Verzwakte EU-begroting zou lokale gemeenschappen kwetsbaarder maken voor klimaatverandering

De leden van de commissie ENVI van het Europees Parlement en de commissie ENVE van het Comité van de Regio’s zijn vandaag, 12 oktober, bijeengekomen om de volgende meerjarenbegroting van de EU te bespreken.

Nu de onderhandelingen over de volgende langetermijnbegroting van de Europese Unie hun laatste fase ingaan, waarschuwen lokale leiders en leden van het Europees Parlement dat de voorgestelde bezuinigingen op milieu- en klimaatfinanciering het vermogen van regio’s en steden om klimaatactie te ondernemen, zich aan te passen aan de gevolgen van de klimaatverandering en hun burgers te beschermen tegen overstromingen, bosbranden en hittegolven ernstig zouden ondermijnen.

Op 10 oktober presenteerde het Ierse voorzitterschap van de Raad van de EU een nieuw zogenaamd “onderhandelingspakket” dat als uitgangspunt dient voor de besprekingen van de staatshoofden en regeringsleiders die op 15-16 oktober in Brussel bijeenkomen om het meerjarig financieel kader (MFK) van de EU voor 2028-2034 te bespreken. Het onderhandelingspakket bevat aanzienlijke bezuinigingen op begrotingslijnen, waaronder financiering voor milieu en klimaat in het kader van nationale en regionale partnerschapsplannen (NRPP’s) en het Europees Fonds voor concurrentievermogen (ECF).

Tijdens de gezamenlijke vergadering van de commissie ENVI van het Europees Parlement en de commissie ENVE van het Europees Comité van de Regio’s hebben de leden van beide instellingen hun bezorgdheid geuit over de bezuinigingen, de dubbelzinnigheid van de doelstellingen en definities, het gebrek aan sterke territoriale verantwoordelijkheid, de onduidelijke toewijzing van verantwoordelijkheden en de afschaffing van een op zichzelf staand LIFE-programma voor milieuactie.

In het MFK-voorstel van de Europese Commissie is een algemeen minimumstreefcijfer van 35 % vastgesteld voor klimaat- en milieugerelateerde uitgaven, waaronder tot 43 % in de plannen voor nationaal en regionaal partnerschap (NRPP) en in het Europees Fonds voor concurrentievermogen (ECF). Er is echter geen specifiek programma dat uitsluitend gericht is op milieu- en klimaatactie en dat toegankelijk is voor lokale en regionale belanghebbenden, zoals LIFE in de huidige begrotingsperiode.

De extreme weersomstandigheden van deze zomer hebben opnieuw aangetoond dat de versnelling van de klimaatverandering hittegolven, droogtes, overstromingen en bosbranden in heel Europa steeds frequenter en gewelddadiger maakt. Vandaag heeft het Europees Comité van de Regio’s zijn jaarverslag over de staat van de regio’s en steden 2026 gepubliceerd, waarin eraan wordt herinnerd dat elke euro die aan aanpassingsmaatregelen wordt besteed, tot 10 EUR aan voordelen kan opleveren. De commissie ENVE heeft ook een afzonderlijke studie gepubliceerd waarin wordt gewezen op het belang van LIFE-financiering voor lokale en regionale overheden.

In april 2026 riep het Europees Parlement op tot voortzetting van de huidige acties op het gebied van natuurbehoud, herstel van de biodiversiteit, aanpassing aan de klimaatverandering, preventie van verontreiniging en milieugovernance in het kader van het volgende MFK, met specifieke financiering van 3 miljard EUR over de begrotingsperiode in constante prijzen van 2025.

Citaten

Pierfrancesco Maran (IT/S&D), voorzitter van de Commissie milieubeheer, klimaatverandering en voedselveiligheid van het Parlement: "Het volgende MFK moet ons in staat stellen moeilijke tijden te doorstaan en ons voor te bereiden op de toekomst. De voorgestelde bezuinigingen gaan in de tegenovergestelde richting: zij zouden onze gemeenschappen en gebieden kwetsbaarder maken. Elke euro die in veerkracht en aanpassing wordt geïnvesteerd, levert tien euro rendement op, en dat is de logica die we in de volgende langetermijnbegroting moeten volgen. Veerkracht moet worden ingebouwd in elk programma dat de EU financiert, zodat wat we vandaag investeren onze gemeenschappen morgen beschermt. Dit betekent dat de doelstelling van ten minste 35 % van de financiering voor klimaat- en milieumaatregelen moet worden gehandhaafd en dat dit in het hele MFK tot uiting moet komen in een ambitieuzere begroting. Biodiversiteit heeft ook specifieke en voorspelbare financiering nodig. De Commissie milieubeheer is vastbesloten ervoor te zorgen dat de volgende langetermijnbegroting van de EU ons voorbereidt op de prioriteiten en uitdagingen van de 21e eeuw."

Kostas Bakoyannis (EL/EVP), voorzitter van de commissie ENVE van het CvdR en lid van de gemeenteraad van Athene: "Cohesiebeleid is geen bijzaak: het is een kernpijler van een sterker, meer verenigd en concurrerender Europa. Nu de onderhandelingen over de volgende langetermijnbegroting van de EU een beslissende fase ingaan, moeten we duidelijk zijn: het verminderen van de financiering in het kader van het cohesiebeleid zou het vermogen van Europa om te reageren op de klimaatcrisis waar deze het belangrijkst is, in onze steden, regio’s en gemeenschappen, verzwakken. We willen een EU-begroting die robuuste financiering voor regio’s en steden beschermt, een echte rol voor lokale en regionale overheden in de plannen voor nationaal en regionaal partnerschap waarborgt en specifieke steun voor klimaat- en milieumaatregelen dicht bij de burgers behoudt.”

Meer informatie

• De ENVI-ENVE-vergadering opnieuw bekijken
• Foto's van de ENVI-ENVE-vergadering
• Jaarverslag over de staat van de regio’s en steden in de EU
• Studie over verder dan LIFE: Financiering van klimaat-, energie- en milieuprioriteiten in het nieuwe MFK

Contactgegevens

Lauri Ouvinen
tel. +32473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu