Odporność wodna jest bezpośrednio związana z rozwojem lokalnym i regionalnym, twierdzą regiony i miasta

Przewodnicząca KR-u i współsprawozdawczyni Kata Tüttő wygłoszą przemówienie na pierwszym Europejskim Forum Odporności Wodnej w dniu 8 grudnia.

Przed pierwszym unijnym Forum Odporności Wodnej, które odbędzie się w poniedziałek 8 grudnia, regiony i miasta przypomniały, że woda jest nie tylko zasobem naturalnym niezbędnym do funkcjonowania ekosystemów, ale także kluczowym czynnikiem rozwoju regionalnego i lokalnego, odporności i konkurencyjności. W projekcie opinii przyjętym przez Komisję ENVE Europejskiego Komitetu Regionów (KR) w dniu 5 grudnia wskazano, że istnieje bezpośredni związek między naturalną dostępnością wody a poziomem rozwoju regionalnego, w związku z czym polityka UE musi zapobiegać temu, by woda stała się czynnikiem utrudniającym konwergencję między regionami.

Opinia została przedstawiona Komisji ENVE przez przewodniczącą KR-u i współsprawozdawczynię Katę Tüttő (HU/PES), która podkreśliła, że środki na rzecz odporności na deficyt wody muszą być sprawiedliwe społecznie i przystępne cenowo, zwłaszcza dla gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, sektorów gospodarki w dużym stopniu uzależnionych od wody oraz regionów doświadczających deficytu wody. Przeprowadzona przez KR ocena oddziaływania terytorialnego dotycząca europejskiej strategii na rzecz odporności wodnej pokazuje istotne, ale nierównomierne skutki terytorialne środków na rzecz odporności wodnej we wszystkich regionach UE, co świadczy o potrzebie zróżnicowanych, dostosowanych regionalnie celów i ścieżek wdrażania w oparciu o lokalne warunki hydrologiczne, klimatyczne, infrastrukturalne, gospodarcze i dotyczące zarządzania.

Przywódcy lokalni i regionalni wzywają do systematycznej integracji gospodarki wodnej we wszystkich obszarach polityki UE poprzez zastosowanie testu wodnego do prawodawstwa UE, zgodnie z sugestią Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES-u). Regiony i miasta powinny odgrywać naprawdę skuteczną rolę w podejmowaniu decyzji dotyczących planowania i gospodarowania zasobami wodnymi, biorąc również pod uwagę ich rolę w transgranicznym zarządzaniu dorzeczami. Ponieważ finansowanie odporności wodnej wymaga strategicznych, długoterminowych zobowiązań budżetowych, kolejny wieloletni budżet UE powinien obejmować specjalne działy i silne wsparcie w ramach polityki spójności realizowane w partnerstwie z władzami lokalnymi i regionalnymi.

W projekcie opinii wzywa się do zajęcia się problemem zanieczyszczenia u źródła oraz do wdrożenia zaawansowanych technologii uzdatniania wody i systemów monitorowania w całym cyklu wodnym w celu ochrony zdrowia publicznego, odbudowy ekosystemów i zapewnienia długoterminowego bezpieczeństwa wodnego. Uproszczenie prawodawstwa UE dotyczącego wody za pomocą zbiorczego aktu prawnegodotyczącego środowiska, przewidziane na 10 grudnia, powinno koncentrować się na poprawie procedur administracyjnych i zmniejszeniu obciążeń operacyjnych, przy jednoczesnym utrzymaniu zasady „zanieczyszczający płaci” i systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta oraz bez uszczerbku dla podstawowych norm środowiskowych, zdrowia publicznego i dostępu do danych.

Przywódcy lokalni i regionalni przypominają, że zmniejszenie zapotrzebowania na zasoby wodne poprzez promowanie oszczędności, efektywności i ponownego wykorzystania wody jest kluczowym elementem odporności na deficyt wody i w związku z tym z zadowoleniem przyjmują wprowadzenie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”. Ponieważ rolnictwo jest największym konsumentem zasobów wodnych w UE, plany strategiczne wspólnej polityki rolnej powinny zapewniać ukierunkowane wsparcie na rzecz profesjonalizacji i modernizacji sektora poprzez poprawę nawadniania, rolnictwo precyzyjne, ponowne wykorzystanie wody, lepsze gospodarowanie glebą i składnikami odżywczymi, zachęty do przechodzenia na uprawy o mniejszej intensywności zużycia wody, strefy buforowe oraz kampanie uświadamiające, ze szczególnym uwzględnieniem małych gospodarstw rolnych.

KR będzie gospodarzem pierwszego unijnego Forum Odporności Wodnej w Brukseli w poniedziałek 8 grudnia. Wydarzenie jest współorganizowane z Komisją Europejską i EKES-em. Przewodniczący Tüttő wystąpi na sesji inauguracyjnej wysokiego szczebla z wiceprzewodniczącą wykonawczą Komisji Europejskiej Teresą Riberą i komisarz ds. środowiska Jessicą Roswall.

Cytat:

Przewodnicząca KR-u Kata Tüttő,członkini Zgromadzenia Ogólnego Stolicy Budapesztu i współsprawozdawczyni opinii: „Skala odporności na deficyt wody jest ogromna: dotyczy zdrowia, rolnictwa, przemysłu, ekosystemów i codziennego życia w każdym mieście i regionie. Każda kropla ma znaczenie polityczne. Przywódcy lokalni i regionalni, którzy starają się chronić swoje terytoria, stoją w obliczu rosnącej presji: susze, powodzie, niewydolna infrastruktura, zanieczyszczenia i pogłębiające się nierówności. Aby zbudować prawdziwą odporność, potrzebujemy wystarczającego finansowania, inkluzywnego procesu decyzyjnego i rozliczalności na każdym szczeblu. Musimy zmniejszyć niepotrzebne obciążenia administracyjne i operacyjne bez uszczerbku dla podstawowych norm środowiskowych i odpowiedzialności zanieczyszczających. Strategia na rzecz odporności wodnej musi sprostać epoce, w której żyjemy – epoce niedoboru, ryzyka i rosnących oczekiwań – dzięki systemom, które są bezpieczne, sprawiedliwe i zrównoważone dla każdej społeczności w spójnej Europie”.

Więcej informacji:

Przewodniczący Tüttő i pierwsza wiceprzewodnicząca Juanma Moreno (ES/EPL), przewodnicząca Andaluzji, są współsprawozdawcami opinii KR-u „Odwrócenie tendencji – Lokalny i regionalny plan działania na rzecz odporności wodnej”. Jego ostateczne przyjęcie zaplanowano na sesję plenarną w dniach 4–5 marca 2026 r. Opinia jest owocem szeroko zakrojonej współpracy z szerokim gronem zainteresowanych stron. Przedstawiono w nim główne wyzwania i obszary postępu związane z polityką gospodarki wodnej oraz podkreślono bezwzględną potrzebę uznania zarówno różnorodności sytuacji, jak i centralnej roli władz lokalnych i regionalnych w realizacji tego egzystencjalnego tematu.

Komisja ENVE KR-u opublikowała również nowe badanie pt. „Zarządzanie ryzykiem powodziowym: jak budować odporność wodną w społecznościach lokalnych, w którym przeanalizowano pięć studiów przypadku z całej Europy i przedstawiono zalecenia dla władz lokalnych i regionalnych, rządów krajowych i UE.

Komisja ENVE to Komisja Środowiska, Zmiany Klimatu i Energii KR-u. Obecnie przewodniczy jej Kostas Bakoyannis (EL/EPL), członek Rady Miasta Aten. Na posiedzeniu 5 grudnia członkowie Komisji ENVE wymienili również poglądy na temat kolejnego długoterminowego budżetu UE (wieloletnie ramy finansowe, WRF) ze sprawozdawcą KR-u Sari Rautio (FI/EPL), którego projekt opinii w sprawie wniosku Komisji Europejskiej został przyjęty 2 grudnia. Komisja ENVE przygotuje opinię w sprawie uwzględniania priorytetów w zakresie klimatu, energii i środowiska w kolejnych WRF. Przewodniczyć mu będzie sprawozdawca Rafał Trzaskowski (PL/EPL), prezydent Warszawy.

Kontakt:

Lauri Ouvinen
tel. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu