Lokale leiders benadrukken de sterke rol van het cohesiebeleid bij het stimuleren van plaatsgebonden hervormingen en het bevorderen van betaalbare huisvesting

In het licht van de huidige huisvestingscrisis hebben de lokale en regionale leiders tijdens de vergadering van de commissie Cohesiebeleid en EU-begroting (COTER)van het Europees Comité van de Regio’s op 13 maart opgeroepen tot een sterke betrokkenheid van de lokale en regionale overheden bij de ontwikkeling van het Europees plan voor betaalbare huisvesting en tot een aanzienlijke verhoging van de investeringen in sociale en betaalbare huisvesting. Zij hebben ook twee andere adviezen goedgekeurd waarin wordt benadrukt dat het cohesiebeleid een krachtige motor is voor hervormingen in de EU en wordt gewezen op de cruciale rol van metropolitane regio's bij het stimuleren van economische groei.   

Betaalbare huisvesting

Tijdens de vergadering hebben de COTER-leden een ontwerpadvies goedgekeurd over de rol van regio’s en steden in het EU-plan voor betaalbare huisvesting, waarin wordt benadrukt dat betaalbare huisvesting van hoge kwaliteit als expliciete doelstelling moet worden opgenomen in het meerjarig financieel kader (MFK) voor de periode na 2027, en dat het hefboomeffect van aanvullende financiële mechanismen moet worden ondersteund, die een cruciale rol zullen spelen bij de aanpak van de huisvestingscrisis. De leden drongen er ook bij de EU op aan een alomvattende, EU-brede aanpak van betaalbare huisvesting te volgen, met inbegrip van de hervorming van de staatssteunverordening van 2012 om meer overheidsinvesteringen aan te trekken. De leden van de commissie COTER onderkennen de cruciale rol van lokale en regionale overheden bij het waarborgen van de toegang tot betaalbare en duurzame huisvesting en benadrukken het belang van het aanpakken van de diversiteit van huisvestingsuitdagingen waarmee het grondgebied van de Unie wordt geconfronteerd, onder meer door huisvestingsprojecten te integreren in bredere strategieën voor stedelijke en plattelandsontwikkeling om ze af te stemmen op de behoeften aan openbare infrastructuur. 

Rapporteur Jaume Collboni Cuadrado (ES/PSE), burgemeester van Barcelona: "De huisvestingscrisis die miljoenen Europeanen treft, is even urgent als elke geopolitieke bedreiging. Net zoals we prioriteit geven aan defensie, moeten we overheidsinvesteringen in sociale en betaalbare huisvesting beschouwen als essentieel voor het maatschappelijk welzijn op lange termijn en het voortbestaan van onze democratieën. De Europese Unie en haar steden en regio’s moeten samenwerken om investeringen aan te trekken en deze dringende huisvestingscrisis aan te pakken.” 

Cohesie en hervormingen

In het ontwerpadvies dat op verzoek van het Poolse voorzitterschap van de Raad van de EU is opgesteld, uitten de COTER-leden de ernstige twijfels die sommige lidstaten en belanghebbenden reeds hebben geuit over het versterken van de reeds bestaande koppeling tussen het cohesiebeleid en nationale hervormingen, waarbij het uitvoeringsmodel van de faciliteit voor herstel en veerkracht na de pandemie wordt overgenomen. Zij benadrukten dat verbeteringen om hervormingen en investeringen beter op elkaar af te stemmen, de territoriale realiteit moeten weerspiegelen en de beginselen van partnerschap en multilevel governance moeten eerbiedigen. De nadruk moet liggen op hervormingen die rechtstreeks verband houden met de verantwoordelijkheden van subnationale overheden en de investeringen die zij doen. 

Rapporteur Isabelle Boudineau (FR/PSE), lid van de regioraad van Nouvelle-Aquitaine: “Cohesiebeleid is de essentiële motor voor de verwezenlijking van de doelstellingen en hervormingen van de Europese Unie. Het is ook het gezicht van Europa in de ogen van de burgers. Het verbeteren van de prestaties ervan door lering te trekken uit andere instrumenten moet een prioriteit zijn om de uitvoering ervan te vergemakkelijken en de doeltreffendheid ervan te versterken. Het loskoppelen van dit beleid van de territoriale dimensie ervan, met name door zonder voorzorg een rechtstreeks verband te leggen met nationale kaders of hervormingen, zou echter een rampzalige vergissing zijn die het succes ervan in gevaar zou kunnen brengen.”

Ook tijdens de vergadering

De COTER-leden hebben ook een ontwerpadvies goedgekeurd waarin wordt gewezen op de cruciale rol van metropolitane regio's en functionele stedelijke gebieden bij het stimuleren van duurzame investeringen, economische groei en sociale ontwikkeling. Aangezien de stedelijke bevolking tegen 2050 zal stijgen van 75 % tot 84 %, riepen de leden op tot een sterkere stedelijke dimensie in het cohesiebeleid voor de periode na 2027. Zij benadrukten ook dat functionele stedelijke gebieden in het EU-beleid moeten worden versterkt en dat moet worden gezorgd voor nauwere samenwerking buiten de administratieve grenzen om gemeenschappelijke uitdagingen zoals betaalbare huisvesting, mobiliteit en klimaatverandering aan te pakken. 

Rapporteur Carmine Pacente (IT/Renew E.), lid van de gemeenteraad van Milaan, verklaarde: “Het advies dat we vandaag hebben goedgekeurd, is bedoeld om aanwijzingen te geven over de nieuwe “Agenda voor steden”, een prioriteit van uitvoerend vicevoorzitter Fitto voor het nieuwe mandaat van de Commissie, waarbij nieuwe uitdagingen zoals demografische kwesties, het beheer van migranten en de gevolgen van sociale desintegratie in onze stedelijke gebieden worden aangepakt. We pleiten voor het versterken van de rol van metropolitane gebieden met beloningsmechanismen voor projecten die verschillende gemeenten samenbrengen, omdat de uitdagingen van vandaag, zoals milieu, mobiliteit en huisvesting, betrekking hebben op gebieden die groter zijn dan één gemeente.”   

De goedkeuring van de drie ontwerpadviezen staat gepland voor de zitting van het CvdR op 14-15 mei. 

De vergadering bood ook de gelegenheid voor een debat over de langetermijnbegroting van de Europese Unie na 2027. Vergelijkbare debatten worden door elke commissie in het CvdR georganiseerd als input voor een resolutie van de voltallige vergadering over dit onderwerp met verschillende input. De resolutie zal naar verwachting tijdens de CvdR-zitting van 14-15 mei worden goedgekeurd.     

Achtergrond

• Bekijk de vergadering opnieuw.  

• In de politieke beleidslijnen van de Europese Commissie voor het huidige mandaat is aangekondigd dat de Europese Commissie, als reactie op de huisvestingscrisis die momenteel alle lidstaten treft, in het begin van haar nieuwe ambtstermijn het allereerste “EU-plan voor betaalbare huisvesting” zal presenteren. Het toekomstige Europees plan voor betaalbare huisvesting zal naar verwachting verschillende belangrijke pijlers omvatten, waaronder een herziening van het huidige staatssteunkader voor sociale huisvesting, een aanzienlijke toename van het potentieel om te investeren in huisvesting in het kader van het cohesiebeleid en een pan-Europees investeringsplatform voor huisvesting in samenwerking met de EIB.