Οι ευρωβουλευτές και οι περιφέρειες πιέζουν για μεγαλύτερη τοπική συμμετοχή στη μελλοντική πολιτική συνοχής

Κατά τη συνεδρίαση των επιτροπών REGI-COTER το 2026, οι ευρωβουλευτές και οι περιφερειακοί εκπρόσωποι τόνισαν ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο της διαμόρφωσης και της υλοποίησης των προτεραιοτήτων της ΕΕ για τον επόμενο προϋπολογισμό.

Η κοινή συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε καθώς οι Ευρωπαίοι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες για μια σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που έχει στο επίκεντρό της τις διαπραγματεύσεις για τον μελλοντικό προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-34. Οι προτάσεις που συζητούνται μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ σχετικά με το πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την περίοδο μετά το 2027 περιλαμβάνουν τη δημιουργία εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης (ΕΠΕΣ) και επικαιροποιημένους κανόνες για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ταμείο Συνοχής και το Interreg.

Ο Vasco Alves Cordeiro (PT/PES), πρόεδρος της επιτροπής «Πολιτική εδαφικής συνοχής και προϋπολογισμός της ΕΕ» (COTER) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, δήλωσε: «Η πολιτική συνοχής παραμένει το κυριότερο μακροπρόθεσμο επενδυτικό μέσο της Ένωσης και η ισχύς της βασίζεται σε τρεις αδιαχώριστες αρχές: εταιρική σχέση, τοποκεντρική προσέγγιση και πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Η συγχώνευση περισσότερων από 400 προγραμμάτων σε 27 εθνικά σχέδια που καθιστούν τις περιφέρειες και τις πόλεις αναλώσιμες ενέχει τον κίνδυνο να διακοπεί ο δεσμός μεταξύ της Ένωσης και των πολιτών της. Οι περιφέρειες και οι πόλεις προωθούν σχεδόν το ήμισυ των δημόσιων επενδύσεων στην Ευρώπη· ως εκ τούτου, πρέπει να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν από κοινού τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης και όχι απλώς να ζητείται η γνώμη τους στη συνέχεια. Καλούμε την Επιτροπή να καταστήσει την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση δεσμευτική προϋπόθεση για την έγκριση αυτών των σχεδίων, ώστε κάθε περιοχή να μπορεί να διαμορφώσει τη δική της ανάπτυξη.»

Ο Dragoș Benea (RO/S&D), πρόεδρος της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (REGI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δήλωσε: «Η συζήτηση για το μέλλον του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού δεν είναι απλώς τεχνική. Πρόκειται για μια συζήτηση σχετικά με το είδος της Ένωσης που θέλουμε να οικοδομήσουμε μετά το 2027 και τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούμε συνέργειες μεταξύ ανταγωνιστικότητας, ασφάλειας και αλληλεγγύης. Σε μια εποχή ριζικού μετασχηματισμού, οι περιφέρειες δεν πρέπει απλώς να είναι αποδέκτες αποφάσεων που λαμβάνονται σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρέπει να είναι ενεργοί εταίροι στη διαμόρφωση και την οικοδόμηση του κοινού μας μέλλοντος. Αν θέλουμε μια πιο ανταγωνιστική, ασφαλή και ανθεκτική Ευρώπη, πρέπει να επενδύσουμε στα εδάφη μας και να θέσουμε τις περιφέρειες στο επίκεντρο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.»

Στην κεντρική ομιλία του, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρμόδιος για τη συνοχή και τις μεταρρυθμίσεις Raffaele Fitto δήλωσε ότι η μελλοντική δομή της πολιτικής συνοχής θα πρέπει να αντικατοπτρίζει την ανάγκη προσαρμογής στις αναδυόμενες προκλήσεις και στις νέες προτεραιότητες, συμπεριλαμβανομένων της στέγασης, της ενέργειας, της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή και των υποδομών διπλής χρήσης. Υπενθυμίζει τις στρατηγικές που δρομολογήθηκαν πρόσφατα για τις πόλεις, τις ανατολικές παραμεθόριες περιοχές, τα νησιά και τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, καθώς και την επικείμενη στρατηγική για το «δικαίωμα παραμονής», που αναμένεται στις αρχές του επόμενου έτους, η οποία έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι οι άνθρωποι μπορούν να παραμείνουν και να οικοδομήσουν το μέλλον τους στους τόπους που αποκαλούν πατρίδα τους. Ανταποκρινόμενος στις ανησυχίες των μελών της επιτροπής REGI και της επιτροπής COTER σχετικά με την ανάγκη ενίσχυσης της περιφερειακής συμμετοχής στο πλαίσιο των ΕΠΜΠ, ο κ. Fitto συμφώνησε ότι, ενώ υπάρχουν διάφορα άρθρα στη νέα πρόταση όπου ορίζεται ο ρόλος τους, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την «ενίσχυση» αυτού του μέρους στο πλαίσιο των μελλοντικών διαπραγματεύσεων μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

Τα μέλη των επιτροπών REGI και COTER, τα οποία είναι αρμόδια για την πολιτική συνοχής στο πλαίσιο των αντίστοιχων θεσμικών οργάνων της ΕΕ, υπογράμμισαν ότι η υπερσυγκέντρωση των αποφάσεων σχετικά με τις εδαφικές επενδύσεις στα χέρια των εθνικών κυβερνήσεων θα αποδυνάμωνε την αποτελεσματικότητα της πολιτικής συνοχής στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων. Ζήτησαν μεγαλύτερη σαφήνεια και νομικές εγγυήσεις σχετικά με τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στα μελλοντικά ΕΠΜ. Τόνισαν επίσης ότι η ανταγωνιστικότητα και η συνοχή θα πρέπει να θεωρούνται πλήρως συμπληρωματικές, όπως καταδεικνύεται από το γεγονός ότι πάνω από το 58 % της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-27 (220 δισ. EUR) διατίθεται για την επίτευξη των στόχων της Πυξίδας Ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

Περισσότερες πληροφορίες

• Βίντεο και φωτογραφίες της συζήτησης
• Η κοινή συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε την επομένη της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας των Δήμων και των Περιφερειών, της μεγαλύτερης ετήσιας εκδήλωσης αφιερωμένης στην πολιτική συνοχής και την εδαφική ανάπτυξη. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε από τις 12 έως τις 14 Οκτωβρίου και συνδιοργανώθηκε από την ΕτΠ και τη Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης (ΓΔ REGIO) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Επικοινωνία

Matteo Miglietta
Τηλ. +32 470895382
matteo.miglietta@cor.europa.eu