Podział kompetencji

Struktury wielopoziomowego sprawowania rządów w różnych krajach

©European Union 2025

Na stronie

Na temat

Decentralizacja instytucjonalna jest kluczowa dla kondycji społeczeństw demokratycznych, gdyż sprzyja dobremu przywództwu lokalnemu. A silna pozycja decydentów na szczeblu najbliższym obywatelom umożliwia skuteczne rozwiązywanie problemów na miejscu.

KR wspiera badania, w których analizuje się poziom decentralizacji instytucjonalnej w państwach członkowskich UE i krajach sąsiadujących. Na tej stronie zamieszczamy najnowsze informacje na temat różnych struktur zarządzania w poszczególnych krajach. 

Dla każdego obszaru polityki, który podlega obowiązkowym konsultacjom z Europejskim Komitetem Regionów (KR-em), przedstawiono podział kompetencji na każdym poziomie sprawowania rządów. Te obszary polityki to: transport, zatrudnienie, sprawy społeczne, edukacja, kształcenie zawodowe, młodzież i sport, kultura, zdrowie publiczne, sieci transeuropejskie, spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna, środowisko naturalne i walka ze zmianą klimatu oraz energetyka. Oprócz tego są jeszcze dziedziny o szczególnym znaczeniu dla władz lokalnych i regionalnych, czyli: rolnictwo, rybołówstwo, imigracja i azyl, turystyka oraz ochrona ludności.

Badania

Struktury wielopoziomowego sprawowania rządów w krajach objętych procesem rozszerzenia UE 

Zgodnie z priorytetami politycznymi KR-u najnowsza aktualizacja (z marca 2025 r.) obejmuje kraje objęte procesem rozszerzenia UE, czyli: Albanię, Bośnię i Hercegowinę, Gruzję, Kosowo, Mołdawię, Czarnogórę, Macedonię Północną, Serbię, Turcję i Ukrainę. W poszczególnych rozdziałach przedstawiono różne struktury zarządzania w danym kraju w każdym z 17 wymienionych obszarów polityki. 

Zgodnie z priorytetami politycznymi KR-u i w zależności od dostępnych zasobów, kolejna aktualizacja będzie obejmować pozostałe kraje, czyli państwa członkowskie UE i sąsiedzkie.

Struktury wielopoziomowego sprawowania rządów w Bośni i Hercegowinie 

To badanie jest rozszerzoną wersją studium przypadku zawartego w badaniu dotyczącym wielopoziomowego sprawowania rządów w krajach objętych procesem rozszerzenia UE. Przedstawiono w nim pełny przegląd poziomów decentralizacji instytucjonalnej w Bośni i Hercegowinie, a także zadania powierzone organom administracyjnym każdego z poziomów sprawowania rządów w Bośni i Hercegowinie, czyli: Federacji Bośni i Hercegowiny, Republiki Serbskiej, dystryktu Brczko, a także 10 kantonom Federacji Bośni i Hercegowiny oraz gminom.

Struktury wielopoziomowego sprawowania rządów w Armenii i Azerbejdżanie

Badanie zawiera przegląd poziomów decentralizacji instytucjonalnej i podatkowej oraz podstaw prawnych różnych struktur zarządzania w Armenii i Azerbejdżanie. KR od lat już współpracuje z Armenią i Azerbejdżanem, zwłaszcza w ramach Konferencji Władz Lokalnych i Regionalnych Partnerstwa Wschodniego (CORLEAP). Badanie to jest zwieńczeniem analiz dotyczących podziału kompetencji w krajach Partnerstwa Wschodniego. Gruzja, Mołdawia i Ukraina zostały uwzględnione w badaniu dotyczącym struktur wielopoziomowego sprawowania rządów w krajach objętych procesem rozszerzenia UE.
 

Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244/1999 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.