Regio's: een drijvende kracht achter de Europese defensie-industrie

De Werkgroep defensie van het Europees Comité van de Regio’s heeft op 23 maart 2026 in Brussel zijn derde vergadering gehouden, waar vertegenwoordigers van de NAVO, het Europees Parlement, de Europese Commissie en de defensie-industrie bijeenkwamen. De bijeenkomst was gericht op de meest recente EU-initiatieven ter versterking van de veiligheid en veerkracht van de Unie, waarbij de deelnemers de centrale rol van lokale en regionale overheden bij het vormgeven van een samenhangend en toekomstgericht Europees defensiebeleid opnieuw bevestigden.

De aanhoudende oorlog in Oekraïne, de instabiliteit in het Midden-Oosten, de invallen van drones in het Europese luchtruim en de aanhoudende hybride dreigingen tegen EU-infrastructuur hebben veiligheid en defensie bovenaan de Europese politieke agenda geplaatst. De werkgroep Defensie van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) onderkende dit en benadrukte dat het belangrijk is de defensieproductie van de EU op te voeren om de levering van uitrusting en vermogens te waarborgen in het kader van mogelijke wereldwijde aanbestedingscrises.

Fernando López Miras (ES/EVP), voorzitter van de regioraad van Murcia en voorzitter van de werkgroep defensie, opende de vergadering met de opmerking dat de Europese Unie een kritieke fase van defensie-integratie en industriële mobilisatie is ingegaan. Hij benadrukte ook dat de Europese defensie niet van bovenaf kan worden opgebouwd en geworteld moet zijn in de territoriale realiteit van de Europese regio’s en steden, als beheerders van infrastructuur voor tweeërlei gebruik en hubs van de defensie-industrie. Evenzo heeft Tadeusz Truskolaski (PL/EA), rapporteur voor het stappenplan voor de transformatie van de defensie-industrie van de EU, vastgesteld dat het, om de economie en veiligheid van de regio’s te verbeteren, van essentieel belang is om van defensie een centrale zorg te maken en tegelijkertijd te zorgen voor lokale ontwikkeling.

Regio's als veiligheidsactoren in de frontlinie

Christian Liflander, hoofd van de afdeling defensiebeleid bij de NAVO, uitte zijn bezorgdheid over de aanhoudende instabiliteit in het Midden-Oosten, maar benadrukte dat Rusland de grootste bedreiging blijft. Hij prees de nieuwe wetgevingskaders op defensiegebied die door de Europese Unie zijn ingevoerd, zoals het pakket militaire mobiliteit, de omnibus op defensiegebied en het onlangs opgerichte financiële instrument Security Action for Europe (SAFE). Liflander onderstreepte ook de vooruitgang die is geboekt bij de samenwerking tussen de NAVO en de EU, en benadrukte de cruciale rol van regio’s als veiligheidsactoren in de frontlinie.

Hans Das, adjunct-directeur-generaal Europese Civiele Bescherming en Humanitaire Hulp (ECHO) van de Europese Commissie, legt uit dat, naarmate de complexiteit van de dreigingen waarmee Europa wordt geconfronteerd toeneemt, civiel-militaire samenwerking van essentieel belang is en dienovereenkomstig moet evolueren. Er moet worden geanticipeerd op en voorbereid op de ontwikkeling van een alomvattende EU-evaluatie van risico's en dreigingen. Adam Banaszak (PL/EA), rapporteur voor het Uniemechanisme voor civiele bescherming, pleitte intussen voor een aanzienlijke verhoging van de middelen van de EU en haar regio's en wees erop dat de oorlog alleen kan worden gewonnen met voldoende financiering.

Tijdens de bijeenkomst onderzochten de deelnemers ook hoe regio's de EU-fondsen beter kunnen benutten, grensoverschrijdende samenwerking kunnen aanmoedigen en robuuste industriële ecosystemen kunnen ontwikkelen om de Europese defensietechnologie en -industrie een impuls te geven. Tijdens de besprekingen over de Europese ruimte hebben Nadia Pellefigue (FR/PSE), rapporteur voor de EU-ruimtevaartwet, en Elena Donazzan (IT/ECR), vicevoorzitter van de Commissie ITRE van het Europees Parlement, uitgelegd dat ruimtemiddelen essentieel zijn geworden voor het beheersen van crises, het controleren van grenzen, het ondersteunen van militaire logistiek en het opsporen van hybride dreigingen.

Briefing van het Europees Defensieagentschap

Voorafgaand aan de middagvergadering heeft het Europees Defensieagentschap de leden van de werkgroep op het hoofdkantoor geïnformeerd over de wijze waarop EU-defensie-initiatieven en regionale actoren kunnen samenwerken om het Europese defensie-ecosysteem te versterken. De nadruk werd gelegd op het aanvullen van nationale benaderingen met een robuustere regionale dimensie, waarbij de cruciale rol van regio’s bij het bevorderen van industriële samenwerking, het stimuleren van innovatie, het opbouwen van veerkracht en het waarborgen van een evenwichtige territoriale ontwikkeling werd erkend.

Innovatie kwam naar voren als een belangrijke prioriteit, naast de mogelijkheid om lessen te trekken uit toonaangevende actoren zoals Oekraïne, wier ervaring met het aanpakken van hedendaagse veiligheidsuitdagingen waardevolle inzichten oplevert voor de Europese defensiesector.

Citaat

Fernando López Miras (ES/EVP), voorzitter van de regioraad van Murcia en voorzitter van de werkgroep defensie: "De Europese Unie moet doortastend optreden om het defensiebeleid te versterken en haar autonomie te versterken. De geopolitieke context vertelt ons dat er geen tijd te verliezen is. En die zelfvoorziening hangt af van een sterke en concurrerende Europese defensie-industrie, technologische soevereiniteit en strategische autonomie. Bij de verwezenlijking van deze doelstellingen zijn regio’s en steden een essentieel en noodzakelijk element om de ambitieuze doelstelling te bereiken om de Europese industriële en technologische defensiebasis te versterken, onze kmo’s te ondersteunen en Europese samenwerking te bevorderen. De deelname van regio's is van cruciaal belang voor de opbouw van een defensie-industrie die de Europese Unie de kracht en onafhankelijkheid kan geven die nodig zijn om voldoende garanties te hebben in het licht van een onzekere internationale situatie."

Achtergrond

• De werkgroep defensie is op 1 april 2025 door het bureau van het Europees Comité van de Regio’s opgericht om na te denken over de bijdrage van lokale en regionale entiteiten aan de ontwikkeling van de veiligheids- en defensiearchitectuur van de Europese Unie en deze te bevorderen.

• De volgende vergadering van de werkgroep defensie zal plaatsvinden op 16 juni 2026 in Cartagena, Murcia, Spanje.

Contactpersoon:

Víctor Moreno Morales de Setién
Tel.: +32 475999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu

Wioletta Wojewodzka
Tel.: +32 2 282 22 89
wioletta.wojewodzka@cor.europa.eu