Οι περιφέρειες ζητούν την ανάληψη δράσης από την ΕΕ για την αξιοποίηση του πλήρους δυναμικού των ΜΜΕ στον τομέα της άμυνας

Η ομάδα εργασίας για την άμυνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) συνεδρίασε στις 16 Ιουνίου 2026 στην Καρθαγένη, περιφέρεια της Μούρθια, ζητώντας από τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) να διαδραματίσουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Τα μέλη τόνισαν τις απλούστερες διαδικασίες, την καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και δημόσιες συμβάσεις και την πλήρη ενσωμάτωση της προοπτικής των ΜΜΕ στις αμυντικές πολιτικές της ΕΕ και στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034.

Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η γεωπολιτική αστάθεια και τα τρωτά σημεία της αλυσίδας εφοδιασμού έχουν καταστήσει επείγουσα προτεραιότητα την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης στον τομέα της άμυνας. Στο πλαίσιο αυτό, η πρώτη εκτός έδρας συνεδρίαση της ομάδας εργασίας, που διοργανώθηκε από την περιφέρεια της Μούρθια, στη ναυτική πόλη της Καρθαγένης, έφερε στο προσκήνιο τις μικρότερες εταιρείες. Πιο ευέλικτες από τους μεγαλύτερους παράγοντες, οι ΜΜΕ παρέχουν τεχνολογίες αιχμής που στηρίζουν τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ και είναι σε καλύτερη θέση να διερευνήσουν την ανατρεπτική καινοτομία και την καινοτομία διπλής χρήσης. Ενσωματωμένα σε περιφερειακές οικονομίες, συνεργατικούς σχηματισμούς, ερευνητικά κέντρα και αλυσίδες εφοδιασμού, είναι καίριας σημασίας για την εδαφική διάσταση της αμυντικής πολιτικής.

Παρά την καίρια σημασία τους, οι ΜΜΕ που σχετίζονται με την άμυνα αντιμετωπίζουν επίμονους διαρθρωτικούς φραγμούς. Η ευρωπαϊκή αγορά άμυνας παραμένει σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένη και οι αποκλίνοντες εθνικοί κανόνες δυσχεραίνουν τη διασυνοριακή λειτουργία και την επέκταση των μικρότερων επιχειρήσεων. Τα μέλη της ομάδας εργασίας προσδιόρισαν τρεις κύριες προκλήσεις: πολύπλοκη πρόσβαση σε προγράμματα έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ· περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ιδιαίτερα έντονη σε περιφερειακό επίπεδο· και δυσκολία προσέλκυσης εξειδικευμένων ταλέντων.

Οι περιφέρειες και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ υποστηρίζουν έναν ισχυρότερο ρόλο για τις ΜΜΕ

Απηχώντας αυτά τα σημεία κατά την έναρξη της συνεδρίασης, ο Fernando López Miras (ES/EPP), πρόεδρος της περιφέρειας της Μούρθια και πρόεδρος της ομάδας εργασίας για την άμυνα, χαρακτήρισε τη συμβολή των ΜΜΕ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια αδιαμφισβήτητη και πίεσε για ισχυρά περιφερειακά οικοσυστήματα ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβασή τους στην αμυντική αγορά, προσθέτοντας ότι οι περιφέρειες πρέπει επίσης να συμμετέχουν στη διαμόρφωση των αμυντικών πολιτικών της ΕΕ. Εν ολίγοις, για να είναι έτοιμη η ΕΕ να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αμυντική βιομηχανία, οι περιφέρειές της και οι ΜΜΕ τους πρέπει επίσης να είναι έτοιμες.

Τα μέλη της ομάδας εργασίας Olgierd Geblewicz (PL/EPP), Christophe Rouillon (FR/PES), Karīna Miķelsone (LV/Renew) και Kai-Ari Lundell (FI/ECR) επικέντρωσαν τη συμβολή τους στην ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ ΜΜΕ και μεγάλων εταιρειών στην αμυντική βιομηχανία, στην ανάπτυξη περισσότερων διαπεριφερειακών έργων και στην προώθηση μεγαλύτερου αριθμού δικτύων ΜΜΕ και ισχυρότερων αλυσίδων αξίας της ΕΕ. Ο Mantas Varaška (LT/EA) αναφέρεται επίσης στο σχέδιο γνωμοδότησης του Tadeusz Truskolaski (PL/EA) σχετικά με την αμυντική βιομηχανία της ΕΕ, το οποίο αποσκοπεί στη στήριξη της ανάπτυξης ενός αποτελεσματικού πλαισίου της ΕΕ μέσω της καλύτερης σύνδεσης των εθνικών μοντέλων αμυντικής βιομηχανίας με τη συμμετοχή τοπικών ΜΜΕ και ΜΚΟ.

Ο Nicolás Pascual de la Parte, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας (SEDE), καθορίζει τις τέσσερις βασικές προτεραιότητες στις οποίες επικεντρώνεται η SEDE, οι οποίες επιδιώκουν επίσης την άρση των εμποδίων που επηρεάζουν τις ΜΜΕ: διοικητική απλούστευση, επιδίωξη εξειδίκευσης, ενσωμάτωση των ΜΜΕ σε μεγάλα έργα και συνεργασία δημόσιου-ιδιωτικού τομέα. Ο κ. Arnoldas Abramavičius (LT/EPP) ζητεί την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της ΕτΠ και της SEDE μέσω κοινών πρωτοβουλιών. 

