Regiony wzywają UE do podjęcia działań w celu uwolnienia pełnego potencjału MŚP w dziedzinie obronności

Grupa robocza ds. obrony Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u) spotkała się 16 czerwca 2026 r. w Cartagenie w regionie Murcja, wzywając małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) do odegrania znacznie większej roli w europejskim przemyśle obronnym. Posłowie podkreślili uproszczenie procedur, lepszy dostęp do finansowania i zamówień publicznych oraz pełne włączenie perspektywy MŚP do polityki obronnej UE i wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2028–2034.

Rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie, niestabilność geopolityczna i podatność na zagrożenia w łańcuchu dostaw sprawiły, że wzmocnienie europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego stało się pilnym priorytetem. W tym kontekście pierwsze posiedzenie wyjazdowe grupy roboczej, którego gospodarzem był region Murcji, w mieście marynarki wojennej Cartagena, zwróciło uwagę na mniejsze przedsiębiorstwa. Bardziej sprawne niż większe podmioty MŚP dostarczają najnowocześniejsze technologie, które stanowią podstawę strategicznej autonomii UE i są lepiej przygotowane do badania przełomowych innowacji i innowacji podwójnego zastosowania. Osadzone w regionalnych gospodarkach, klastrach, ośrodkach badawczych i łańcuchach dostaw, mają kluczowe znaczenie dla terytorialnego wymiaru polityki obronnej.

Pomimo ich kluczowego znaczenia MŚP związane z obronnością napotykają utrzymujące się bariery strukturalne. Europejski rynek obronny pozostaje bardzo rozdrobniony, a rozbieżne przepisy krajowe utrudniają mniejszym przedsiębiorstwom działalność transgraniczną i zwiększanie skali działalności. Członkowie grupy roboczej określili trzy główne wyzwania: kompleksowy dostęp do unijnych programów w zakresie badań naukowych i innowacji; ograniczony dostęp do finansowania, szczególnie dotkliwy na szczeblu regionalnym; oraz trudności w przyciągnięciu wyspecjalizowanych talentów.

Regiony i instytucje UE popierają wzmocnienie roli MŚP

Nawiązując do tych punktów podczas otwarcia posiedzenia, Fernando López Miras (ES/EPL), przewodniczący regionu Murcja i przewodniczący grupy roboczej ds. obrony, opisał wkład MŚP w bezpieczeństwo europejskie jako niezaprzeczalny i nalegał na silne ekosystemy regionalne, aby ułatwić im dostęp do rynku obronnego, dodając, że regiony muszą być również zaangażowane w kształtowanie polityki obronnej UE. Krótko mówiąc, aby UE była gotowa sprostać wyzwaniom stojącym przed przemysłem obronnym, jej regiony i MŚP również muszą być gotowe.

Członkowie grupy roboczej Olgierd Geblewicz (PL/EPL), Christophe Rouillon (FR/PES), Karīna Miķelsone (LV/Renew) i Kai-Ari Lundell (FI/EKR) skupili swój wkład na potrzebie zacieśnienia współpracy między MŚP a dużymi przedsiębiorstwami w przemyśle obronnym, opracowania większej liczby projektów międzyregionalnych oraz wspierania większej liczby sieci MŚP i silniejszych unijnych łańcuchów wartości. Mantas Varaška (LT/EA) odniósł się również do projektu opinii Tadeusza Truskolaskiego (PL/EA) w sprawie przemysłu obronnego UE, który ma na celu wspieranie rozwoju skutecznych ram UE poprzez lepsze powiązanie krajowych modeli przemysłu obronnego z udziałem lokalnych MŚP i organizacji pozarządowych.

Nicolás Pascual de la Parte, poseł do Parlamentu Europejskiego i członek Komisji Bezpieczeństwa i Obrony (SEDE), określił cztery kluczowe priorytety, na których koncentruje się SEDE, a które również mają na celu usunięcie przeszkód mających wpływ na MŚP: uproszczenie procedur administracyjnych, dążenie do specjalizacji, włączenie MŚP do dużych projektów oraz współpraca publiczno-prywatna. Arnoldas Abramavičius (LT/EPL) wezwał do zacieśnienia współpracy między KR-em a podkomisją SEDE poprzez wspólne inicjatywy. 

Pablo Fernández Cras z Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. Przemysłu Obronnego i Przestrzeni Kosmicznej (DG DEFIS) podkreślił w swoich uwagach, że Komisja jest w pełni świadoma trudności, z jakimi borykają się MŚP z sektora obronnego w dostępie do finansowania, i zauważył, że przyszłe WRF na lata 2028–2034 mają właśnie na celu rozwiązanie tego problemu.

Lekcje z przemysłu

Wśród prelegentów z zaproszonych firm Teemu Seppälä, dyrektor ds. technologii i innowacji w fińskiej sieci innowacji obronnych (DEFINE), przedstawił ten ekosystem, w którym znajduje się potężne centrum innowacji i akcelerator, w którym zarejestrowano 48 przedsiębiorstw typu start-up, z których 21 przyciągnęło inwestycje kapitału wysokiego ryzyka o wartości ponad 200 mln euro i które stworzyły ponad 100 miejsc pracy.

Miguel García z Navantia, wiodącego globalnego przedsiębiorstwa w przemyśle stoczniowym i statkach, podkreślił, że duże podmioty przemysłowe muszą dotrzeć do MŚP, aby pomóc im w przestrzeganiu obowiązujących przepisów i budowaniu zdolności do ich przestrzegania. Z tego powodu, wyjaśnił, Navantia odgrywa rolę integrującą, budującą zdolności i wspomagającą. Podkreślił również trudności, jakie napotykają MŚP w dostępie do kapitału, i wezwał do wzmożenia wysiłków na rzecz zabezpieczenia płatności zaliczkowych na ich projekty.

Region Murcji wskazuje drogę w dziedzinie technologii podwójnego zastosowania

Godnym uwagi przykładem rozwoju technologii podwójnego zastosowania – wzmacniającego zarówno zdolności obronne, jak i odporność gospodarczą – jest CAETRA, wspierany przez EFRR program regionu Murcji wspierający przedsiębiorstwa i przedsiębiorstwa typu start-up w dziedzinie obronności, bezpieczeństwa i odbudowy poprzez dotacje na badania i rozwój, usługi dostępu do rynku i doradztwo w zakresie finansowania unijnego, a tym samym stymulujący innowacje, tworzenie miejsc pracy i konkurencyjność przemysłu.

Noelia Ortega, dyrektor Centrum Technologii Morskich (CTN), reprezentująca program CAETRA regionu Murcji, wyjaśniła, że kluczem do sukcesu tej platformy jest wspólna wizja, solidna koordynacja i jasne wartości zaufania, wytrwałości i odporności. Kolejne trzy firmy CAETRA przedstawiły swoje rozwiązania członkom: CISO (systemy podwodne, dane satelitarne, drony i sztuczna inteligencja), THALANOR Dynamics (technologie dronów i przeciwdziałania UAS opracowane na podstawie informacji zwrotnych z pola bitwy) oraz HERJIMAR (technologie podwodne i produkty obróbki metali podwójnego zastosowania dla sektora obronnego i morskiego).

Spotkanie zakończyło się wizytą w stoczni Navantia w Kartagenie, potwierdzając rolę regionu jako centrum europejskiego przemysłu morskiego i obronnego.

Cytat

Fernando López Miras (ES/EPL), przewodniczący regionu Murcja i przewodniczący grupy roboczej ds. obrony: „Rola małych i średnich przedsiębiorstw we wzmacnianiu europejskiego bezpieczeństwa i obrony jest niezaprzeczalna. Ich wkład ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju zaawansowanych rozwiązań technologicznych, wzmocnienia zdolności przemysłowych oraz promowania infrastruktury strategicznej. Naszym obowiązkiem jest promowanie silnych ekosystemów regionalnych, które napędzają innowacje, ułatwiają dostęp do rynku obronnego i wspierają współpracę transnarodową, a tym samym zdecydowanie przyczyniają się do silniejszej, bardziej autonomicznej i lepiej przygotowanej Europy.

Kontekst

• 1 kwietnia 2025 r. Prezydium Europejskiego Komitetu Regionów powołało grupę roboczą ds. obrony, aby przeanalizować i promować wkład podmiotów lokalnych i regionalnych w rozwój architektury bezpieczeństwa i obrony Unii Europejskiej.

• Następne posiedzenie grupy roboczej odbędzie się jesienią tego roku w Brukseli.
  

Kontakt

Víctor Moreno Morales de Setién
Tel.: +32 475 999 662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu