Leagann ceannairí áitiúla béim ar an ról láidir atá ag an mbeartas Comhtháthaithe chun athchóirithe áitbhunaithe a chur chun cinn agus chun tithíocht inacmhainne a chur chun cinn

I bhfianaise na géarchéime tithíochta atá ar siúl faoi láthair, d’iarr na ceannairí áitiúla agus réigiúnacha go mbeadh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha rannpháirteach go láidir i bhforbairt an Phlean Eorpaigh um Thithíocht Inacmhainne, agus go méadófaí go mór an infheistíocht i dtithíocht shóisialta agus inacmhainne le linn chruinniú an Choimisiúin um Beartas Comhtháthaithe agus um Buiséad AE (COTER)de Choiste Eorpach na Réigiún an 13 Márta. Ghlac siad dhá thuairim eile freisin inar cuireadh i bhfios go láidir gur inneall cumhachtach é an Beartas Comhtháthaithe le haghaidh athchóirithe san Aontas agus inar leagadh béim ar an ról ríthábhachtach atá ag réigiúin uirbeacha maidir leis an bhfás eacnamaíoch a chur chun cinn.   

Tithíocht inacmhainne

Le linn an chruinnithe, ghlac comhaltaí COTER dréacht-tuairim maidir le ról na réigiún agus na gcathracha i bPlean Tithíochta Inacmhainne an Aontais Eorpaigh, inar cuireadh i bhfios go láidir nach mór tithíocht inacmhainne ardcháilíochta a áireamh sa Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) tar éis 2027 mar chuspóir sainráite, chomh maith le tacú le giaráil sásraí airgeadais breise a mbeidh ról ríthábhachtach acu chun dul i ngleic leis an ngéarchéim tithíochta. D’áitigh siad freisin ar an AE cur chuige cuimsitheach, uile-AE a ghlacadh i leith tithíochta inacmhainne, lena n-áirítear rialachán cúnaimh stáit 2012 a athchóiriú d’fhonn infheistíocht phoiblí níos mó a dhíghlasáil. Ag aithint dóibh an ról ríthábhachtach atá ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha maidir le rochtain ar thithíocht inacmhainne agus inbhuanaithe a áirithiú, leag comhaltaí COTER béim ar a thábhachtaí atá sé aghaidh a thabhairt ar éagsúlacht na ndúshlán tithíochta atá os comhair chríocha an Aontais, lena n-áirítear tionscadail tithíochta a chomhtháthú i straitéisí forbartha uirbeacha agus tuaithe níos leithne chun ailíniú le riachtanais bhonneagair phoiblí. 

Seo mar a labhair Jaume Collboni Cuadrado (ES/PSE), Méara Barcelona: “Tá an ghéarchéim tithíochta atá ag cur isteach ar na milliúin Eorpach chomh práinneach céanna le haon bhagairt gheopholaitiúil. Díreach mar a thugaimid tús áite don chosaint, ní mór dúinn caitheamh le hinfheistíochtaí poiblí i dtithíocht shóisialta agus inacmhainne mar rud atá riachtanach d’fholláine fhadtéarmach na sochaí agus do mharthanas ár ndaonlathas. Ní mór don Aontas Eorpach agus dá chathracha agus dá réigiúin oibriú i gcomhar le chéile chun infheistíochtaí a scaoileadh agus chun aghaidh a thabhairt ar an ngéarchéim phráinneach tithíochta seo.” 

Comhtháthú agus athchóirithe

Sa dréacht-tuairim a ullmhaíodh arna iarraidh sin d’Uachtaránacht na Polainne ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, léirigh comhaltaí COTER an t-amhras tromchúiseach a chuir roinnt Ballstát agus páirtithe leasmhara in iúl cheana féin maidir leis an nasc atá ann cheana idir an Beartas Comhtháthaithe agus athchóirithe náisiúnta a neartú, agus samhail seachadta na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta iarphaindéime á macasamhlú. Chuir siad chun suntais nach mór réaltachtaí críochacha a léiriú leis na feabhsuithe chun athchóirithe agus infheistíochtaí a nascadh ar bhealach níos fearr agus nach mór dóibh prionsabail na comhpháirtíochta agus an rialachais il-leibhéil a urramú. Ba cheart díriú ar athchóirithe a bhaineann go díreach le freagrachtaí na n-údarás fonáisiúnta agus leis na hinfheistíochtaí a dhéanann siad. 

Seo mar a labhair an Rapóirtéir Isabelle Boudineau (FR/PSE), Comhalta de Chomhairle Réigiúnach Nouvelle-Aquitaine: ‘Is é an beartas comhtháthaithe an spreagadh is tábhachtaí chun cuspóirí agus athchóirithe an Aontais Eorpaigh a bhaint amach. Is é aghaidh na hEorpa é freisin i súile a saoránach. Ba cheart tús áite a thabhairt d’fheabhas a chur ar a fheidhmíocht trí fhoghlaim ó ionstraimí eile chun a chur chun feidhme a éascú agus a éifeachtacht a neartú. Mar sin féin, dá ndéanfaí an beartas sin a dhícheangal óna ghné chríochach, go háirithe trí nasc díreach a bhunú gan réamhchúram le creataí náisiúnta nó le hathchóirithe náisiúnta, bheadh botún tubaisteach ann a d’fhéadfadh rath

an bheartais sin a chur i mbaol.’

Ghlac comhaltaí COTER dréacht-tuairim freisin inar leagadh béim ar ról ríthábhachtach na réigiún cathrach agus na limistéar uirbeach feidhmiúil maidir le hinfheistíocht inbhuanaithe, fás eacnamaíoch agus forbairt shóisialta a spreagadh. Agus daonraí uirbeacha le hardú ó 75 % go 84 % faoi 2050, d’iarr na comhaltaí go mbeadh gné uirbeach níos láidre sa bheartas comhtháthaithe tar éis 2027. Leag siad béim freisin ar an ngá atá le limistéir uirbeacha fheidhmiúla a threisiú i mbeartais an Aontais agus comhar níos láidre a áirithiú thar theorainneacha riaracháin chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin chomhroinnte amhail tithíocht inacmhainne, soghluaisteacht agus an t-athrú aeráide. 

Bhí an méid seo a leanas le rá ag an Rapóirtéir Carmine Pacente (IT/Renew E.), Comhairleoir Milano: “Is é is aidhm don tuairim a d’fhormheasamar inniu tásca a thabhairt ar an gClár Oibre nua do Chathracha, tosaíocht de chuid Leas-Uachtarán Feidhmiúcháin Fitto do shainordú nua an Choimisiúin, lena dtugtar aghaidh ar dhúshláin nua amhail saincheisteanna déimeagrafacha, bainistiú imirceach agus tionchar an díscaoilte shóisialta inár gceantair uirbeacha. Iarraimid go bhfeabhsófaí ról na gceantar cathrach le sásraí luaíochta do thionscadail lena gcomhiomlánaítear roinnt bardas toisc go mbaineann dúshláin an lae inniu, amhail an comhshaol, an tsoghluaisteacht agus an tithíocht, le críocha atá níos mó ná bardas amháin.’   

Tá sé beartaithe na trí dhréacht-tuairim a ghlacadh le linn sheisiún iomlánach Choiste na Réigiún an 14-15 Bealtaine. 

Thug an cruinniú deis freisin díospóireacht a dhéanamh ar bhuiséad fadtéarmach an Aontais Eorpaigh tar éis 2027. Eagraíonn gach coimisiún i gCoiste na Réigiún díospóireachtaí comhchosúla chun cur le rún iomlánach ar an ábhar le hionchuir éagsúla. Táthar ag súil go nglacfar an rún i seisiún iomlánach CnaR an 14-15 Bealtaine.     

Cúlra

• Féach arís ar an gcruinniú.  

• Fógraíodh i dTreoirlínte Polaitiúla an Choimisiúin Eorpaigh don sainordú reatha, mar fhreagairt ar an ngéarchéim tithíochta atá ag dul i bhfeidhm ar na Ballstáit uile faoi láthair, go dtíolacfaidh an Coimisiún Eorpach an chéad ‘Phlean Tithíochta Inacmhainne AE’ riamh go luath ina théarma oifige nua. Táthar ag súil go gcuimseofar roinnt príomhcholún sa Phlean Tithíochta Inacmhainne Eorpach a bheidh ann amach anseo, lena n-áirítear athbhreithniú ar an gcreat státchabhrach reatha do thithíocht shóisialta, méadú suntasach ar an acmhainneacht infheistíocht a dhéanamh i dtithíocht faoin mBeartas Comhtháthaithe, agus ardán infheistíochta tithíochta uile-Eorpach i gcomhar le BEI. 

Teagmháil

Theresa Sostmann 

Uimhir ghutháin: + 32475999415 

Theresa.Sostmann@cor.europa.eu  

Matteo Miglietta  

Uimhir ghutháin: + 32 470895382 

Matteo.Miglietta@cor.europa.eu