελματισμό και τον εκσυγχρονισμό του τομέα μέσω βελτιώσεων άρδευσης, γεωργίας ακριβείας, επαναχρησιμοποίησης των υδάτων, καλύτερης διαχείρισης του εδάφους και των θρεπτικών ουσιών, κινήτρων για τη μετάβαση σε καλλιέργειες μικρότερης έντασης νερού, ζωνών ανάσχεσης και εκστρατειών ευαισθητοποίησης, με ιδιαίτερη προσοχή στις μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις.

Η ΕτΠ θα φιλοξενήσει το πρώτο φόρουμ της ΕΕ για την ανθεκτικότητα των υδάτων στις Βρυξέλλες τη Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου. Η εκδήλωση συνδιοργανώνεται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΟΚΕ. Ο Πρόεδρος Tüttő θα μιλήσει στην εναρκτήρια συνεδρίαση υψηλού επιπέδου με την εκτελεστική αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Teresa Ribera και την Επίτροπο Περιβάλλοντος Jessica Roswall.

Παράθεση:

Η Πρόεδρος της ΕτΠ Kata Tüttő,μέλος της Γενικής Συνέλευσης της Βουδαπέστης-Πρωτευούσης και συνεισηγήτρια της γνωμοδότησης: «Η κλίμακα της ανθεκτικότητας των υδάτων είναι τεράστια: αγγίζει την υγεία, τη γεωργία, τη βιομηχανία, τα οικοσυστήματα και την καθημερινή ζωή σε κάθε πόλη και περιφέρεια. Και κάθε σταγόνα έχει πολιτικό βάρος. Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες που προσπαθούν να προστατεύσουν τα εδάφη τους αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις: ξηρασίες, πλημμύρες, προβληματικές υποδομές, ρύπανση και όξυνση της ανισότητας. Για να οικοδομήσουμε πραγματική ανθεκτικότητα, χρειαζόμαστε επαρκή χρηματοδότηση, λήψη αποφάσεων χωρίς αποκλεισμούς και λογοδοσία σε κάθε επίπεδο. Πρέπει να μειώσουμε τον περιττό διοικητικό και επιχειρησιακό φόρτο χωρίς να υπονομεύσουμε τα βασικά περιβαλλοντικά πρότυπα και την ευθύνη των ρυπαινόντων. Η στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων πρέπει να ανταποκρίνεται στην εποχή στην οποία ζούμε —μια εποχή σπανιότητας, κινδύνου και αυξανόμενων προσδοκιών— με συστήματα που είναι ασφαλή, δίκαια και βιώσιμα για κάθε κοινότητα σε μια συνεκτική Ευρώπη.»

Περισσότερες πληροφορίες:

Ο Πρόεδρος Tüttő και η Πρώτη Αντιπρόεδρος Juanma Moreno (ES/EPP), Πρόεδρος της Ανδαλουσίας, είναι συνεισηγητές της γνωμοδότησης της ΕτΠ με θέμα «Η παλίρροια – Ένας τοπικός και περιφερειακός χάρτηςπορείας για την ανθεκτικότητα των υδάτων». Προβλέπεται να εγκριθεί οριστικά κατά τη σύνοδο ολομέλειας στις 4-5 Μαρτίου 2026. Η γνωμοδότηση είναι καρπός εκτεταμένης συνεργασίας με ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων μερών. Περιγράφει τις βασικές προκλήσεις και τους τομείς προόδου που αφορούν την πολιτική διαχείρισης των υδάτων και τονίζει την επιτακτική ανάγκη να αναγνωριστεί τόσο η ποικιλομορφία των καταστάσεων όσο και ο κεντρικός ρόλος των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην επίτευξη αυτού του υπαρξιακού θέματος.

Η επιτροπή ENVE της ΕτΠ δημοσίευσε επίσης νέα μελέτη σχετικά με τη διαχείριση των κινδύνων πλημμύρας: πώς να οικοδομηθεί η ανθεκτικότητα των υδάτων στις τοπικές κοινότητες,η οποία αναλύει πέντε περιπτωσιολογικές μελέτες από ολόκληρη την Ευρώπη και παρέχει συστάσεις στις τοπικές και περιφερειακές αρχές, τις εθνικές κυβερνήσεις και την ΕΕ.

Η επιτροπή ENVE είναι η επιτροπή «Περιβάλλον, κλιματική αλλαγή και ενέργεια» της ΕτΠ. Επί του παρόντος προεδρεύει ο Κώστας Μπακογιάννης (EL/EPP), δημοτικός σύμβουλος Αθηναίων. Κατά τη συνεδρίαση της 5ης Δεκεμβρίου, τα μέλη της επιτροπής ENVE αντάλλαξαν επίσης απόψεις σχετικά με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ (πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, ΠΔΠ) με την εισηγήτρια της ΕτΠ Sari Rautio (FI/EPP), της οποίας το σχέδιο γνωμοδότησης σχετικά με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εγκρίθηκε στις 2 Δεκεμβρίου. Η επιτροπή ENVE θα καταρτίσει γνωμοδότηση σχετικά με την ενσωμάτωση των κλιματικών, ενεργειακών και περιβαλλοντικών προτεραιοτήτων στο επόμενο ΠΔΠ. Επικεφαλής θα είναι ο εισηγητής Rafał Trzaskowski (PL/EPP), δήμαρχος Βαρσοβίας.

Αρμόδιος:

Lauri Ouvinen
Τηλ. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu