Regiony siłą napędową europejskiego przemysłu obronnego

23 marca 2026 r. w Brukseli odbyło się trzecie posiedzenie grupy roboczej Europejskiego Komitetu Regionów ds. obrony, na którym spotkali się przedstawiciele NATO, Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej i przemysłu obronnego. Podczas spotkania skupiono się na najnowszych inicjatywach UE mających na celu wzmocnienie bezpieczeństwa i odporności Unii, a uczestnicy potwierdzili kluczową rolę władz lokalnych i regionalnych w kształtowaniu spójnej i przyszłościowej europejskiej polityki obronnej.

Trwająca wojna w Ukrainie, niestabilność na Bliskim Wschodzie, wtargnięcia dronów do europejskiej przestrzeni powietrznej oraz utrzymujące się zagrożenia hybrydowe wymierzone w infrastrukturę UE sprawiły, że bezpieczeństwo i obrona znalazły się na szczycie europejskiego programu politycznego. Uznając to, grupa robocza ds. obrony Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u) podkreśliła znaczenie zwiększenia produkcji obronnej UE w celu zagwarantowania dostaw sprzętu i zdolności w obliczu potencjalnych globalnych kryzysów związanych z zamówieniami publicznymi.

Fernando López Miras (ES/EPL), przewodniczący regionu Murcja i przewodniczący grupy roboczej ds. obrony, otworzył posiedzenie, odnotowując, że Unia Europejska weszła w krytyczną fazę integracji obronnej i mobilizacji przemysłu. Podkreślił również, że europejska obronność nie może być budowana odgórnie i musi być zakorzeniona w realiach terytorialnych europejskich regionów i miast jako zarządcy infrastruktury podwójnego zastosowania i węzłów przemysłu obronnego. Podobnie Tadeusz Truskolaski (PL/EA), sprawozdawca w sprawie planu działania UE na rzecz transformacji przemysłu obronnego, stwierdził, że w celu wzmocnienia gospodarki i bezpieczeństwa regionów kluczowe znaczenie ma uczynienie obronności głównym problemem, przy jednoczesnym zapewnieniu, aby rozwój lokalny pozostał priorytetem.

Regiony jako podmioty pierwszej linii bezpieczeństwa

Christian Liflander, szef Sekcji Polityki Obronnej NATO, wyraził zaniepokojenie utrzymującą się niestabilnością na Bliskim Wschodzie, ale podkreślił, że Rosja pozostaje największym zagrożeniem. Wyraził uznanie dla nowych ram prawnych związanych z obronnością wprowadzonych przez Unię Europejską, takich jak pakiet dotyczący mobilności wojskowej, zbiorczy pakiet dotyczący obronności oraz nowo utworzony instrument finansowy „Działania na rzecz bezpieczeństwa w Europie” (SAFE). Liflander podkreślił również postępy poczynione we współpracy między NATO a UE, podkreślając kluczową rolę regionów jako podmiotów bezpieczeństwa pierwszej linii.

Hans Das, zastępca dyrektora generalnego ds. europejskich operacji ochrony ludności i pomocy humanitarnej (ECHO) Komisji Europejskiej, wyjaśnił, że wraz ze wzrostem złożoności zagrożeń stojących przed Europą współpraca cywilno-wojskowa ma zasadnicze znaczenie i musi się odpowiednio rozwijać. Kładzie nacisk na potrzebę przewidywania i gotowości do opracowania kompleksowej unijnej oceny ryzyka i zagrożeń. Tymczasem Adam Banaszak (PL/EA), sprawozdawca w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, wezwał do znacznego zwiększenia zasobów UE i jej regionów, wskazując, że wojnę można wygrać tylko przy odpowiednim finansowaniu.

Podczas spotkania uczestnicy zastanawiali się również, w jaki sposób regiony mogą lepiej wykorzystać fundusze UE, zachęcać do współpracy transgranicznej i rozwijać solidne ekosystemy przemysłowe w celu pobudzenia europejskiej technologii obronnej i przemysłu. W dyskusjach na temat europejskiej przestrzeni kosmicznej Nadia Pellefigue (FR/PES), sprawozdawczyni unijnego aktu w sprawie przestrzeni kosmicznej, i Elena Donazzan (IT/EKR), wiceprzewodnicząca komisji ITRE Parlamentu Europejskiego, wyjaśniły, że zasoby kosmiczne stały się niezbędne do zarządzania kryzysami, kontrolowania granic, wspierania logistyki wojskowej i wykrywania zagrożeń hybrydowych.

briefing Europejskiej Agencji Obrony

Przed popołudniowym posiedzeniem Europejska Agencja Obrony poinformowała członków grupy roboczej w swojej siedzibie o tym, w jaki sposób unijne inicjatywy obronne i podmioty regionalne mogłyby współpracować na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu obronnego. Nacisk położono na uzupełnienie podejść krajowych o solidniejszy wymiar regionalny, uznając kluczową rolę regionów we wspieraniu współpracy przemysłowej, stymulowaniu innowacji, budowaniu odporności i zapewnianiu zrównoważonego rozwoju terytorialnego.

Jednym z kluczowych priorytetów okazały się innowacje, a także możliwość wyciągnięcia wniosków od wiodących podmiotów, takich jak Ukraina, których doświadczenie w stawianiu czoła współczesnym wyzwaniom w zakresie bezpieczeństwa zapewnia cenne spostrzeżenia dla europejskiego sektora obronnego.

Cytat

Fernando López Miras (ES/EPL), przewodniczący regionu Murcja i przewodniczący grupy roboczej ds. obrony: „Unia Europejska musi podjąć zdecydowane działania w celu wzmocnienia polityki obronnej i wzmocnienia swojej autonomii. Kontekst geopolityczny mówi nam, że nie ma czasu do stracenia. Ta samowystarczalność zależy od silnego i konkurencyjnego europejskiego przemysłu obronnego, suwerenności technologicznej i strategicznej autonomii. Aby osiągnąć te cele, regiony i miasta są kluczowym i niezbędnym elementem umożliwiającym osiągnięcie ambitnego celu, jakim jest wzmocnienie europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego, wspieranie naszych MŚP i promowanie współpracy europejskiej. Udział regionów ma kluczowe znaczenie dla budowy przemysłu obronnego zdolnego do zapewnienia Unii Europejskiej siły i niezależności niezbędnej do posiadania wystarczających gwarancji w obliczu niepewnej sytuacji międzynarodowej”.

Kontekst

• 1 kwietnia 2025 r. Prezydium Europejskiego Komitetu Regionów powołało grupę roboczą ds. obrony, aby przeanalizować i promować wkład podmiotów lokalnych i regionalnych w rozwój architektury bezpieczeństwa i obrony Unii Europejskiej.

• Następne posiedzenie grupy roboczej ds. obrony odbędzie się 16 czerwca 2026 r. w Cartagenie (Murcja, Hiszpania).

Kontakt:

Víctor Moreno Morales de Setién
Tel: +32 475999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu

Wioletta Wojewodzka
Tel: +32 2 282 22 89
wioletta.wojewodzka@cor.europa.eu