Carina Ohlsson: Het CvdR-actieplan voor gendergelijkheid sturen

Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR), de EU-assemblee van lokale en regionale vertegenwoordigers uit alle 27 lidstaten, zet zich in voor de bevordering van gendergelijkheid en de politieke participatie van vrouwen in zijn werkzaamheden en politieke initiatieven. In 2023 heeft het CvdR een specifiek actieplan voor gendergelijkheid opgezet, waarin het traject wordt geschetst om de gendergelijkheid in het Comité van de Regio’s te verbeteren. Ter ondersteuning van dit proces heeft het bureau een speciale bureaurapporteur voor het CvdR-actieplan voor gendergelijkheid aangewezen, mevrouw Carina Ohlsson (SE/PSE), lid van de gemeenteraad van Lidköping. Mevrouw Ohlsson was ook rapporteur voor het CvdR-advies over Versterking van de vrouwenrechten in de EU: Een lokaal en regionaal perspectief, goedgekeurd op 14 oktober.

Kunt u zich kort voorstellen en ons vertellen hoe u zich bezighoudt met het onderwerp gendergelijkheid?

Mijn naam is Carina en ik kom uit Lidköping, Zweden. Ik ben al vele jaren politiek betrokken en heb een groot deel van mijn leven gewijd aan het bevorderen van gendergelijkheid. Ik was 8 jaar de nationale president van S-kvinnor en 12 jaar de nationale president van Unizon. Ik ben momenteel de voorzitter van de plaatselijke vrouwenopvang, en ik heb ook gediend in werkgroepen van Elitfotboll Dam, de organisatie die verantwoordelijk is voor het elite vrouwenvoetbal in Zweden.

Door al deze rollen heb ik gewerkt aan het verbeteren van het leven van vrouwen en meisjes, het versterken van hun rechten en het uitdagen van de structuren die discriminatie, intimidatie en zelfs dodelijk geweld tegen vrouwen mogelijk maken, simpelweg omdat ze vrouwen zijn. Gendergelijkheid is nooit alleen een politieke kwestie voor mij geweest — het is een verbintenis op het gebied van de mensenrechten die de leidraad vormt voor alles wat ik doe.

Hoe ziet het er eigenlijk uit als gendergelijkheid in een gemeenteraadsvergadering werkt?

Wanneer gendergelijkheid echt werkt in een gemeenteraadsvergadering, wordt het zichtbaar in zowel vertegenwoordiging als de dagelijkse praktijk. Het betekent dat vrouwen en mannen dezelfde ruimte hebben om het debat vorm te geven en beslissingen te beïnvloeden. Het betekent dat de vertegenwoordiging evenwichtig is en ervoor zorgt dat de raad de diversiteit van de gemeenschap weerspiegelt en dat verschillende perspectieven daadwerkelijk worden opgenomen.

Het betekent ook dat de gemeenteraad bereid is moeilijke en ongemakkelijke kwesties aan te pakken – ook die welke vrouwen onevenredig treffen – en dit te doen met dien verstande dat deze besprekingen zowel de onmiddellijke situatie als de langetermijnontwikkeling van de gemeente zullen beïnvloeden. Wanneer gendergelijkheid werkt, wordt de besluitvorming democratischer, verantwoordelijker en uiteindelijk effectiever voor iedereen.

Wat is een subtiele of verrassende uitdaging als het gaat om het bevorderen van gendergelijkheid die mensen vaak over het hoofd zien?

Een subtiele maar zeer reële uitdaging bij het bevorderen van gendergelijkheid is de veronderstelling dat gelijkheid automatisch gebeurt zodra vrouwen worden "inbegrepen". Mensen zien vaak over het hoofd hoe diepgewortelde normen nog steeds vorm geven aan wie wordt geluisterd, wiens ideeën serieus worden genomen en wiens ervaringen als universeel worden beschouwd.

Het aanpakken van gendergelijkheid vereist daarom niet alleen formele vertegenwoordiging, maar ook een culturele verschuiving: het creëren van een ruimte waar vrouwenstemmen gelijk gewicht dragen, waar moeilijke kwesties die vrouwen treffen niet worden geminimaliseerd, en waar gelijkheid wordt begrepen als een actieve praktijk in plaats van iets dat gewoon "gebeurt" wanneer cijfers er goed uitzien.

Is het CvdR goed op weg om de doelstellingen van het actieplan voor gendergelijkheid te verwezenlijken?

Het CvdR is goed op weg en er wordt al veel belangrijk werk verricht. Maar we zijn nog lang niet klaar. We zullen pas tevreden zijn als de geboekte vooruitgang echt voelbaar is in het dagelijks leven van vrouwen.

Wat zijn de volgende stappen voor Europese regio’s en steden, en het CvdR als hun EU-vertegenwoordiger, op het gebied van gendergelijkheid?

Vandaag bevinden we ons in een moment waarin gendergelijkheid in veel delen van de wereld daadwerkelijk achteruit gaat. Dit betekent dat Europese regio’s, steden en het Comité van de Regio’s de reeds verworven rechten moeten verdedigen en vooruitgang moeten blijven boeken. De sleutel is om de macht van vrouwen over hun eigen leven te versterken, wat afhankelijk is van een veilig inkomen en het vermogen om vrij van geweld te leven.

De volgende stappen moeten gericht zijn op het integreren van gendergelijkheid in alle lokale en regionale beleidsterreinen, het investeren in de economische onafhankelijkheid van vrouwen, het verbeteren van de respons op gendergerelateerd geweld en het waarborgen dat de stem van vrouwen volledig vertegenwoordigd is in de politieke besluitvorming. Het CvdR kan cruciaal leiderschap leveren door regio’s en steden te ondersteunen om gendergelijkheid centraal te houden in de democratische ontwikkeling van Europa.