Περιφέρειες: κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας

Η ομάδα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών για την άμυνα πραγματοποίησε την τρίτη συνεδρίασή της στις 23 Μαρτίου 2026 στις Βρυξέλλες, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι του ΝΑΤΟ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της αμυντικής βιομηχανίας. Η συνεδρίαση επικεντρώθηκε στις τελευταίες πρωτοβουλίες της ΕΕ που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας της Ένωσης, με τους συμμετέχοντες να επιβεβαιώνουν τον καίριο ρόλο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στη διαμόρφωση μιας συνεκτικής και μακρόπνοης ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής.

Ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, οι εισβολές δρόνων στον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο και οι επίμονες υβριδικές απειλές κατά των υποδομών της ΕΕ έχουν θέσει την ασφάλεια και την άμυνα στην κορυφή της ευρωπαϊκής πολιτικής ατζέντας. Αναγνωρίζοντας το γεγονός αυτό, η ομάδα εργασίας για την άμυνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) τόνισε τη σημασία της αύξησης της αμυντικής παραγωγής της ΕΕ για τη διασφάλιση της προμήθειας εξοπλισμού και ικανοτήτων εν μέσω πιθανών παγκόσμιων κρίσεων στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων.

Ο Fernando López Miras (ES/EPP), περιφερειάρχης Μούρθια και πρόεδρος της ομάδας εργασίας για την άμυνα, κηρύσσει την έναρξη της συνεδρίασης επισημαίνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εισέλθει σε μια κρίσιμη φάση αμυντικής ολοκλήρωσης και βιομηχανικής κινητοποίησης. Τόνισε επίσης ότι η ευρωπαϊκή άμυνα δεν μπορεί να οικοδομηθεί από πάνω προς τα κάτω και πρέπει να ριζώσει στην εδαφική πραγματικότητα των περιφερειών και των πόλεων της Ευρώπης, ως διαχειριστές υποδομών διπλής χρήσης και κόμβων της αμυντικής βιομηχανίας. Ομοίως, ο κ. Tadeusz Truskolaski (PL/EA), εισηγητής του χάρτη πορείας για τον μετασχηματισμό της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ, επισήμανε ότι, για την ενίσχυση της οικονομίας και της ασφάλειας των περιφερειών, είναι ζωτικής σημασίας να καταστεί η άμυνα κεντρικό μέλημα, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η τοπική ανάπτυξη παραμένει προτεραιότητα.

Οι περιφέρειες ως φορείς ασφάλειας πρώτης γραμμής

Ο Christian Liflander, επικεφαλής του τμήματος αμυντικής πολιτικής του ΝΑΤΟ, εξέφρασε την ανησυχία του για τη συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή, αλλά τόνισε ότι η Ρωσία παραμένει η μεγαλύτερη απειλή. Εξήρε τα νέα νομοθετικά πλαίσια που σχετίζονται με την άμυνα και θεσπίστηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως η δέσμη μέτρων για τη στρατιωτική κινητικότητα, ο γενικός αμυντικός μηχανισμός και το νεοσυσταθέν χρηματοδοτικό μέσο «Δράση για την ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE). Ο Liflander υπογράμμισε επίσης την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη συνεργασία μεταξύ του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, τονίζοντας τον ζωτικό ρόλο των περιφερειών ως φορέων ασφάλειας πρώτης γραμμής.

Ο Hans Das, αναπληρωτής γενικός διευθυντής Ευρωπαϊκής Πολιτικής Προστασίας και Επιχειρήσεων Ανθρωπιστικής Βοήθειας (ECHO) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξήγησε ότι, καθώς αυξάνεται η πολυπλοκότητα των απειλών που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, η πολιτικοστρατιωτική συνεργασία είναι απαραίτητη και πρέπει να εξελιχθεί αναλόγως. Τονίζει την ανάγκη πρόβλεψης και ετοιμότητας για την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης αξιολόγησης των κινδύνων και των απειλών στην ΕΕ. Εν τω μεταξύ, ο Adam Banaszak (PL/EA), εισηγητής για τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης, ζήτησε σημαντική αύξηση των πόρων από την ΕΕ και τις περιφέρειές της, επισημαίνοντας ότι μόνο με επαρκή χρηματοδότηση μπορεί να κερδηθεί ο πόλεμος.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι συμμετέχοντες διερεύνησαν επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι περιφέρειες μπορούν να αξιοποιήσουν καλύτερα τα κονδύλια της ΕΕ, να ενθαρρύνουν τη διασυνοριακή συνεργασία και να αναπτύξουν ισχυρά βιομηχανικά οικοσυστήματα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογίας και βιομηχανίας. Στις συζητήσεις για το ευρωπαϊκό διάστημα, η Nadia Pellefigue (FR/PES), εισηγήτρια για την πράξη της ΕΕ για το διάστημα, και η Elena Donazzan (IT/ECR), αντιπρόεδρος της επιτροπής ITRE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εξήγησαν ότι οι διαστημικοί πόροι έχουν καταστεί απαραίτητοι για τη διαχείριση κρίσεων, τον έλεγχο των συνόρων, τη στήριξη της στρατιωτικής εφοδιαστικής και τον εντοπισμό υβριδικών απειλών.

Ενημέρωση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας

Πριν από την απογευματινή συνεδρίαση, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας ενημέρωσε τα μέλη της ομάδας εργασίας στην έδρα του σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι αμυντικές πρωτοβουλίες της ΕΕ και οι περιφερειακοί παράγοντες θα μπορούσαν να συνεργαστούν για την ενίσχυση του αμυντικού οικοσυστήματος της Ευρώπης. Δόθηκε έμφαση στη συμπλήρωση των εθνικών προσεγγίσεων με μια πιο ισχυρή περιφερειακή διάσταση, αναγνωρίζοντας τον ζωτικό ρόλο των περιφερειών στην προώθηση της βιομηχανικής συνεργασίας, την προώθηση της καινοτομίας, την οικοδόμηση ανθεκτικότητας και τη διασφάλιση ισόρροπης εδαφικής ανάπτυξης.

Η καινοτομία αναδείχθηκε ως βασική προτεραιότητα, παράλληλα με την ευκαιρία να αντληθούν διδάγματα από κορυφαίους παράγοντες, όπως η Ουκρανία, των οποίων η εμπειρία στην αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων στον τομέα της ασφάλειας παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τον αμυντικό τομέα της Ευρώπης.

Παράθεση

Fernando López Miras (ES/EPP), περιφερειάρχης Μούρθια και πρόεδρος της ομάδας εργασίας για την άμυνα: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δράσει αποφασιστικά για την ενίσχυση της αμυντικής πολιτικής και την ενίσχυση της αυτονομίας της. Το γεωπολιτικό πλαίσιο μας λέει ότι δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Και αυτή η αυτάρκεια εξαρτάται από μια ισχυρή και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, την τεχνολογική κυριαρχία και τη στρατηγική αυτονομία. Για την επίτευξη αυτών των στόχων, οι περιφέρειες και οι πόλεις αποτελούν βασικό και αναγκαίο στοιχείο για την επίτευξη του φιλόδοξου στόχου της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης στον τομέα της άμυνας, της στήριξης των ΜΜΕ μας και της προώθησης της ευρωπαϊκής συνεργασίας. Η συμμετοχή των περιφερειών είναι ζωτικής σημασίας για την οικοδόμηση μιας αμυντικής βιομηχανίας ικανής να δώσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση την ισχύ και την ανεξαρτησία που απαιτούνται για να έχει επαρκείς εγγυήσεις ενόψει μιας αβέβαιης διεθνούς κατάστασης.»

Ιστορικό

• Η ομάδα εργασίας για την άμυνα συστάθηκε την 1η Απριλίου 2025 από το Προεδρείο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών για να εξετάσει και να προωθήσει τη συμβολή των τοπικών και των περιφερειακών οντοτήτων στην εξέλιξη της αρχιτεκτονικής ασφάλειας και άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

• Η επόμενη συνεδρίαση της ομάδας εργασίας για την άμυνα θα πραγματοποιηθεί στις 16 Ιουνίου 2026 στην Καρθαγένη, Μούρθια, Ισπανία.

Αρμόδιος:

Víctor Moreno Morales de Setién
Τηλ.: +32 475999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu

Wioletta Wojewodzka
Τηλ.: +32 2 282 22 89
wioletta.wojewodzka@cor.europa.eu