Ο αποδυναμωμένος προϋπολογισμός της ΕΕ θα καταστήσει τις τοπικές κοινότητες πιο ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή

Τα μέλη της επιτροπής ENVI του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της επιτροπής ENVE της Επιτροπής των Περιφερειών συναντήθηκαν σήμερα, 12 Οκτωβρίου, για να συζητήσουν τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ.

Καθώς οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης εισέρχονται στην τελική τους φάση, οι τοπικοί ηγέτες και οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι οι προτεινόμενες περικοπές στη χρηματοδότηση για το περιβάλλον και το κλίμα θα υπονομεύσουν σοβαρά την ικανότητα των περιφερειών και των πόλεων να υλοποιήσουν δράσεις για το κλίμα, να προσαρμοστούν στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και να προστατεύσουν τους πολίτες τους από πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές και καύσωνες.

Στις 10 Οκτωβρίου, η ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ παρουσίασε ένα νέο λεγόμενο «διαπραγματευτικό πλαίσιο» που χρησιμεύει ως σημείο εκκίνησης για τις συζητήσεις των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων που θα συναντηθούν στις Βρυξέλλες στις 15-16 Οκτωβρίου για να συζητήσουν το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Το διαπραγματευτικό πλαίσιο περιλαμβάνει σημαντικές περικοπές σε όλες τις γραμμές του προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης για το περιβάλλον και το κλίμα στο πλαίσιο των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης (ΕΠΕΣ) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας (ΕΤΑ).

Στη σημερινή κοινή συνεδρίαση της επιτροπής ENVI του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της επιτροπής ENVE της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, τα μέλη και των δύο θεσμικών οργάνων εξέφρασαν τις ανησυχίες τους σχετικά με τις περικοπές, την ασάφεια των στόχων και των ορισμών, την έλλειψη ισχυρής εδαφικής οικειοποίησης, την ασαφή κατανομή των αρμοδιοτήτων και την κατάργηση ενός αυτόνομου προγράμματος LIFE αφιερωμένου στην περιβαλλοντική δράση.

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ΠΔΠ θέτει έναν γενικό ελάχιστο στόχο 35 % για τις δαπάνες που σχετίζονται με το κλίμα και το περιβάλλον —συμπεριλαμβανομένου έως και 43 % στα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης (ΕΠΕΣ) και στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (ΕΤΑ). Ωστόσο, δεν υπάρχει ειδικό πρόγραμμα που να επικεντρώνεται αποκλειστικά στο περιβάλλον και τη δράση για το κλίμα και να είναι προσβάσιμο σε τοπικούς και περιφερειακούς ενδιαφερόμενους φορείς, όπως το LIFE κατά την τρέχουσα δημοσιονομική περίοδο.

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα του φετινού καλοκαιριού έδειξαν και πάλι ότι η επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής καθιστά τους καύσωνες, τις ξηρασίες, τις πλημμύρες και τις πυρκαγιές όλο και πιο συχνές και βίαιες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών δημοσίευσε την ετήσια έκθεσή της σχετικά με την κατάσταση των δήμων και των περιφερειών το 2026, στην οποία υπενθυμίζεται ότι κάθε ευρώ που δαπανάται για δράσεις προσαρμογής μπορεί να αποφέρει οφέλη έως και 10 ευρώ. Η επιτροπή ENVE δημοσίευσε επίσης χωριστή μελέτη στην οποία τονίζεται η σημασία της χρηματοδότησης του LIFE για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές.

Τον Απρίλιο του 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε τη συνέχιση των τρεχουσών δράσεων για τη διατήρηση της φύσης, την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την πρόληψη της ρύπανσης και την περιβαλλοντική διακυβέρνηση στο πλαίσιο του επόμενου ΠΔΠ, με ειδική χρηματοδότηση ύψους 3 δισ. EUR για τη δημοσιονομική περίοδο σε σταθερές τιμές 2025.

Αποσπάσματα

Ο Pierfrancesco Maran (IT/S&amp·D), πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Κλιματικής Αλλαγής και Ασφάλειας των Τροφίμων του Κοινοβουλίου, δήλωσε: «Το επόμενο ΠΔΠ πρέπει να μας επιτρέψει να πλοηγηθούμε σε δύσκολους καιρούς και να προετοιμαστούμε για το μέλλον. Οι προτεινόμενες περικοπές κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση: θα καταστήσουν τις κοινότητες και τα εδάφη μας πιο ευάλωτα. Κάθε ευρώ που επενδύεται στην ανθεκτικότητα και την προσαρμογή φέρνει πίσω έως και δέκα ευρώ σε αποδόσεις, και αυτή είναι η λογική που πρέπει να ακολουθήσουμε στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό. Η ανθεκτικότητα πρέπει να ενσωματωθεί σε κάθε πρόγραμμα που χρηματοδοτεί η ΕΕ, έτσι ώστε αυτά που επενδύουμε σήμερα να προστατεύουν τις κοινότητές μας αύριο. Αυτό σημαίνει να διατηρηθεί ο στόχος του 35 % τουλάχιστον της χρηματοδότησης για τη δράση για το κλίμα και το περιβάλλον, και να διασφαλιστεί ότι αυτό αντικατοπτρίζεται σε ολόκληρο το ΠΔΠ, σε έναν πιο φιλόδοξο προϋπολογισμό. Η βιοποικιλότητα χρειάζεται επίσης ειδική και προβλέψιμη χρηματοδότηση. Η Επιτροπή Περιβάλλοντος δεσμεύεται να διασφαλίσει ότι ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ θα μας προετοιμάσει για τις προτεραιότητες και τις προκλήσεις του 21ου αιώνα.»

Ο Κώστας Μπακογιάννης (EL/EPP), πρόεδρος της επιτροπής ENVE της ΕτΠ και δημοτικός σύμβουλος Αθηναίων, δήλωσε: «Η πολιτική συνοχής δεν αποτελεί δευτερεύον ζήτημα: αποτελεί βασικό πυλώνα μιας ισχυρότερης, πιο ενωμένης και πιο ανταγωνιστικής Ευρώπης. Καθώς οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ εισέρχονται σε αποφασιστική φάση, πρέπει να είμαστε σαφείς: η περικοπή της χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής θα αποδυνάμωνε την ικανότητα της Ευρώπης να ανταποκρίνεται στην κλιματική κρίση εκεί όπου έχει μεγαλύτερη σημασία —στις πόλεις, τις περιφέρειες και τις κοινότητές μας. Θέλουμε να δούμε έναν προϋπολογισμό της ΕΕ που θα προστατεύει την ισχυρή χρηματοδότηση για τις περιφέρειες και τις πόλεις, θα διασφαλίζει πραγματικό ρόλο για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές στα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης και θα διατηρεί ειδική στήριξη για τη δράση για το κλίμα και το περιβάλλον κοντά στους πολίτες.»

Περισσότερες πληροφορίες

• Επανεξέταση της συνεδρίασης των επιτροπών ENVI-ENVE
• Φωτογραφίες από τη συνεδρίαση των επιτροπών ENVI-ENVE
• Ετήσια έκθεση για την κατάσταση των δήμων και των περιφερειών στην ΕΕ
• Μελέτη με θέμα «Πέρα από το LIFE: Χρηματοδότηση των προτεραιοτήτων για το κλίμα, την ενέργεια και το περιβάλλον στο νέο ΠΔΠ

Επικοινωνία

Lauri Ouvinen
τηλ. +32473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu