Μια ισχυρή πολιτική συνοχής θα είναι καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων και των σχετικών εδαφικών ανισοτήτων

Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες ζητούν την ενσωμάτωση της δημογραφικής διάστασης σε όλες τις πολιτικές που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ.

Σε γνωμοδότηση του κ. János Ádám KARÁCSONY, αντιπροέδρου του κομητειακού συμβουλίου της Pest Megye, ηοποία εγκρίθηκεκατά τη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών στις 9 Οκτωβρίου, οι τοπικοί ηγέτες ζητούν συντονισμένες πολιτικές της ΕΕ και στοχευμένη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση των εμγραφικώντάσεων που απειλούν την περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και ανάπτυξη.

Η γήρανση του πληθυσμού, η μείωση των ποσοστών γονιμότητας και γεννήσεων, η διαρροή εγκεφάλων και οι ανισότητες μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών συγκαταλέγονται μεταξύ των δημογραφικών προκλήσεων που επηρεάζουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ευρώπης. Δεδομένου ότι οι δημογραφικές τάσεις διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών και των περιφερειών — επηρεάζοντας κυρίως τις λιγότερο ανεπτυγμένες και τις αγροτικές περιφέρειες — είναι αναγκαίο να αναπτυχθούν πολιτικές που να βασίζονται στην τοπική πραγματικότητα.

Η ΕτΠ επικροτεί την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Δημογραφικές αλλαγές στην Ευρώπη: εργαλειοθήκη για δράση». Ωστόσο, οι περιφέρειες και οι πόλεις ζητούν πιο συντονισμένες περιφερειακές πολιτικές για την προώθηση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας, τη στήριξη των οικογενειών σε όλη τους την πολυμορφία και τη βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής σε όλες τις γενιές.

Οι δημόσιες πολιτικές θα πρέπει, για παράδειγμα, να εξαλείψουν τα εμπόδια για τη δημιουργία οικογενειών, να βελτιώσουν την πρόσβαση στην παιδική μέριμνα και να προωθήσουν την ισότητα των φύλων. Η αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και η έγκαιρη οικονομική σταθερότητα των νέων αποτελούν βασικές στρατηγικές για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της δημογραφικής αλλαγής. Επιπλέον, οι τοπικοί και περιφερειακοί εκπρόσωποι υποστηρίζουν πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως ο μηχανισμός ενίσχυσης των ταλέντων και ηπλατφόρμα για την αξιοποίηση των ταλέντων,με στόχο την προσέλκυση και τη διατήρηση ατόμων με εξειδικευμένες δεξιότητες σε περιοχές που διατρέχουν κίνδυνο έλλειψης ταλέντων.

Τα χρηματοδοτικά εργαλεία και οι πόροι της πολιτικήςσυνοχής θα πρέπει να κινητοποιηθούν και να διατεθούν αποτελεσματικότερα για την αντιμετώπιση των περιφερειακών ανισοτήτων που προκαλούνται από δημογραφικές μεταβολές, όπως η απώλεια ταλέντων και η μείωση του πληθυσμού, ενώ οι κανόνες εφαρμογής της συνοχής πρέπει να ρυθμιστούν ώστε να αντικατοπτρίζουν καλύτερα τις εθνικές ιδιαιτερότητες. Τέλος, οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες ζητούν την ενσωμάτωση της δημογραφικής διάστασης τόσο στο τρέχον όσο και στο μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ).

Προσφορά

Εισηγητής János Ádám Karácsony (HU/ECR), αντιπρόεδρος του κομητειακού συμβουλίου της Pest Megye: «Προτεραιότητα μας είναι οι πολίτες μας. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις δημογραφικές προκλήσεις στις περιφέρειές μας και στα κράτη μέλη με ρεαλισμό και φιλικές προς την οικογένεια πολιτικές. Σε επίπεδο ΕΕ, πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε την παροχή επαρκούς στήριξης και ευκαιριών για την κάλυψη των αναγκών των γονέων, παρέχοντας κίνητρα σε όσους έχουν δεσμευτεί να αναθρέψουν παιδιά.»

Ιστορικό

• Στις 11 Οκτωβρίου 2023 και ανταποκρινόμενη στασυμπεράσματατου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για μια εργαλειοθήκη για την αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων και ιδίως του αντικτύπου τους στο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ευρώπης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την ανακοίνωσή της με τίτλο «Δημογραφικές αλλαγές στην Ευρώπη: εργαλειοθήκη για δράση».
• Στις προτεραιότητές της, η ουγγρική Προεδρία εμμένει στην ανάγκη να επιστηθεί η προσοχή στις δημογραφικές προκλήσεις στο πλαίσιο μιας στρατηγικής συζήτησης υψηλού επιπέδου σχετικά με το μέλλον της πολιτικής συνοχής.
• Στην ετήσια έκθεση σχετικά με την κατάσταση των περιφερειών και των πόλεων στην ΕΕ το 2024 επισημαίνεται ότι οι δημογραφικές προκλήσεις στην ΕΕ επηρεάζουν όλο και περισσότερο την περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και ανάπτυξη. Πολλές περιφέρειες παγιδεύονται σε μια «παγίδα ανάπτυξης ταλέντων», χωρίς ειδικευμένους εργαζόμενους, παρεμποδίζοντας την περιφερειακή ανταγωνιστικότητα και ανάπτυξη. Η ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσει τη δημογραφική μετάβαση με την ίδια προτεραιότητα με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ενσωματώνοντάς την σε όλους τους τομείς πολιτικής. Οι στρατηγικές όπως η εργαλειοθήκη της ΕΕ για τη δημογραφία που εφαρμόζονται σε τοπικό επίπεδο, οι στοχευμένες ανθρωπιστικές και δίκαιες μεταναστευτικές πολιτικές και οι ηγετικές πολιτικές δημογραφικής μετάβασης για τη διατήρηση των νέων και των ειδικευμένων ατόμων και τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος είναι ουσιαστικής σημασίας. Στην έκθεση αναφέρεται ότι η ΕτΠ θα πρέπει να διευκολύνει τις ανταλλαγές βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τη δημογραφική αλλαγή και να στηρίξει καινοτόμες λύσεις ένταξης των μεταναστών.
• Μακροπρόθεσμο όραμα για την αγροτική περιοχή
• Πράσινη Βίβλος για τη γήρανση
• Ενεργός και υγιής γήρανση (γνωμοδότηση της ΕτΠ 2019)
• Εγκεφαλική αποστράγγιση στην ΕΕ: αντιμετώπιση της πρόκλησης σε όλα τα επίπεδα (γνωμοδότηση της ΕτΠ 2020)
• Δημογραφικές αλλαγές: προτάσεις για τη μέτρηση και την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεών της στις περιφέρειες της ΕΕ (γνωμοδότηση της ΕτΠ 2020)
• Μια ανανεωμένη πολιτική συνοχής μετά το 2027 που δεν αφήνει κανέναν στο περιθώριο (γνωμοδότηση της ΕτΠ προς υιοθέτηση στην Ολομέλεια τον Νοέμβριο του 2024)
• Το μέλλον της ενιαίας αγοράς και η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ (γνωμοδότηση της ΕτΠ προς υιοθέτηση από την Ολομέλεια τον Νοέμβριο του 2024)
• Πώς να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό της πολιτικής συνοχής για την αντιμετώπιση της δημογραφικής αλλαγής (γνωμοδότηση της ΕτΠ προς υιοθέτηση από την Ολομέλεια τον Νοέμβριο του 2024)