Regiony i miasta potrzebują większych zasobów, aby osiągnąć cele środowiskowe UE

Przywódcy lokalni i regionalni przypomnieli, że utrzymująca się luka między niezbędnymi ambicjami a rzeczywistym wdrażaniem prawodawstwa UE w zakresie ochrony środowiska może zostać zlikwidowana tylko wtedy, gdy miasta i regiony otrzymają bardziej ukierunkowane wsparcie finansowe i administracyjne. Zalecenia są częścią opinii przygotowanej przez przewodniczącą regionu Umbria Stefanię Proietti (IT/PES) i przyjętej przez Europejski Komitet Regionów (KR) w dniu 14 października.

Zgodnie z czwartym przeglądem wdrażania polityki ochrony środowiska przedstawionym przez Komisję Europejską w 2025 r. roczny koszt niewdrożenia przepisów środowiskowych szacuje się na około 180 mld EUR na szczeblu UE ze względu na koszty opieki zdrowotnej, przedwczesne zgony, potrzebę podjęcia pilnych środków i utratę usług ekosystemowych.

W opinii KR-u podkreślono, że przestrzeganie przepisów w zakresie ochrony środowiska nie jest obciążeniem, lecz racjonalną pod względem kosztów strategią gospodarczą mającą na celu zapobieżenie wyższym kosztom w przyszłości: luka we wdrażaniu mogłaby zostać zniwelowana dzięki rocznym inwestycjom w wysokości 122 mld euro. Członkowie Komisji ENVE KR-u i Parlamentu Europejskiego ostrzegli jednak na początku tego tygodnia, że proponowane cięcia w następnym długoterminowym budżecie UE mogą osłabić zdolność władz lokalnych i regionalnych do działania.

Przywódcy lokalni i regionalni z zadowoleniem przyjęli wysiłki mające na celu uproszczenie procedur administracyjnych, ale podkreślili, że nigdy nie mogą one prowadzić do ukrytej deregulacji lub obniżenia standardów ochrony. W związku z tym, że władze lokalne i regionalne wdrażają znaczną część prawodawstwa UE w zakresie ochrony środowiska, Komisja Europejska powinna w większym stopniu wykorzystać ich doświadczenia w zakresie praktycznej skuteczności i ewentualnych trudności we wdrażaniu, jakie mogą napotkać w terenie.

KR wzywa również do uczynienia oceny skutków społecznych i terytorialnych filarem przyszłych przeglądów wdrażania polityki ochrony środowiska, aby zmierzyć koszty i korzyści dla ludności, w szczególności grup zagrożonych ubóstwem energetycznym, wodnym lub ubóstwem w zakresie mobilności.

Obecnie w UE toczy się ponad 300 postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego dotyczących prawodawstwa w zakresie ochrony środowiska, z czego 45 % jest związanych z zanieczyszczeniem, co wskazuje na trudności w zapewnieniu wdrożenia w całej UE. KR zwraca się o uzupełnienie monitorowania i postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego o silniejszą „proaktywną pomoc we wdrażaniu” dla władz lokalnych i regionalnych, zapewniając skuteczne narzędzia operacyjne, dostęp do informacji, ukierunkowane wsparcie techniczne i dostępne zasoby finansowe. Zalecają również opracowanie innowacyjnych mechanizmów, tak aby wpływy z kar środowiskowych i systemów opodatkowania zanieczyszczeń mogły pomóc w realizacji potrzeb w terenie, w szczególności w dotkniętych regionach.

KR koncentruje się również na gospodarce o obiegu zamkniętym jako strategicznej dźwigni konkurencyjności, odporności i strategicznej autonomii Europy i jej regionów oraz wzywa UE do wspierania rynku surowców wtórnych, aby uczynić je konkurencyjnymi gospodarczo w stosunku do pierwotnych zasobów pierwotnych i zapewnić uczciwe ceny, które nagradzają obszary osiągające dobre wyniki.

Ponadto w opinii podkreślono znaczenie horyzontalnego stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” w sposób proporcjonalny we wszystkich politykach i inwestycjach UE, zniechęcając do inwestycji w technologie, które utrudniają i spowalniają dekarbonizację i osiąganie celów środowiskowych.

Cytat

Sprawozdawczyni Stefania Proietti (IT/PES), przewodnicząca regionu Umbria: „Polityka ochrony środowiska UE działa tylko wtedy, gdy można ją wdrożyć w każdym mieście i regionie oraz w sprawiedliwy i sprawiedliwy sposób. Przegląd wdrażania polityki ochrony środowiska jest kluczowym momentem prawdy: co działa, a co nie, jaki jest społeczny i terytorialny wpływ prawodawstwa UE i gdzie potrzebne jest wsparcie. Transformacja nie powiedzie się, jeśli spoczywa tylko na barkach najsłabszych w społeczeństwie. Miasta i regiony potrzebują stabilnych zasad, odpowiedniego finansowania i fachowej wiedzy technicznej. Uproszczenie musi ułatwić wdrażanie, zwłaszcza mniejszym władzom lokalnym i regionalnym oraz słabszym grupom społecznym, a nie osłabiać ochronę środowiska.

Kontekst

• Zdjęcia i filmy z sesji plenarnej.
• Śledź konto serwisu prasowego na stronie X.