Ο Pablo Fernández Cras από τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας και Διαστήματος (ΓΔ DEFIS) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τόνισε στις παρατηρήσεις του ότι η Επιτροπή έχει πλήρη επίγνωση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ της αμυντικής βιομηχανίας όσον αφορά την πρόσβαση σε χρηματοδότηση και επισήμανε ότι το προσεχές ΠΔΠ 2028-2034 έχει σχεδιαστεί ακριβώς για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

Διδάγματα από τη βιομηχανία

Μεταξύ των ομιλητών από τις προσκεκλημένες εταιρείες, ο Teemu Seppälä, Διευθυντής Τεχνολογίας και Καινοτομίας στο Δίκτυο Αμυντικής Καινοτομίας της Φινλανδίας (DEFINE), παρουσίασε αυτό το οικοσύστημα, το οποίο διαθέτει έναν ισχυρό κόμβο καινοτομίας και έναν επιταχυντή που έχει καταγράψει 48 νεοφυείς επιχειρήσεις, 21 από τις οποίες έχουν προσελκύσει επενδύσεις επιχειρηματικού κεφαλαίου αξίας άνω των 200 εκατομμυρίων ευρώ και έχουν δημιουργήσει πάνω από 100 θέσεις εργασίας.

Ο Miguel García από τη Navantia, κορυφαία παγκόσμια εταιρεία στον τομέα της ναυπηγικής βιομηχανίας και των πλοίων, υπογράμμισε ότι οι μεγάλοι βιομηχανικοί παράγοντες πρέπει να προσεγγίσουν τις ΜΜΕ για να τις βοηθήσουν να συμμορφωθούν με τους ισχύοντες κανόνες και να αναπτύξουν την ικανότητα κάλυψής τους. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, εξήγησε, η Navantia διαδραματίζει ρόλο ενσωμάτωσης, ανάπτυξης ικανοτήτων και διευκόλυνσης. Τόνισε επίσης τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ όσον αφορά την πρόσβαση σε κεφάλαια, ζητώντας να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες για την εξασφάλιση προχρηματοδότησης για τα έργα τους.

Η περιφέρεια της Μούρθια δείχνει τον δρόμο στις τεχνολογίες διπλής χρήσης

Αξιοσημείωτο παράδειγμα ανάπτυξης τεχνολογίας διπλής χρήσης —ενίσχυση τόσο των αμυντικών ικανοτήτων όσο και της οικονομικής ανθεκτικότητας— είναι το CAETRA, το υποστηριζόμενο από το ΕΤΠΑ πρόγραμμα της περιφέρειας της Μούρθια για τη στήριξη εταιρειών και νεοφυών επιχειρήσεων στον τομέα της άμυνας, της ασφάλειας και της ανασυγκρότησης μέσω επιχορηγήσεων Ε&amp·D, υπηρεσιών πρόσβασης στην αγορά και συμβουλών σχετικά με τη χρηματοδότηση της ΕΕ, προωθώντας έτσι την καινοτομία, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα.

Η Noelia Ortega, διευθύντρια του Κέντρου Θαλάσσιας Τεχνολογίας (CTN), που εκπροσωπεί το πρόγραμμα CAETRA της περιφέρειας της Μούρθια, εξήγησε ότι το κλειδί για την επιτυχία αυτής της πλατφόρμας έγκειται στην ύπαρξη κοινού οράματος, υγιούς συντονισμού και σαφών αξιών εμπιστοσύνης, επιμονής και ανθεκτικότητας. Άλλες τρεις εταιρείες της CAETRA παρουσίασαν τις λύσεις τους στα μέλη: CISO (υποβρύχια συστήματα, δορυφορικά δεδομένα, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τεχνητή νοημοσύνη), THALANOR Dynamics (τεχνολογίες μη επανδρωμένων αεροσκαφών και αντι-UAS που αναπτύχθηκαν από ανατροφοδότηση πεδίου μάχης) και HERJIMAR (υποβρύχιες τεχνολογίες και προϊόντα μεταλλουργίας διπλής χρήσης για τον αμυντικό και τον ναυτικό τομέα).

Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με επίσκεψη στο ναυπηγείο Navantia στην Καρθαγένη, επιβεβαιώνοντας το ρόλο της περιοχής ως κόμβου της ευρωπαϊκής ναυτικής και αμυντικής βιομηχανίας.

Παράθεση

Fernando López Miras (ES/EPP), περιφερειάρχης Μούρθια και πρόεδρος της ομάδας εργασίας για την άμυνα: «Ο ρόλος των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας είναι αδιαμφισβήτητος. Η συμβολή τους είναι ουσιαστικής σημασίας για την ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογικών λύσεων, την ενίσχυση των βιομηχανικών ικανοτήτων και την προώθηση στρατηγικών υποδομών. Είναι ευθύνη μας να προωθήσουμε ισχυρά περιφερειακά οικοσυστήματα που προωθούν την καινοτομία, διευκολύνουν την πρόσβαση στην αμυντική αγορά και προωθούν τη διακρατική συνεργασία, συμβάλλοντας έτσι αποφασιστικά σε μια ισχυρότερη, πιο αυτόνομη και καλύτερα προετοιμασμένη Ευρώπη.»

Ιστορικό

• Η ομάδα εργασίας για την άμυνα συστάθηκε την 1η Απριλίου 2025 από το Προεδρείο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών για να εξετάσει και να προωθήσει τη συμβολή των τοπικών και των περιφερειακών οντοτήτων στην εξέλιξη της αρχιτεκτονικής ασφάλειας και άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

• Η ομάδα εργασίας θα πραγματοποιήσει την επόμενη συνεδρίασή της το φθινόπωρο, στις Βρυξέλλες.
  

Υπεύθυνη

Víctor Moreno Morales de Setién
Τηλ.: +32 475 999 662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu