Europarlementariërs en regio's dringen aan op meer lokale betrokkenheid bij het toekomstige cohesiebeleid

Tijdens de REGI-COTER-vergadering van 2026 benadrukten de leden van het Europees Parlement en regionale vertegenwoordigers dat steden en regio’s centraal moeten staan bij het vormgeven en uitvoeren van de prioriteiten van de EU voor de volgende begroting.

De gezamenlijke bijeenkomst vond plaats toen de Europese staatshoofden en regeringsleiders in Brussel bijeenkwamen voor een bijeenkomst van de Europese Raad waarin de onderhandelingen over de toekomstige EU-begroting 2028-2034 centraal staan. De voorstellen die momenteel door de EU-instellingen worden besproken over het kader voor het cohesiebeleid na 2027 omvatten de opstelling van plannen voor nationaal en regionaal partnerschap (NRPP’s) en geactualiseerde regels voor het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO), het Cohesiefonds en Interreg.

Vasco Alves Cordeiro (PT/PSE), voorzitter van de commissie Territoriale Samenhang en EU-begroting (COTER) van het Europees Comité van de Regio’s: "Het cohesiebeleid blijft het belangrijkste investeringsinstrument van de Unie voor de lange termijn, en de kracht ervan berust op drie onafscheidelijke beginselen: partnerschap, de plaatsgebonden aanpak en multilevel governance. Door meer dan 400 programma’s samen te voegen tot 27 nationale plannen die regio’s en steden vervangbaar maken, dreigt de band tussen de Unie en haar burgers te worden verbroken. Regio’s en steden zorgen voor bijna de helft van de overheidsinvesteringen in Europa. zij moeten daarom de plannen voor nationaal en regionaal partnerschap mede ontwerpen en uitvoeren, en niet alleen achteraf worden geraadpleegd. We roepen de Commissie op om van multilevel governance een bindende voorwaarde te maken voor de goedkeuring van deze plannen, zodat elk gebied zijn eigen ontwikkeling kan vormgeven."

Dragoș Benea (RO/S&D), voorzitter van de Commissie regionale ontwikkeling (REGI) van het Europees Parlement, zei: “Het debat over de toekomst van de Europese begroting is niet alleen een technisch debat. Het is een debat over wat voor soort Unie we na 2027 willen opbouwen en hoe we synergieën tot stand brengen tussen concurrentievermogen, veiligheid en solidariteit. In een tijd van ingrijpende veranderingen moeten regio's niet alleen de ontvangers zijn van besluiten die op nationaal of Europees niveau worden genomen. Zij moeten actieve partners zijn bij het vormgeven en opbouwen van onze gemeenschappelijke toekomst. Als we een concurrerender, veiliger en veerkrachtiger Europa willen, moeten we investeren in onze gebieden en regio’s centraal stellen in de besluitvorming.”

In zijn keynote speech zei Raffaele Fitto, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie voor Cohesie en Hervormingen, dat de toekomstige structuur van het cohesiebeleid de noodzaak moet weerspiegelen om zich aan te passen aan nieuwe uitdagingen en nieuwe prioriteiten, waaronder huisvesting, energie, klimaatbestendigheid en infrastructuur voor tweeërlei gebruik. Hij herinnert aan de onlangs gelanceerde strategieën voor steden, oostelijke grensregio’s, eilanden en ultraperifere regio’s, alsook aan de komende strategie inzake het “recht om te blijven”, die begin volgend jaar wordt verwacht en tot doel heeft ervoor te zorgen dat mensen kunnen blijven wonen en hun toekomst kunnen opbouwen op de plaatsen die zij thuis noemen. In reactie op de zorgen van de leden van REGI en COTER over de noodzaak om de regionale betrokkenheid bij de NRPP’s te versterken, is Fitto het erover eens dat er weliswaar verschillende artikelen in het nieuwe voorstel staan waarin hun rol wordt omschreven, maar dat er meer moet worden gedaan om dit deel in het kader van de toekomstige onderhandelingen tussen de EU-instellingen te “versterken”.

De leden van REGI en COTER, die binnen hun respectieve EU-instellingen verantwoordelijk zijn voor het cohesiebeleid, benadrukten dat een overcentralisatie van besluiten over territoriale investeringen in de handen van nationale regeringen de doeltreffendheid van het cohesiebeleid bij het aanpakken van ongelijkheden zou verzwakken. Zij pleitten voor meer duidelijkheid en juridische garanties met betrekking tot de betrokkenheid van lokale en regionale overheden bij de toekomstige NRPP’s. Zij benadrukten ook dat concurrentievermogen en cohesie als volledig complementair moeten worden beschouwd, zoals blijkt uit het feit dat meer dan 58 % van de financiering in het kader van het cohesiebeleid 2021-2027 (220 miljard EUR) wordt toegewezen om de doelstellingen van het EU-kompas voor concurrentievermogen te verwezenlijken.

Meer informatie

• Video en foto's van het debat
• De gezamenlijke vergadering vond plaats op de dag na de afsluiting van de Europese Week van regio’s en steden, het grootste jaarlijkse evenement dat gewijd is aan het cohesiebeleid en territoriale ontwikkeling. Het evenement werd van 12 tot en met 14 oktober georganiseerd door het CvdR en het directoraat-generaal Regionaal Beleid en Stadsontwikkeling (DG REGIO) van de Europese Commissie.

Contactgegevens

Matteo Miglietta
Tel. +32 470895382
matteo.miglietta@cor.europa.eu